- Các
Quyết Định Của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ Đi Tới Đâu?
- Việt Nguyễn
LTS (báo Ngày Nay, Houston, Texas)
: Từ Bàn Viết Houston là cột mục bàn về các vấn đề thời sự từ chính
trị tới kinh tế, văn hóa... do nhà báo Việt Nguyễn trong ban biên tập
Ngày Nay phụ trách. Ông cũng là một bác sĩ, hiện cư ngụ tại Houston,
Texas.
Từ
khi vụ “xì-căng-đan tình dục” bùng nổ, dân Mỹ đã bất mãn vì Giáo
Hội Công Giáo Hoa Kỳ (GHCGHK) đã chờ đến 20 năm mới chịu đối phó với
vấn đề. Các nhà lãnh đạo tôn giáo và chính quyền đều quan tâm và xem
vụ “xì-căng-đan tình dục” là một cuộc khủng hoảng của GHCGHK. Đức
Giáo Hoàng John Paul II vào cuối tháng 4, 2002 đã phải triệu tập tất cả
các Hồng y Hoa Kỳ về La Mã để dự cuộc họp khẩn cấp. Tổng thống
George W. Bush khi gặp riêng Giáo hoàng trong kỳ xuất ngoại Âu châu, đã
quan tâm đến vấn đề tình dục này vì: “Giáo hội Công giáo là một
trong những nền tảng quan trọng của xã hội Hoa Kỳ”. Hầu hết dân Mỹ
đều xem việc cưỡng hiếp (rape) thiếu niên là một trọng tội, không thể
che dấu dễ dàng bằng tập quán bảo vệ bí mật, giữ im lặng bằng giáo
quyền, mua chuộc sự im lặng bằng tiền bạc hay cố tình xem như không có
vấn đề khủng hoảng. Một số giáo dân Hoa Kỳ đã đi xa hơn, xem vấn đề
bạo hành tình dục trẻ em không phải là cơn khủng hoảng mà là: “một
sự sụp đổ của nền tảng luân lý”.
Vấn đề lan rộng đưa đến khủng
hoảng niềm tin. Theo tờ Times, trong năm 1972 có 49% dân Công giáo Mỹ đi nhà
thờ mỗi tuần, trong năm 2000 con số giảm xuống còn 26%. Có lúc những
nhà trí thức Công giáo Hoa Kỳ đã giận dữ. Linh mục giáo sư Joseph Mc
Fadden, cựu viện trưởng đại học Công giáo St. Thomas ở Houston, Texas đã
phát biểu: “Không còn gì nghi ngờ nữa, trong vòng 25 đến 30 năm qua, các
vấn đề về xì-căng-đan tình dục đã không được trả lời một cách
thẳng thắn lương thiện”, “Chúng ta đã thuyên chuyển các linh mục từ
giáo xứ này sang giáo xứ khác... Chúng ta gửi họ vào quân đội. Tôi nghĩ
rằng những điều này cho thấy chúng ta đã hiểu vấn đề rất ít. Chúng
ta khó lòng mà nói rằng mục tiêu chánh của chúng ta là bảo vệ các trẻ
em.” Trong cuộc bàn luận hai ngày ở đại học St. Thomas hồi đầu tháng
5-02, linh mục Louis Brusatti, khoa trưởng khoa thần học ở chủng viện St.
Mary đã nói: “Tập quán giữ bí mật và im lặng đã phá huỷ lòng tin và
khả năng tạo lập quan hệ với nhau.”
Đối
diện với sự thật
Cuối cùng thì các nhà lãnh đạo
Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ đã phải chấp nhận đối diện với sự thật.
Như những lời giảng ở nhà thờ mỗi chủ nhật: “Lỗi tại tôi, lỗi tại
tôi, lỗi tại tôi!”, hay như những dòng chữ của Đức Giáo hoàng John
Paul II trong cuốn sách của ngài đã xuất bản, “Bước qua bờ hy vọng”
(Crossing the threshold of Hope): “Việc gì chúng ta phải sợ, những sự thật
về chúng ta!”.
Theo tờ Houston Chronicle ngày 14-6-02,
Đức Giám mục Giáo phận Galveston – Houston, Joseph Fiorenza hôm 8 tháng 6 trước
khi đi dự hội nghị các giám mục Mỹ từ 13-6 đến 15-6-02 ở Dallas, Texas
đã tuyên bố: “Giáo hội Công giáo Hoa kỳ ngày hôm nay đang đối diện với
thử thách nghiêm trọng nhất và các nhà lãnh đạo Giáo hội phải làm bất
cứ những gì có thể được để làm lành vết thương gây ra từ những vụ
bạo hành tình dục với trẻ em của các linh mục.” Đức giám mục Wilton
D. Gregory, Chủ tịch Hôi đồng Giám mục Hoa kỳ, với bốn nạn nhân hiện
diện đã phát biểu trong ngày đầu tiên 13-6-02 rằng: “GHCGHK đang ở
trong tình trạng khủng hoảng nặng nhất từ xưa đến nay, mà chúng ta phải
đối diện.”, “Chúng ta không chủ đối diện với sự mất niềm tin mà
còn phải đối diện với sự đổ vỡ quan hệ giữa linh mục và các giáo
dân sùng đạo”, “Chúng ta đã không làm đủ bổn phận để bảo đảm
cho các trẻ thơ và vị thành niên được an toàn tránh các vụ bạo hành
tình dục”. Thay mặt các giám mục, giám mục Gregory đã thú nhận rằng
“các nhà lãnh đạo giáo hội đã cho phép các linh mục phạm tội ở lại
giáo hội, thuyên chuyển từ giáo xứ này sang giáo xứ khác và không báo
cho cảnh sát.” Ngài còn chỉ trích các giám mục đã không tuân theo chánh
sách ban hành năm 1992 về bạo hành tình dục của HĐGM, đồng thời ngài cũng
khuyến khích các nạn nhân khác còn trong bóng tối hãy mạnh dạn đứng ra
tố cáo với giáo hội và chánh quyền, ngài cảnh cáo bất cứ linh mục
và giám mục nào còn che dấu tội lỗi hãy đứng ta thú tội.
Sau phiên họp hai ngày để giải
quyết. “Cơn khủng hoảng chưa từng có của thời đại.”, HĐGMHK với số
phiếu thuận 239, xác nhận bạo hành tình dục là một tội ác đối với
xã hội, ân hận về những đau buồn và thương tổn gây ra cho các trẻ em
và gia đình nạn nhân, chấp thuận chánh sách 13 trang, trong đó HĐGMHK đã
đưa ra các biện pháp cứng rắn với các linh mục phạm tội. Chánh sách sẽ
được gởi đến Toà thánh Vatican phê chuẩn để thi hành cho các giáo phận
trên lãnh thổ Hoa kỳ.
Các quyết định bao gồm các điểm
chánh:
Linh mục phạm tội bạo hành tình
dục trong quá khứ, hiện tại hay tương lai sẽ bị cấm hành lễ hay làm bất
cứ nhiệm vụ nào trong nhà thờ , nhưng các linh mục không bị giải chức.
Đòi hỏi các giám mục báo cáo tất
cả các trường hợp bạo hành tình dục trẻ em đến chánh quyền địa
phương.
Cấm các giám mục không được ký
thỏa thuận giữ bí mật những dàn xếp về các vụ kiện dân sự ngoại
trừ khi nạn nhân yêu cầu.
Đòi hỏi các giám mục cung cấp hồ
sơ “chánh xác và đầy đủ” về các linh mục khi họ xin thuyên chuyển
sang giáo phận khác.
Thành lập văn phòng quốc gia bảo
vệ thanh thiếu niên trực thuộc HĐGM để bảo vệ và tạo môi trường an
toàn cho thiếu niên khỏi nạn bạo hành tình dục.
Các giám mục vẫn chia rẽ về trọng
điểm của vấn đề: trục xuất linh mục khỏi giáo hội ngay cả khi chỉ
phạm lỗi một lần hay cho linh mục có một cơ hội sám hối trong giáo hội?
Theo hồng y giáo phận Wasington,
Theodore McCarrick các giám mục nghĩ rằng chánh sách khắt khe hơn sẽ không
được đức Giáo hoàng chấp nhận. Tòa thánh Vatican do dự chấp nhận một
chánh sách cứng rắn hơn vì quan niệm thần học bảo thủ “một khi tu sĩ
được phong làm linh mục, sẽ là linh mục mãi mãi” ngay cả khi linh mục
phạm tội nặng nhất. Hồi cuối tháng 4, trong buổi họp với các hồng y
Hoa kỳ, Giáo hoàng John Paul II đã nhắc nhở: “Trong khi không có chỗ trong
hàng linh mục che dấu bất cứ kẻ nào làm hại đến trẻ, những kẻ phạm
tội nặng nhất cũng có thể được tha thứ và tha tội.” Tòa thánh
Vatican sẽ cho biết quan điểm chánh thức vào mùa thu hay mùa đông sắp đến.
Theo những nguồn tin từ Vatican, từ
ngày sức khỏe của Giáo hoàng John Paul II, 82 tuổi bị suy giảm vì bệnh
Parkinson thì những quyết định quan trọng hoàn toàn nằm trong tay các hồng
y thân cận, nhất là Đức ông Stanislaw Dziwisz 63 tuổi thư ký riêng làm việc
với ngài từ 1966. Năm 1981 khi giáo hoàng bị mưu sát, chính ông Stanislaw
ôm giáo hoàng trong tay. Quyền thế của đức ông Dziwisz tăng theo tỷ lệ
nghịch với sức khỏe của giáo hoàng.
Trong khi đa số các giám mục cho rằng
quyết định ở Dallas rất khắt khe thì các nạn nhân mà đại diện là
ông David Clohessy, giám đốc cơ quan SNAP (mạng lưới các nạn nhân bị bạo
hành tình dục bời linh mục) vẫn không hài lòng: “không chấp nhận (zero
tolerance) là phải không chấp nhận. Các linh mục phạm tội phải bị đuổi
khỏi giáo hội và mất chức linh mục.” Đức Tổng giám mục San Antonio,
Pattrick Flores hứa sẽ vận động tòa thánh Vatican giải chức linh mục của
các linh mục phạm tội.
Liên luỵ pháp lý
Trong hai ngày họp, các linh mục đã
không bàn về các vụ kiện tụng dân sự và suy giảm nguồn lợi tức đến
từ sự đóng góp của giáo dân. Tờ Voice of Faithful ở Boston đã lên tiếng
sau buồi họp: “Muốn biết chắc chắn tiền đóng góp của giáo dân sẽ
đến tận quỹ của trường học và nhà bếp miễn phí cho người nghèo
thay vì vào quỹ pháp lý đóng cho các vụ kiện và mua xe limousine cho các hồng
y”. Theo ký giả Frank Gibney, lợi tức của HĐGMHK mỗi năm thu về đến
7.5 tỉ Mỹ kim. Giáo hội làm chủ các bất động sản khổng lồ từ nhà
thờ, dinh thự của các hồng y (dinh thự của hồng y Bernard Law giáo phận
Boston trị giá 130 triệu Mỹ kim), nhà nghỉ mát ở biển, sân cù (golf), đài
truyền thanh va đài truyền hình... Các hồng y đã nhận lỗi và tạ lỗi
trườc công chúng mà không sợ liên luỵ đến các vụ kiện dân sự vì
bí mật thật của HĐCG nằm trong cách thức tổ chức của giáo hội. Một
giáo phận ở Hoa kỳ tổ chức một cách riêng biệt và phức tạp rất hữu
hiệu để bảo vệ tài sản khỏi bị tịch thu trong trường hợp thua kiện.
Luật sư Ron Weil ở Miami cho biết tổ chức GHCGHK không khác gì công ty
ENRON với hàng ngàn chi nhánh. Khác với các công ty tư, giáo hội không bắt
buộc phải tường trình các nguồn lợi tức và gia tài cho công chúng rõ.
Ngoài ra, với quyền tự do tín ngưỡng, các viên chức giáo hội có quyền
từ chối tiết lộ và công bố bản tường trình tài chánh. Theo luật sư
của 38 nguyên cáo ở Rhode Island, GHCGHK, giáo phận Providence điều hành hơn
220 công ty phụ thuộc, giáo phận Providence làm chủ các bất động sản trị
giá hơn 44 triệu. Trên phương diện pháp lý, giáo phận không có lỗi vì
các công ty điều hành tài sản chứ không phải các linh mục. Mỗi giáo phận
và giáo xứ có trách nhiệm riêng về phần vụ tài chánh, cho nên khi thua
kiện, một nhà thờ có thể bị phá sản nhưng không kéo đổ được cả
giáo phận.
Tòa thánh Vatican, với lý do tương
tự, cũng không bị liên luỵ vì những vụ kiện GHCGHK. Vatican từ đầu vẫn
chống việc bồi thường tài chánh cho các nạn nhân bị bạo hành tình dục.
Tuy nhiên, sự đe dọa tài chánh vẫn là một lý do khiến giáo phận Boston
bội tín với các nạn nhân, huỷ bỏ bồi thường 30 triệu Mỹ kim cho 86 nạn
nhân của linh mục John Geoghan. Dù được bảo vệ kỹ lưỡng theo các phương
thức bày vẽ của các luật sư, tương lai giáo hội vẫn có phần đen tối
về phương diện pháp lý. Chỉ nội giáo phận Boston, hiện nay 450 vụ kiện
dân sự đang chờ được xét xử.
Về phương diện hình luật, ông
Thomas Reiley, biện lý Boston, đang tiến hành điều tra tội đồng lõa của
hồng y Bernard Law và cácvị lãnh đạo giáo phận Boston. Theo các chuyên
viên pháp lý, biện lý cuộc khó lòng buộc tội Hồng y Law phần vì tiểu
bang Massachussetts không có luật đòi hỏi phải báo cáo các trường hợp bạo
hành tình dục, phần vì thời gian giời hạn (Statue of limitation) đã qua,
chánh quyền khó tìm thấy những bằng chứng đồng lõa trong những vụ phạm
tội của linh mục Geoghan từ năm 1984 và của linh mục Paul Shanley, 71 tuổi,
từ năm 1967.
Giám mục Wilton Gregory, chủ tịch HĐGMHK,
đã thú nhận: “Các giám mục đã đóng góp vào những vụ bạo hành tình
dục với trẻ thơ” và yêu cầu các nạn nhân hãy tha thứ cho họ, nhưng
quyết định của HĐGMH ở Dallas đã không đề cập đến việc trừng phạt
các giám mục đã che chở và thuyên chuyển các linh mục có tội từ giáo
xứ này sang giáo xứ khác.
Lòng
tin không đổi
Theo cuộc trưng cầu ý kiến của tờ
Washington Post ngày 19-6-02 đa số giáo dân Công giáo mỹ vẫn cho rằng Giám
mục hoa kỳ chưa cố gắng đủ để bảo vệ các trẻ em khỏi nạn bạo
hành tình dục của các linh mục và không hoàn toàn đồng ý quyết định
của HĐGM. Trên 50% giáo dân và một tỷ lệ cao hơn của dân Mỹ không
Công giáo, đã bất đồng ý với chánh sách của HĐGM ngăn cấm linh mục
phạm tội hành lễ nhưng không giải chức linh mục. 2/3 giáo dân Công giáo
cho rằng chánh sách không đủ mạnh để giải quyết vấn đề. 3/4 dân Mỹ
đồng ý với giáo dân Công giáo về điểm này. Cuộc trưng cầy ý kiến
cho thấy đa số giáo dân tin tưởng vào giáo hội hơn trong tương lai, lòng
tin với giáo hội vẫn mạnh nhưng sự nghi ngờ đối với các nhà lãnh đạo
giáo hội tiếp tục gia tăng. 50% giáo dân hài lòng với sự lãnh đạo,
hơn 40% tỏ ý bất mãn. Đa số dân Mỹ, Công giáo lẫn không Công giáo muốn
có những biện pháp mạnh hơn với các giám mục đã che chở cho các linh mục
phạm tội. 80% đòi các giám mục này phải từ chức hay bị trục xuất nếu
không chịu tự ý từ chức. Theo tờ New York Times số ngày 23 tháng 6, 2002,
Thống đốc tiểu bang Oaklahoma, Frank Keating một thành viên trong hội đồng
cứ xét mới được thành lập của GHCG Hoa kỳ đã tuyên bố ngày 22-6-02,
hội đồng sẽ có những biện pháp
quyết liệt với những linh mục phạm tội không kể họ là linh mục mới
hay giám mục đầy uy quyền. Thống đốc Keating còn ví cuộc khủng hoảng
tình dục với thời kỳ luân lý bị suy sụp của giáo hội vào thế kỷ
16 đưa đến cải tổ và sáng lập giáo phái Tin Lành. Hội đồng Giám mục
Hoa kỳ đã lập một uỷ ban riêng biệt để cứu xét vấn đề các giám mục
vào tháng 11 sắp đến. Cuộc khủng hoảng chưa chấm dứt, nay đã trở
thành một cuộc chiến mới âm ỉ trong giáo hội.
- Việt
Nguyễn.
- (23-6-2002)
| Về trang tu sĩ Giáo
hội Công giáo “loạn dâm” |
Home | Top Page | Về trang mục
lục