VẬN ĐỘNG HÒA GIẢI HÒA HỢP

HAI GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT THÀNH LẬP 1964

VÀ GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THÀNH LẬP 1981

 

Lời Giới Thiệu:

Sau khi thăm viếng cộng đồng Phật tử Việt nam tại miền Nam California, Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Liên đã trở về Việt nam và bắt tay ngay vào công cuộc hòa giải hòa hợp hai giáo hội Phật Giáo ở Việt Nam: GHPGVN và GHPGVNTN. Theo tường trình của Đại Lão Hòa thượng thì tất cả chư tôn đức Hòa Thượng hai giáo hội đều hoan hỷ hòa hợp thống nhất. Cá nhân ông Trưởng Ban Tôn Giáo Chính Phủ Hà Nội cũng đồng tình (nhưng còn phải trình ba ông Nông Đức mạnh, Trần Đức lương và Phan Văn Khải).

• Trước khi giới thiệu nguyên văn bài tường trình của Đại lão Hòa thượng, chúng tôi xin liệt kê tóm tắt các hoạt động của ngài như sau:
• Ngày 01/10/2000 thăm viếng Hoa Kỳ
• Ngày 09/12/2000 trở về Việt nam
• Trung tuần tháng 3 năm 2001 thăm Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Tịnh, Chủ tịch Hội Đồng Trị sự GHPGVN và những ngày hôm sau viếng thăm:
• Hòa Thượng Thích Minh Châu và HT Thiện Siêu tại Phật Học Viện Vạn Hạnh (HT Thiện Siêu vừa mới rời Saigon về Huế, nên không gặp. Sau đó một thời gian, vì sức khỏe già yếu, nên HT. đã viên tịch).
• Hòa Thượng Quảng Độ tại Thanh Minh Thiền Viện
• Ngày 21/05/2001 ra Hà Nội thăm Hòa Thượng Tâm Tịch, Pháp Chủ GHPGVN và Hòa Thượng Thanh Tứ tại Chùa Quán Sứ, trụ sở trung ương giáo hộị
• Ngày 23/06/2001 thăm ông Lê Quang Vinh, Trưởng Ban Tôn Giáo Chính Phủ.
• Sau khi trở về Saigon, thăm Hòa Thượng Từ Nhơn, Trưởng Ban Tăng Sự trung Ương và Thành Hội HCM, quý HT Tịnh Hạnh, HT Hiến Pháp, TT Thiện Tánh trong Ban Trị Sư Thành Hội Phật Giáo HCM.
• Ngày 25/05/2001 Gặp gỡ nhiều vị tôn túc thành hội HCM và các tỉnh hội miền Tây tại chùa Phật Bửu nhân ngày kỷ niệm húy kỵ cố HT Minh Trực.
• Ngày 01/07/2001 ra Quảng Ngãi thăm Hòa thượng Huyền Quang
• Ngày 03/07/2001 trở về Saigon.

Tường trình của Hòa Thượng Thích Quảng Liên

Thủ Đức, ngày 04/ 07/ 2001

Sau 40 năm (1960-2000) tốt nghiệp Đại học Yale bang Conecticut năm 1960, tôi từ giã Đại học và đất nước Huê kỳ về Việt Nam làm công tác Phật sự và Giáo Sư Đại học Vă n Khoa Quốc gia Saigon (1961 - 1976) cũng như xây dựng Trường Trung Hoa Bồ Đề tại Sài gòn và các tỉnh tổ chức hệ thống giáo dục Bồ Đề.

Ngày 01 tháng 10 năm 2000 đúng 40 mươi năm tôi được dịp tham quan đất nước Huê kỳ và Tăng Ni Phật tử, cộng đồng Việt Nam tại Nam Calị Hân hạnh nhất là được gặp các vị Tôn túc Hòa Thượng cũng như Thượng Tọa Đại Đức Tăng Ni đang hoạt động Phật giáo tại Huê kỳ. Tất cả các vị rất vui mừng khi thấy tôi đến Huê kỳ thăm viếng. Lợi dụng cơ hội nầy chúng tôi đặt vấn đề Phật giáo Việt Nam hiện tại. Các vị bày tỏ tâm tình chân thật muốn trông thấy hai Giáo Hội Việt Nam được hòa hợp lại với nhau, làm phật sự chung và góp phần xây dựng Tổ Quốc việt Nam được giàu mạnh tự do dân chủ. Các vị nhất trí giao phó cho tôi bằng mọi cách tạo hòa giải hòa hợp Phật giáo khi tôi trở về nước.

Ý kiến cao thượng đúng như lời Phật dạy mà các vị chỉ giáo cho tôi trong bữa cơm đạo vị và thân mật tại Chùa Liên Hoa Cali, đông đủ Tăng Ni đoàn Cư sĩ Phật lử, gia đình Phật tử v.v...

Ngày 09 tháng 12 năm 2000 tôi trở về Việt nam, hai vai gánh nặng chứa đựng lòng yêu đạo, yêu dân tộc tổ Quốc Việt Nam được thanh bình thịnh vượng v.v...

Về đến Việt nam là những ngày tháng cuối năm 2000, thế kỷ 20 bước sang thiên niên kỷ mới thế kỷ 21, tiếp đến là đón mừng ngày Tết Nguyên Đán năm Tân Tỵ, ngày Tết truyền thống dân tộc Việt nam.

Tăng Ni Phật tử Việt Nam đều hiểu tôi là một Tu sĩ đứng ngoài chánh trị ý thức hệ Cộng Sản và Tư bản, cũng không nằm trong hai Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, người trung dung và thực hành trung đạo, không cực đoan quá khích, cũng không nhu nhược nịnh bợ.

Vì tánh trung trực tinh thần vô ngã vị tha, không tham danh lợi địa vị và cũng không phê bình ai tốt ai xấu suốt 25 năm (1975-2000). Do đó bước sang thiên niên kỷ mới thế kỷ 21, tôi cần thực hiện trách nhiệm của người tu sĩ 76 tuổi đời 60 tuổi đạo mà một số không ít Chư Tôn Đức Tăng Ni và Phật tử trong và ngoài nước muốn tôi đứng ra hòa giải Chư Tôn Đức hai Giáo Hội.

Như tôi đã trình bày là tôi đã gặp Chư Tôn Đức Tăng Ni và Phật tử nam nữ đang sống hải ngoại, chỉ giáo tôi phai làm gì tốt đạo đẹp đời khi về Việt Nam. Do đó trung tuần tháng 03 năm 2001 tôi đến thăm Đại Lão Hòa Thượng Trí Tịnh, nhằm giờ sáng Hòa Thượng tụng Kinh, song Hòa Thượng dành giờ tụng Kinh để tiếp tôi. Sau khi vài lời chỉ giáo của Hòa Thượng và thường về công tác Phật sự tôi trình bày ý kiến hòa hợp giữa hai tổ chức Giáo Hội trong thiên niên mới thế kỷ 21. Hòa Thượng cho biết việc vận động của Quảng Liên rất tốt và đúng tinh thần lục hòa, Chư Tăng Ni phải hòa hợp để hướng dẫn Phật tử tu hành, và làm mô phạm cho Tăng Ni Phật tử trẻ tương lai. Song, tôi nay tuổi quá 80 tuổi già sức yếu không thể tiếp tục hoạt động Phật sự được nữa, kỳ Đại Hội Phật Giáo lần IV tôi cố từ chức mà không được. Đại Hội thường kỳ Ban thường trực vừa qua tôi cũng cho Đại Hội biết là Đại Hội kỳ V sắp đến tôi không thể tiếp tục. Đại Lão Hòa Thượng Trí Tịnh tâm sự với tôi từ 8 giờ sáng đến 11 giờ 30 trưa tôi mới được ra về, và Hòa Thượng tiễn đưa đến cầu thang và nói Quảng Liên cố gắng và kiên nhẫn thực hiện công tác hòa hợp chư Tăng Giáo Hội. Quảng Liên cũng hiểu rằng việc nầy không phải dễ dàng còn tùy thuộc quyền của chánh Phủ nữa - Bạch Hòa Thượng, tôi cũng nghĩ đến điều nầy.

Sau khi được nghe lời chỉ giáo và tán đồng của Hòa Thượng Trí Tịnh, tôi đến Đại học Vạn Hạnh để thăm và trình bày sự việc với Hòa Thượng Thiện Siêu, Hòa Thượng Minh Châu. Rất tiếc là khi tôi đến thì Hòa Thượng Thiện Siêu nằm dưỡng bịnh tại Vạn Hạnh mới về Huế trước 01 ngày. Tôi trình bày cho Hòa Thượng Minh Châu, Hòa Thượng Minh Châu tay run lại tai nghe không rõ, nên Hòa Thượng gọi Lê Mạnh Thát lên giúp, Lê Mạnh Thát thấy tôi rất mừng, tôi nghe danh thầy Mạnh Thát song chưa thấy mặt. Thầy Mạnh Thát thưa: " con thường gặp Hòa Thượng, con tưởng Hòa Thượng biết con, không ngờ Hòa Thượng không thấy mặt mà chỉ nghe tên", thôi, nay gặp được Lê Mạnh Thát phụ tá Hòa Thượng Minh Châu là tốt lắm. Hơn 01 tiếng đồng hồ trao đổi ý kiến hòa hợp và hòa giải tình đồng đạo cần sống chung lục hòa noi gót Đức Tăng Thống Tịnh - Khiết cùng nhau ngồi lại để giãi bày sự đồng dị ý kiến của chư Tôn Đức Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam. Chúng ta tuổi đã cao luật vô thường đến nay mai, chúng ta phải làm cái gì tốt đẹp nhất trong tinh thần đoàn kết để làm gương mẫu cho Tăng Ni trẻ hậu lai noi gót các bực tiền bối. Câu nào Hòa Thượng Minh Châu nghe không rõ thì có Lê Mạnh Thát thuật lại cho Hòa Thượng Minh Châu nghe, Hòa Thượng nói tốt lắm việc đó nên làm. Lê Mạnh Thát nói Hòa Thượng Minh Châu rất hoan hỷ và tiếp nói lần đầu tiên con Mạnh Thát được hầu chuyện với Hòa Thượng Quảng Liên, trông Hòa Thượng rất vui vẻ cởi mở và chân thật trình bày đoàn kết Tăng Ni, riêng con rất mến phục gương mặt vui tươi khiêm nhường của Hòa Thượng. Đã 18 giờ 30 chiều, tôi xin chào ra về.

Tôi đến Thanh Minh Thiền Viện, nơi Hòa Thượng Quảng Độ an trụ, thị giả báo tin có Hòa Thượng Tổ Đình Tu Viện Quảng Đức đến thăm. Hòa Thượng Quảng Độ ra phòng khách trông thấy tôi rất vui vẻ và nói Hòa Thượng Tổ Đình Tu Viện Quảng Đức lại là Hòa Thượng Quảng

Liên. Hai chúng tôi ngồi xuống nói chuyện hơn 15 năm anh em mới gặp nhau, tự do chuyện trò. Hòa Thượng Quảng Độ trực tánh và có phần nóng tánh, cho tôi biết là cộng sản muốn tiêu diệt Phật giáo, lấy chủ nghĩa Mac - Lenin vô thần làm cương lãnh, làm sao mình sống với họ được v.. v.. hơn 30 phút Hòa Thượng gắt gao chỉ trích Đảng và Chánh Phủ cộng sản... Tôi thưa Hòa Thượng nói đúng không sai, tuy nhiên cái gì cũng theo luật vô thường biến đổi theo thời gian "Thời gian là chúa tể thay đổi mọi sự vật ngoại cảnh cũng như tâm linh". Cộng sản năm 1975 vào Sài Gòn với cộng sản đầu thiên niên mới thế kỷ 21 không giống nhau, cũng như Tăng Ni Phật tử mỗi ngày tiến bộ theo khoa học thời đại tiên tiến, vì Hòa Thượng chưa có dịp đi đây đi đó nên chưa thấy nhiều sự đổi mới.

Thế kỷ 21 là thế kỷ khoa học kỹ thuật, kinh tế thị trường không phải thời bao cấp, và thế kỷ 21 trọng sự thật chánh tín, còn tà đạo, mê tín dị đoan dần dần lui về quá khứ đổi dạng tan biến. Phật giáo do Thế Tôn giảng dạy cách nay 26 thế kỷ, không mâu thuẫn, không phản khoa học mà tư tưởng triết học Phật giáo, làm tăng trưởng giúp khoa học khám phá những điều phi thường.

Tuy nhiên nền đạo đức Phật giáo ngày nay cần có các bực nhơn tài, kiến thức cao có kinh nghiệm làm mô phạm để giảng dạy và mô phạm cho Tăng Ni Phật tử ngày mai, điều nầy là trách nhiệm của chư tôn đức Chư Tăng uy tín, mà nội bộ chúng ta chia rẽ nghi ngờ, thiếu thông cảm đoàn kết, nên Tăng Ni Phật tử rất buồn. Tôi muốn tất cả các vị thực hiện từ bi hỉ xả, vô ngã vị tha, dẹp tự ái ngồi lại với nhau uống trà trao đổi quan niệm đồng dị để đi đến hòa hợp đoàn kết. Nghe tôi trình bày Hòa Thượng cũng giảm sự bực tức và một phần đồng ý công tác vận động hòa hợp, khuyên tôi phải cẩn thận đừng để ai mua chuộc... Nếu các vị Hòa Thượng tôn túc trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam cũng có tinh thần hòa hợp thì tôi cũng nhất trí hòa đồng, song đừng để thế lực chính trị chi phối. Thưa Hòa Thượng tôi đồng ý và cố gắng thực hiện tinh thần hòa hợp đạo đức đứng ngoài chánh trị, chỉ lo từ thiện xã hội và luôn luôn lấy đạo đức là hơn hết, nước nhà không đạo đức sẽ bị loạn ly, nên chúng ta có trách nhiệm phát huy tinh thần đạo đức dân tộc, để nước nhà được thanh bình thịnh vượng dân giàu nước mạnh.

Sau khi thăm dò và trao đổi ý kiến vấn đề hòa giải hòa hợp Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam với các vị tôn túc hòa Thượng Miền Nam. Ngày 21/05/2001 tôi và tám môn đệ đáp phi cơ ra Hà Nội để thăm Hòa Thượng Tâm Tịch và các Hòa Thượng ở các Chùa Miền Bắc. Đây là lần đầu tiên sau 25 năm Sài Gòn thất thủ tôi được hân hạnh đến Hà Nội, thủ đô ngàn năm văn vật. Điều ngạc nhiên nhất và cảm động qua sự tiếp đón của đồng bào Phật tử Hà Nội. Ngày tôi ra Hà Nội không cho ai biết mà tại sao khi bước xuống máy bay Pacific Airlines, hàng trăm Phật tử nam nữ chạy đến dâng hoa, những bó hoa hồng đủ màu sắc sặc sỡ lẩn hoa cúc vàng tươi thắm. Tôi đứng trước cổng phi trường chỉ biết có một người quen mà thôi, họ đứng quanh nhiếp ảnh kỷ niệm, hàng chục xe 04 chỗ ngồi màu trắng mời tôi lên xe đưa về khách sạn Daewoo, nơi Tổng Thống Mỹ và phu nhân tạm nghỉ chánh thức viếng thăm Việt nam do Chủ Tịch Trần Đức Lương mời.

Tối lại, nhiều nhà văn, giám đốc xuất bản đến thăm, và nhiều đoàn Phật tử đến dâng hoa tại phòng khách Hotel. Sáng hôm sau tôi đi thăm Hòa Thượng Tâm Tịch và Hòa Thượng Thanh Tứ tại Chùa Quán Sứ. Tất cả điều hành Phật sự do Hòa Thượỳng Thanh Tứ đảm đang.

Tôi đến Chùa Quán Sứ không báo tin trước, Hòa Thượng Thanh Tứ trách là Hòa Thượng Quảng Liên ra mà không cho biết để đón tiếp. Hòa Thượng Thanh Tứ cầm tay tôi đưa vào phòng khách dùng trà, và tôi bắt đầu trình bày vấn đề hòa giải hòa hợp Giáo Hội, Hòa Thượng nói điều đó tôi rất hoan nghinh là người tu hành xuất gia vô ngã vị tha mà chia rẽ làm gì, Hòa Thượng đứng ra liên lạc hòa giải tôi tán đồng nhất trí. Vậy các vị trong phái đoàn nhiếp vài tấm ảnh kỷ niệm, Hòa Thượng cầm hai tay tôi lên nói đoàn kết hòa hợp, và cũng nhắc tôi rằng tuy nội bộ muốn đoàn kết song còn phần khách quan không kém phần quan trọng. Tôi hiểu khách quan là chỉ chánh quyền. Độ 01 tiếng đồng hồ tôi xin cáo từ, và đi thẳng ra mộ Hòa Thượng Tố Liên, đặt tràng hoa trên mộ và đốt hương tưởng niệm.

Đúng 14 giờ chiều ngày 23/06/2001, tôi đến văn phòng Trưởng Ban Tôn Giáo Chánh Phủ Hà Nội. Ông Lê Quang Vinh đang chờ tôi trong phòng khách, thấy xe tôi đến ông liền ra đón chào thân mật, hơn 30 năm khi làm giáo sư dạy trường Petrus-ky và Bồ Đề nay lại được gặp nhau.

Đưa tôi vào phòng khách và tâm sự những ngày bị tù đày côn đảo, ông có nói "khi bị bắt tôi viết lá thư gửi Thượng Tọa"

Sau vài lời tâm sự xã giao, tôi liền trình bày mục đích ra Hà Nội trước là gặp Ban Tôn Giáo chánh Phủ và Thủ Tướng Phan Văn Khải với tinh thần xây dựng Tổ Quốc và hòa hợp hòa giải tổ chức Phật giáo Việt Nam theo truyền thống đạo đức từ các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần. Nhất là Trần Nhân Tông là một nhà Vua nhường ngôi đi tu khổ hạnh trên núi Yên Tử... ông trưởng Ban tôn giáo nói: Đáng lẽ ra tôi tiếp Hòa Thượng sớm song đồng giờ hẹn tiếp Đại Sứ Peterson Hoa kỳ, ông tiếp: Chánh Phủ có nhận được thư của Hòa Thượng và chính tôi cũng đọc kỹ, với tinh thần dân tộc, hài hòa của Hòa Thượng hợp với chánh sách Đảng và Nhà Nước. Chúng tôi ghi nhận ý kiến, quan niệm của Hòa Thượng trình bày, riêng phần tôi rất đồng tình với Hòa Thượng sự hòa hợp của các chư tôn đức Tăng Ni các Giáo Hội. Tuy nhiên cá nhân tôi không đủ thẩm quyền và tôi hứa với Hòa Thượng sẽ trình lên các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà Nước: Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ Tịch nước Trần Đức Lương và thủ Tướng Phan Văn Khải, kết quả như thế nào tôi sẽ báo tin cho Hòa Thượng rõ. Qua lời trình bày của Hòa Thượng là bực cao Tăng, tính ôn hòa tinh thần xây dựng đạo và đời nước nhà được độc lập mới có thể phát triển, khoa học kinh tế được phát triển cần đến sự thanh bình ổn định xã hội, do đó dân mới được giàu nước mạnh, tôn giáo cần được kính trọng, tự do tín ngưỡng, nhất là Phật giáo có truyền thống đạo đức dân tộc trải qua nhiều triều đại v.v... Trong lúc luận bàn thị giả của tôi là Sư cô Như Thanh có nhiếp ảnh để làm kỷ niệm.

Tôi xin tiếp chuyện chỉ 01 tiếng, song vì tình đồng nghiệp giáo chức trước 1970 và cũng tình đồng đạo Phật giáo xem như người nhà (lời ông Lê Quang Vinh) Chúng tôi trao đổi ý kiến tình cũ nghĩa xưa, về chuyện thời đại hơn 01 tiếng 40 phút. Ông cũng cho tôi biết câu chuyện khi tiếp xúc Đại Sứ Hoa kỳ, vì quá giờ nên tôi xin từ giã ra về và cám ơn thâm tình trọng đạo của ông Trưởng Ban tôn giáo dành nhiều thì giờ tiếp chuyện.

Qua ngày sau tôi thăm Lăng, thăm các Chùa cổ và lên núi Yên Tử qua chín suối mười non đến lễ bái bảo tháp Đức Vua Trần Nhân Tông và các bảo tháp khác. Sau khi lễ bái song chúng tôi xuống núi và đi tàu xem Vịnh Hạ Long một thắng cảnh trên thế giới. Về Khách sạn Daewoo nhiều Phật tử đến thăm dâng hoa cúng dường, các nhà trí thức, nhà văn, nhà xuất bản, các Bác sĩ bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện Việt Đức..v.v... đến thăm. Các đoàn Phật tử cũng như các vị khách đến thăm đều là những vị tôi chưa từng biết trưởc kia chỉ vì các vị nghe danh tôi đến thăm để tận mặt trông thấy và trao đổi kiến thức văn hóa khoa học tôn giáo v.v...

Điều rất ngạc nhiên đêm đó có đoàn quan họ Bắc-Ninh mặc y phục màu sắc cổ truyền đầu choàng khăn như chúng ta trông thấy họ biểu diễn trên màn ảnh truyền hình nhỏ đến khách sạn trình diễn chúc mừng tôi đến Hà Nội, làm những người du khách ngoại quốc tại khách sạn xúm lại nghe và cũng ngạc nhiên ông sư nầy như thế nào.

Khi về Thành Phố Hồ Chí Minh, tôi tiếp tục theo thời gian tiếp xúc với các vị trong Ban trị sự Thành Hội Phật Giáo Thành Phố Hồ Chí Minh. Các vị nầy hầu hết là hàng hậu tấn như Hòa Thượng Tịnh Hạnh, Hòa Thượng Hiến Pháp, Thượng Tọa Thiện Tánh v.v... tôi tiếp xúc riêng và trình bày tinh thần hòa hợp đoàn kết Giáo Hội, các vị này đều trả lời chung chung là chúng con hàng hậu tấn, các bực tôn túc Hòa Thượng lãnh đạo giải quyết như thế nào chúng con vâng lời thi hành, không có ý kiến khác. Tôi tiếp xúc với Hòa Thượng Từ Nhơn hiện là Trưởng Ban Tăng sự Trung ương và Thành Hội. Hòa Thượng Từ Nhơn nói việc này thỏa thuận hay không là do Hòa Thượng Trí Tịnh và các vị Lãnh đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam. Hòa Thượng Từ Nhơn nói tiếp điều này có liên quan đồng ý của Chánh Phủ. Tôi cám ơn Hòa Thượng và ghi lời chỉ giáo, Chánh Phủ đóng vai trò quan trọng đối với vấn đề.

Ngày mùng 05 tháng 05 năm Tân Tỵ nhằm ngày 25 tháng 05 năm 2001 là ngày kỷ niệm huý kỵ cố Hòa Thượng Minh Trực, Bổn Sư của Hòa Thượng Tịnh Hạnh, Chùa Phật Bửu đường Cao Thắng, có nhiều Chư Tôn Hòa Thượng Thành Phố cũng như các vị Hòa Thượng tôn túc các tỉnh Miền tây về tham dự, nhân dịp này tôi gặp quý Ngài đều là những vị quen biết nằm trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, nay là chứng minh hay trưởng Ban Trị sự Phật giáo Việt nam tại các tỉnh, nghe tôi tường thuật sơ lược chương trình hoạt động hòa hợp hòa giải của tôi để quý vị tường tri phần nào và tôi cũng cho biết là chủ nhật ngày 11 tháng 05 âm Lịch nhằm ngày Chủ nhật 01 tháng 07 năm 2001 tôi ra Quảng Ngãi tiếp xúc với Hòa Thượng Huyền Quang, về Vấn đề hòa giải hòa hợp đoàn kết nhau làm Phật sự, các vị nghe nói rất khích lệ và cầu nguyện việc làm hòa hợp Chư Tôn Đức được thành công tốt đẹp, được vậy chúng tôi chắp tay đảnh lễ Hòa Thượng trước...

Đúng 06 giờ sáng chủ nhật ngày 01 tháng 07 năm 2001 (nhằm ngày 11/05/ Tân Tỵ), tám thầy trò chúng tôi khởi hành chạy suốt ngày đến thị xã Quảng Ngãi lúc 22 giờ 30, vào khách sạn Mỹ Trà nghĩ, sáng ngày 02 tháng 07 năm 2001 chúng tôi vào Chùa nơi Hòa Thượng bị quản thúc cách thị xã Quảng Ngãi l0km.

Khi vào Chùa chúng tôi gặp Hòa Thượng Huyền Quang đang đứng trước sân phòng khách, Hòa Thượng thấy tôi rất mừng bắt tay tôi đưa vào phòng khách kể chuyện 21 năm quản thúc anh em không gặp nhau, nay cả hai đều già cả không phải như trước. Chúng tôi đàm đạo trao đổi ý kiến và tôi đi thẳng vào vấn đề hòa hợp Giáo Hội để làm Phật sự chung, mô phạm hướng dẫn cho Tăng Ni trẻ hậu tấn. Lúc đầu có phần gay cấn chưa thật thông cảm nhau. Trong lúc bàn bạc trao đổi quan niệm thì Đại Đức Chơn Thức theo tôi có trách nhiệm cầm máy thu âm, còn Sư Cô Như Thanh cầm máy chụp hình, quay phim. Hơn 02 tiếng đồng hồ Hòa Thượng Huyền Quang với giọng hiền hòa từ tốn trình bày rằng chúng ta là bực cao Tăng tu hành nhiều năm đâu ai muốn chia rẽ. Hòa Thượng Trí Tịnh, Thiện Siêu, Quảng Liên, Từ Nhơn v.v... đều là thành viên cao cấp của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, chung sống nhau hòa thuận tu hành giáo hóa quần chúng, rất tiếc là có nhóm thứ ba bên ngoài Giáo Hội muốn chia rẽ chúng ta mà thôi, người tu hành như chúng ta lấy từ bi hỷ xả, vô ngã vị tha làm cơ bản, thực hành lục hòa Phật dạy. Tôi thiết nghĩ chúng ta muốn hòa hợp chung sống tu hành mà chánh quyền có để chúng ta được như thế không?? 21 năm đày đọa quản thúc tôi với Hòa Thượng Quảng Độ, chúng tôi có tội gì mà chánh phủ cũng không cho chúng tôi biết tội danh trên giấy trắng mực đen...

Hòa Thượng nói đúng, có lẽ lúc đầu Chánh Phủ Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam hiểu lầm và chưa nhận thức sâu sắc Phật giáo Miền Nam, tạo cho một số không ít Tăng Ni Phật giáo Miền Nam bất mãn hoài nghi chánh sách Cộng Sản, ngay tôi cũng vậy không hài lòng chánh sách hành động xử sự của Nhà Nước cộng Sản lúc sơ khai. Ngày nay họ có sự nhận thức thực tiễn hơn và đường lối lãnh đạo cũng như chánh sách có phần cải thiện thay đổi nhiều. Năm 1975 họ gọi tôi và các vị khác bằng anh, nay họ tôn xưng là Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức v.v... Nói thế không có nghĩa là tôi muốn họ xưng tôi bằng Hòa Thượng tôi mừng hoặc cho đó là đổi mới tiến bộ... xưng gọi Anh hay Hòa Thượng cũng rứa thôi, vì chúng ta không màng danh lợi hay địa vị. Nhứt thiết giai không... Chúng tôi không nên chấp làm gì.

Hôm nay tôi đến thăm Hòa Thượng và cùng nhau tìm giải pháp hòa hợp chung sống, tạo cho đạo và đời được tốt đẹp trong thiên niên mới thế kỷ 21 hướng dẫn Tăng Ni Phật tử tu hành cùng nhau đoàn kết, chấn chỉnh thiền môn nghiêm tịnh tôn ty trật tự, người đi truởc mô phạm làm gương cho hàng hậu tấn. Mà chúng ta là người đi trước có kinh nghiệm chấn chỉnh Phật giáo như các Tổ Sư tiền bối đã làm...

Hòa Thượng Huyền Quang hạ giọng nói: Hòa Thượng và tôi là đồng nghiệp là cộng sự viên, sự trình bày hòa hợp Hòa Thượng đưa ra rất thích hợp, tôi đồng ý với Hòa Thượng, Chư Tôn Đức Hòa Thượng hai Giáo Hội Thống Nhất và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, hòa hợp nhau làm phật sự là diều rất tốt và đó là trách nhiệm và bổn phận của chúng ta. Tuy nhiên, không biết bên Chánh quyền như thế nào? Họ có cho phép chúng ta hòa hợp đồng tâm phát triển Phật giáo không? ! Nếu Chư Tôn Đức trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam có thiện chí hòa hợp, và Chánh Phủ thật tâm ngoại hộ thì sự hòa hợp phụng sự đạo pháp của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt đẹp.

Cuối cùng Hòa Thượng Huyền Quang yêu cầu tôi thưa với Hòa Thượng Quảng Độ ra gặp tôi để thống nhất vấn đề trọng trách vận động hòa hợp sáng kiến của Hòa Thượng (Quảng Liên).

Đến đây đúng 12 giờ trưa, hai chúng tôi vừa ăn cơm trưa vừa trao đổi bồi đắp ý kiến thêm. Dùng cơm xong tôi và đoàn tháp tùng ra về tôi cảm ơn Hòa Thượng và nắm tay chúc mừng nhiều sức khỏe hòa hợp đoàn kết. Chúng tôi lên xe về thẳng suốt ngày đến 1 giờ 30 khuya mới về đến Tu Viện Quảng Đức. Thật là gian lao, thật là mỏi mệt cái thân tuổi già này từ trước đến giờ mới đi xe suốt 03 ngày đêm 1700 cây số.

Trên đây là sơ kết cuộc vận động vòng đầu tiên, chúng tôi kính cẩn chân thành trình lên các vị và cuối đầu đảnh lể Chư Đại Lão Hòa Thượng, Chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng Ni và Phật tử hai Giáo Hội vì hàng hậu tấn Nam Nữ Phật tử chúng ta lấy lục hòa làm nền tảng, hòa hợp ngồi

chung lại để giải quyết những điều nghi ngờ thắc mắc, hầu tạo không khí yên lành hòa nhịp đạo lý. Chúng tôi cũng thành thật kính mong Đảng và Nhà Nước Chánh Phủ thật tâm ủng hộ để đạo pháp nước nhà được tốt đẹp, góp phần xây dựng đất nước Tổ Quốc thanh bình thịnh vượng.

Năm 1981 Chánh Phủ dứng ra thành lập Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, gạt Phật Giáo Thống Nhất ra ngoài. Bây giờ Chánh Phủ có trách nhiệm thật tâm hỗ trợ để chúng tôi có cơ hội họp mặt các vị lãnh đạo hai giáo hội chấn chỉnh đạo pháp. Gương sáng của Đức Vua Trần Nhân Tông nhường ngôi tu hành khổ hạnh trên đỉnh núi Yên Tử, không màng ngôi báu, quyền uy, danh lợi... Rất mong Chánh Phủ góp ý kiến thiết thực hầu cho phép chúng tôi tổ chức mở một cuộc họp sơ bộ hạn chế gồm một số Chư Tôn Hòa Thượng Cao Tăng Nam, Trung, Bắc họp trao đổi ý kiến.

Chơn thành kính trình.

H.T Quảng Liên

Viện Chủ Tu Viện Quảng Đức

Số 02 Đặng Văn Bi, Thủ Đức

T.P HCM - Đ T: 896 0749

Email: tv_quangduc@saigonnet.vn

 

Home   |  Go top page