Diễn đàn
- Việt Nam nên sử dụng Windows,
Unix và Linux ?
- Lâm Việt Tùng
Tôi đã đọc bài "Hệ điều hành
Linux với công nghệ thông tin Việt Nam" đăng trên báo Nhân Dân số ra
ngày 11-2-2001 và bài góp ý của các đồng nghiệp từ các nước Australia,
Mỹ. Tôi có một vài ý kiến muốn trao đổi như sau:
Bài viết của tác giả Quang Hiếu
cho chúng ta thấy sự năng động của các chuyên gia tin học Việt Nam khi tiếp
cận với công nghệ mới. Họ đã đạt được kết quả đáng khích lệ
trong việc đưa hệ điều hành Linux vào hoạt động ở Việt Nam. Bài viết
cũng cho thấy mối quan tâm của các nhà lãnh đạo về hướng đi có tính
chiến lược cho ngành công nghệ thông tin Việt Nam.
Sự ra đời và phát triển của hệ
Linux là sự hồi xuân của các hệ Unix đang bị hệ Windows của Microsoft đẩy
lùi, có nguy cơ trở thành đồ trưng bày trong nhà bảo tàng công nghệ
thông tin. Hội chứng Linux không chỉ có riêng ở Việt Nam mà còn xảy ra tại
nhiều nước trên thế giới. Nguyên nhân chủ yếu là nhiều người còn
luyến tiếc hệ Unix đã có một thời vàng son. Hệ chạy bảo đảm, có độ
tin cậy cao, song quá đắt, môi trường phát triển không tiện lợi, khó
triển khai. Những người lập trình trên Unix thường là lập dị vì họ
phải nhớ trong đầu hàng nghìn lệnh không cần thiết, bởi vậy lương trả
cho họ cũng đắt. Nguyên nhân thứ hai là sự phát triển của hệ Windows
quá mạnh, nhờ khắc phục những yếu điểm của hệ Unix) làm cho một số
người sợ phải phụ thuộc hoàn toàn vào sản phẩm của Microsoft; còn
nguyên nhân phụ là sự ghen tỵ của một số nhỏ về sự thành công của
Microsoft mà chúng ta không nên bàn tới. Microsoft đã làm cuộc cách mạng
tin học thành công, sản phẩm của họ có hàng triệu người trên toàn thế
giới sử dụng và phát triển. Gần như sản phẩm phần cứng nào ra đời
đều có sản phẩm phần mềm kết nối với Miscrosoft Windows vì giao diện
với hệ điều hành mở và được viết rõ ràng. Hệ Linux có nhiều điểm
ưu việt so với Windows như mã nguồn mở, người sử dụng có thể can thiệp
và phát triển tiếp được, giá rẻ và nhiều khi miễn phí. Nhưng cái khó
là còn mới, không có chủ và người viết ra sản phẩm không chịu trách
nhiệm về sản phẩm của mình (xem phần luật bản quyền GNU, GENERAL PUBLIC
LICENSE, Free Software Foundation, Inc). Linux có thể dùng để nghiên cứu thay
vì phải mua hệ Unix hay Windows đắt tiền. ý kiến cho rằng nhờ Linux có
thể thống nhất bộ mã tiếng Việt để nhanh tiến trình phổ cập thông
tin, không có tính thuyết phục vì việc chọn bộ mã chữ tiếng Việt
không liên quan gì đến hệ điều hành. Đó là quy định chung giữa những
người sử dụng với nhau, thí dụ chữ a là 65 chữ b là 66... vv.
Tác giả cho rằng: "Xây dựng
được hệ điều hành Linux cho riêng Việt Nam cũng đồng nghĩa với việc
làm chủ kiến trúc nền tảng và tương đối hiện đại của công nghệ
thông tin". Đây là một ý tưởng quá lớn vì các hệ điều hành còn
phụ thuộc vào các mạch vi điện tử, các phần cứng mà trước mắt Việt
Nam chưa có khả năng sản xuất. Chuyện phụ thuộc lẫn nhau là chuyện tất
yếu, như nước giàu cần nước nghèo và nước nghèo phụ thuộc nước giàu,
hay công ty lớn cần công ty nhỏ làm việc cho và ngược lại công ty nhỏ
cần những hợp đồng từ những công ty lớn. Vì vậy, trong lĩnh vực công
nghệ thông tin Việt Nam nên xem xét cái gì là cái mình mạnh, cần phát
huy. Những sản phẩm phần mềm làm ra phải có khả năng chạy trên nhiều
hệ điều hành thì mới có thể cạnh tranh và xuất khẩu được. Việc
thiết lập hệ điều hành ví như sản xuất viên gạch, ta cứ loay hoay đi
tìm phương pháp sản xuất gạch thì mãi vẫn không có nhà. Những ý tưởng
trong công nghệ cũng nên bắt đầu từ công cụ có sẵn trên thế giới,
những nhu cầu thực sự và khả năng tài chính cho phép.
Nếu cho rằng "nhờ có Linux,
Internet ở Việt Nam sẽ phát triển nhanh hơn hiện nay gấp nhiều lần"
là một sự thổi phồng vì Internet phụ thuộc vào mạng viễn thông, lượng
máy tính nối mạng và các công ty dịch vụ Internet. Ai cũng đồng ý là cước
phí viễn thông Việt Nam thuộc loại đắt nhất thế giới, số máy tính
bình quân đầu người còn quá ít, chất lượng dịch vụ còn kém và đắt
tiền do chưa có sự cạnh tranh và cạnh tranh lành mạnh.
Hiện nay ngôn ngữ lập trình Java
đang thịnh hành trên thế giới. Sản phẩm phần mềm viết trên ngôn ngữ
này có thể chạy trên bất cứ hệ điều hành nào kể cả trên hệ điều
hành chưa biết tới. Cho nên việc đưa Java và các phương pháp phân tích,
thiết kế lập trình ở Việt Nam mới là thật sự cần thiết và cấp
bách hơn bao giờ hết. Linux có thể dùng như môi trường thử nghiệm, còn
hệ thống sản xuất nên dùng các hệ Windows của Miscrosoft hoặc Unix của
Sun, HP, IBM...vv, tùy theo nhu cầu và công việc của mỗi cơ quan. Các công
ty lớn như Compaq, AT&T, Siemens-Nixdorf đều dùng cả hai hệ Unix và
Windows, hoặc IBM mặc dù có những hệ điều hành Unix riêng (còn gọi là
AIX và z/OS) nhưng vẫn mua Windows 95 dùng cho các máy tính cá nhân trong mạng
nội bộ.
Những ý kiến cho rằng Việt Nam
nên dùng Linux, Windows hay các hệ Unix khác nhau đều đúng cả, nên tùy theo
công việc, ngân sách mà chọn hệ điều hành. Không nên lấy "đại bác
mà bắn chim sẻ" vì Việt Nam chắc không có nhiều tiền mua đại bác.
Trang chinh