ĐẶC CÔNG CHÍNH TRỊ HAY LÃNG MẠN CHÍNH TRỊ ?

Hoàng Nguyên Nhuận

---

 

Những tưởng chỉ một đôi người như Phạm kim Vinh, Nguyễn văn Chức lúc nóng giận có nặng lời ‘oan’ với đồng bào đồng hương Việt Nam. Nhưng không, hậu sinh khả úy, kẻ đến sau còn khủng khiếp hơn, dù là người cùng nhóm. Bài Khi Lịch Sử Chất Vấn của Nguyễn gia Kiểng được tuần báo Việt Luận Sydney đăng lại trong số Xuân Đinh Sửu 1997 là ví dụ.

Lời lẽ nóng giận của Phạm kim Vinh trong Việt Nam Tự Do hay của Nguyễn văn Chức trong Việt Nam Chính Sử có thể chỉ là khởi điểm hay giả định, nghĩa là có thể tàn phai theo mạch tư tưởng của tác giả, khiến tác giả hồi tâm thấy được những oan khiên vọng ngữ. Và hình như Phạm kim Vinh đã có sự hồi tâm ấy trong bài Cuộc Chiến Cho Gốc Việt và Khí Phách Việt được đăng lại trên tuần báo Dân Việt Sydney số ngày 4.7.1996. Thịnh nộ của Nguyễn gia Kiểng đối với đồng bào đồng hương mình trái lại là một kết điểm lý luận. Thịnh nộ như thế nào, tại sao?

 

TARZAN NỔI GIẬN LÀ AI?

Xin hãy nghe qua lời tâm sự của một người yêu nước đắng cay thịnh nộ... ‘Tôi ở trong nhóm Thông Luận, một nhóm rất đặc biệt, có lẽ chưa từng có...Nhóm chúng tôi mới đầu, cách đây mười bốn năm, gồm khoảng mười người, ngồi lại với nhau định lập một tổ chức. Thấy các tổ chức chính trị cứ thành lập rồi tan rã, chúng tôi lấy một quyết định là chỉ thành lập một tổ chức sau khi đã thảo luận tất cả mọi vấn đề và viết ra được một tài liệu đầy đủ, đúc kết những gì đã đồng ý; sau đó ai muốn tiếp tục thì ở lại, ai không muốn thì thôi. Công việc nầy đòi hỏi hai năm thảo luận. Kết quả là tài liệu Cơ Sở Tư Tưởng được viết ra, vài người đã bỏ cuộc nhưng một số người mới đã đến tăng cường. Sau đó vài năm một lần, chúng tôi xét lại toàn bộ dự án chính trị, mỗi lần tốn cả một năm thảo luận. Đã có Dự Án Chính Trị Dân Chủ Đa Nguyên 1992 rồi Dự Án Chính Trị Dân Chủ Đa Nguyên 1996 với tên riêng là Thử Thách và Hy Vọng...’

Tóm lại, sau 14 năm nhóm Thông Luận đã nhất trí với nhau về con đường... thử thách và hy vọng, được giới thiệu trên Việt Luận số ngày 20.9.1996 như ‘một dự án chính trị toàn bộ cho Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ 21 và thiên niên kỷ thứ ba, bao gồm một nhận định về Việt Nam trong bối cảnh thế giới, một chủ thuyết dựng nước, một dự án tổ chức xã hội, một đề nghị chế độ chính trị, một chiến lược đấu tranh cho dân chủ, một chính sách chuyển tiếp về dân chủ...(đây là) thành quả của hơn một năm nghiên cứu, trao đổi và đúc kết của hàng trăm trí thức, thân hữu và chí hữu Thông Luận cả trong lẫn ngoài nước.’

Nguyễn gia Kiểng không nhắc tới kết quả của thử thách và hy vọng đó. Nhưng những ai theo dõi Thông Luận có thể nghĩ rằng Nguyễn gia Kiểng ít ra cũng đã một lần thử thách và một lần hy vọng? Thử thách đó là cuộc ‘đại hội’ ngày 23.6.1996 tại Paris để công bố Dự Án Chính Trị Dân Chủ Đa Nguyên 1996 và hy vọng đó là triệu thỉnh Nguyễn Hộ lên cầm đầu phong trào thực hiện dự án đó như xác quyết của Nguyễn bá Long Tổng Thư Ký kiêm Phát Ngôn Viên Mặt Trận Quốc Dân Đối Kháng Cộng Sản, bình phong chính trị của tổ chức Hiến Chương Roma 92.

Do đó bài Khi Lịch Sử Chất Vấn có thể coi là kết luận lý thuyết của cuộc thử thách và lòng hy vọng đó. Đây là một kết luận chẳng sáng sũa, một tiếng hô chẳng hào hứng chút nào của một người ít ra đã hoang phí mười bốn năm để ‘hình thành một mặt trận dân chủ có tầm vóc (có khả năng) mau chóng chấm dứt chế độ cộng sản (nếu không) tổ quốc Việt Nam sẽ chết đi trong lòng rất nhiều người.’ Ngôn từ bài nầy phảng phất âm vang phản thệ của những người xé cờ bỏ Đảng trong các buổi lễ tổ chức cho cán binh cộng sản hồi chánh ngày xưa. Điều khác biệt là những cán binh ngày trước phản thệ xé cờ bỏ Đảng để ‘tung cánh chim tìm về tổ ấm’ với Phe Quốc Gia Khối Tự Do, còn tác giả của Khi Lịch Sử Chất Vấn thì không biết về đâu. Quả vậy, Dự Án Chính Trị Dân Chủ Đa Nguyên 1996 là một chương trình chính trị. Và tham chính hay đối chính thì đàng nào cũng cần dân, trước là để nắm được chính quyền, sau là vì yêu sách dân chủ do chính mình đề ra. Khi Lịch Sử Chất Vấn hình như đã hoàn toàn đi ngược nhu cầu cần dân, vì dân đó sau khi đã vượt qua ngưỡng cửa thử thách và hy vọng do chính nhóm Thông Luận đề ra?

 

LỊCH SỬ CHẤT VẤN HAY CHẤT VẤN LỊCH SỬ?

Nguyễn gia Kiểng bắt đầu bằng ba câu hỏi. Thứ nhất, thời kỳ chống Pháp, tại sao lại có nhiều người theo Cộng Sản dù đó chỉ là một chủ nghĩa quốc tế chứ không phải lý tưởng dân tộc? Pháp đi rồi, Cộng Sản gây ra những tội ác, sai lầm trầm trọng tại sao vẫn được ủng hộ? Thứ hai, trong cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, thực chất là để mở rộng biên giới khối Cộng Sản và thỏa mãn tham vọng quyền lực của giới lãnh đạo cộng sản địa phương, tại sao Cộng Sản vẫn được ủng hộ dù đó chỉ là một ‘phản xạ thời trang’? Thứ ba, từ 1975 đến nay, tại sao không có một phản ứng chống cộng ngang tầm nào cả với những sai phạm nghiêm trọng và chồng chất mà chính quyền cộng sản đã gây ra?

Hỏi xong, Nguyễn gia Kiểng tự đưa ra ba câu trả lời. Thứ nhất, vì người Việt không thực sự quan tâm, không thực sự tha thiết với chuyện đất nước. Số người thực sự quan tâm ở hải ngoại đã ‘vô cùng nhỏ’ mà trong nước thì ‘còn kém xa nhiều’. Thứ hai, vì Việt Nam thiếu một ‘giai cấp’ trí thức đúng nghĩa của Nguyễn gia Kiểng là những người biết hợp nhất tư tưởng và hành động có khả năng đặt vấn đề và tự tìm câu trả lời cho những vấn đề đó. Thứ ba, vì hai lý do trên nên người Việt không thấy được sự quan trọng của một mặt trận dân chủ kiểu mặt trận nhóm Thông Luận đã dày công nặn ra.

 

QUỐC GIA DÂN TỘC NHẬP CẢNG

Nhưng tại sao người Việt lại thờ ơ với vấn đề đất nước, tại sao lòng yêu nước và ý thức dân tộc của người Việt ỏyếu kém từ lâuõ, tại sao trí thức thực sự quan tâm đến đất nước ‘không có bao nhiêu’? Nguyễn gia Kiểng tự đưa ra những giải thích có thể nói... ‘đặc biệt không phải là xuất sắc, có thể chỉ là kỳ cục’ như chính lời Nguyễn gia Kiểng mô tả hoài bảo và quá trình hoạt động của nhóm Thông Luận. Thật vậy...

Thứ nhất, Nguyễn gia Kiểng bảo rằng người Việt không có ý niệm gì về quốc gia dân tộc, đất nước, do đó lòng yêu nước, yêu quốc gia dân tộc cũng không có. Người Việt ngày xưa chỉ biết trung, hiếu, nghĩa, tình người đồng cảnh ngộ chứ không có tình nước, vì nước là nhà, nhà là nhà vua, nhà của vua chứ không phải của dân. Người dân chỉ yêu nước nếu người dân thấy mình có chủ quyền trên nước, nước thuộc chủ quyền của dân chứ không phải của vua. Nói thế khác, ý niệm quốc gia dân tộc hay tình nước là mặt trái của ý niệm chủ quyền nhân dân, dân chủ. Đây là ý niệm do Tây Phương nhập cảng vào Việt Nam. Do đó Nguyễn gia Kiểng quả quyết như đinh đóng cột rằng ‘danh từ yêu nước không có trong ngôn từ Việt Nam trước thế kỷ 20’. Có phải ý thức quốc gia là một ý thức nhập cảng, cũng như ý niệm cộng sản và có lẽ vì vậy mà chỉ có ‘người quốc gia’ mới biết chống cộng sản, những người ‘không quốc gia’ thì không biết chống cộng, và tệ hơn là thân cộng, là làm lợi cho cộng sản như ý kiến đơn thuần của những kẻ đã ‘mất quốc gia’ từ khi Nguyễn văn Thiệu đặt bút ký Hiệp Định Paris 1973?

Nguyễn gia Kiểng cho rằng yêu nước là đồ nhập cảng từ Tây phương. Nhưng trong Anh ngữ chẳng hạn, chỉ có từ ngữ yêu nước mới có chữ tương đồng là patriotism, ít ra là tạm thời. Phải, tạm thời thôi, vì ngay cả The Hutchinson Encyclopedia cũng không hề ghi chữ patriot và patriotism. Ngoài ra, yêu dân tộc và yêu quốc gia thì không hề có từ ngữ tương đồng vì populism và nationalism là những chủ thuyết chính trị chứ không phải tình cảm như patriotism. Cho nên thật cũng khó mà quả quyết yêu nước, yêu quốc gia, yêu dân tộc của người Việt là những sản phẩm nhập cảng từ Tây phương hay Trung Hoa. Trước khi dùng chữ dân tộc của Trung Hoa, có thể vì người Việt chỉ có chữ người, về sau tiếp xúc với Trung Hoa, tổ tiên chúng ta đã mượn chữ dân để chỉ người trong một họ, một làng, một nước do đó mà có dân tộc, nhân dân. Tổ tiên chúng ta có lẽ cũng chỉ có chữ sông núi, nước nhà truớc khi hai tiếng tương đồng của Trung Hoa là quốc gia theo định nghĩa của Tam Thiên Tự là ‘gia nhà, quốc nước, tiền trước, hậu sau...’ Lại nữa, nước nhà nhiều khi cũng chỉ là một, theo kiểu nước Việt Nam, nhà Việt Nam cũng như nhà cũng có thể là nhà vua theo kiểu nhà Lý, nhà Trần, cho nên yêu nước cũng có thể là yêu nhà, và yêu nhà cũng có thể là yêu nhà vua và yêu nhà vua không phải là không yêu nước. Người Việt thờ Lê Lợi, Quang Trung, Định Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Lý Thái Tổ, Trần nhân Tông, Thành Thái, Hàm Nghi, Nguyễn thái Học... có ai nói chuyện thờ Lê long Đĩnh, Lê chiêu Thống, Khải Định... Nói thế khác, không phải người Trung Hoa dạy cho chúng ta biết thế nào là quốc gia dân tộc mà chúng ta đã có sẵn những ý niệm ấy trước khi tiếp xúc với văn hóa Trung Hoa, khoan nói là phải đợi đến khi tiếp xúc với Tây Phương.

 

YÊU NƯỚC TỪ BAO GIỜ?

Quả thực thì người xưa có khi cũng đã làm những chuyện khiến cho Nguyễn gia Kiểng hiểu lầm rằng về chuyện nước non, người Việt chỉ là kẻ học mót của thiên hạ chứ trong đầu trong tim chẳng có gì cả. Phải chi Lý thường Kiệt bảo ‘Vua Nam ở nước Nam’ thay vì ‘Nam quốc sơn hà Nam đế cư’, hay Trần Hưng Đạo viết Hịch Tướng Sĩ Văn, Nguyễn Trãi viết Bình Ngô Đại Cáo bằng chữ Nôm... thì họ đã không bị Nguyễn gia Kiểng chê là không biết yêu nước vì ‘từ ngữ yêu nước không có trong ngôn ngữ chúng ta trước thế kỷ 20’. Có phải chỉ vì không biết yêu nước, chưa được Trung Hoa hay Tây phương dạy cho yêu nước, yêu quốc gia dân nên Lý thường Kiệt, Trần hưng Đạo hay Nguyễn Trãi đã dùng chữ Hán mà không dùng chữ Nôm?

Nguyễn gia Kiểng đã chặt đầu chặt đuôi một câu ca dao và chỉ giữ có khúc ngắn ‘nhiễu điều phủ lấy gia gương’ dùng làm bằng chứng kết luận rằng người Việt không có tình yêu quốc gia dân tộc mà chỉ có chuyện thương người cùng cảnh ngộ thôi. Nhưng cái khúc bị chặt vứt đi là ‘người trong một nước’ có phải là một biểu tượng của ý thức quốc gia dân tộc không? Cho nên trong ba ý niệm nước, dân tộc, quốc gia có lẽ chỉ có một là đồ nhập cảng. Đó là ý niệm quốc gia, do Pháp bày ra năm 1949 khi phong Bảo Đại làm Quốc Trưởng Quốc Gia Việt Nam để cân bằng quyết định ngoại giao của Trung Hoa thừa nhận Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa của Hồ chí Minh. Nhờ quyết định gỡ huề ngoại giao đó của Pháp mà những người Việt thân Pháp mới có quốc gia, trước đó thì chỉ là những miền riêng trong Liên Bang Đông Dương, hoặc những ‘nước’ riêng như Cochinchine (Nam Kỳ Quốc), Annam (Trung Kỳ tự trị), Tonkin (Bắc Kỳ bảo hộ), không kể Hoàng Triều Cương Thổ hay cao nguyên với thủ phủ Đà Lạt.

Nguyễn gia Kiểng đã mâu thuẫn với chính mình khi cho rằng người Việt không biết yêu nước. Thứ nhất Nguyễn gia Kiểng nói cộng sản thành công vì đã lừa dối được một số người không cộng sản theo họ và không có những người nầy thì cộng sản cũng chẳng làm gì có ngày nay. Rồi Nguyễn gia Kiểng lại bảo người Việt chẳng ai yêu nước cả! Như vậy những người bị cộng sản lừa theo họ để chống Pháp chống Mỹ là ai nếu không phải là những người thực sự yêu nước chứ không phải là những Tây con Mỹ con không hề biết dân tộc quốc gia là gì? Họ theo cộng sản vì yêu nước chứ không yêu cộng sản thì mới trách là họ đã bị lừa, chứ nếu họ theo cộng sản vì yêu nước và yêu cả cộng sản, hoặc chỉ yêu cộng sản không thôi, thì đâu có thể nói họ bị lừa nữa. Thứ hai, bảo rằng người Việt chẳng ai yêu nước cả thì Nguyễn gia Kiểng đã tự đánh mất chính mình. Bởi đã không yêu nước thì hơi đâu mà tính chuyện đội đá vá trời để rồi Tarzan nổi giận vì thấy chẳng ai chịu theo lối yêu nước của mình cả. Chẳng lẽ Tarzan nổi giận chỉ là để đóng trò chơi hay để giả mù pha mưa?

 

DÂN CHỦ ĐA NGUYÊN

Nội dung hay định nghĩa của những từ ngữ chính trị xã hội kinh tế... thường tùy thời gian hoàn cảnh mà đổi thay, ví dụ như chữ dân chủ. Nhận định về kết quả cuộc tổng tuyển cử đầu năm 1997 trong đó chính quyền đã đại thắng và phe đối lập gần như bị triệt tiêu, Thủ Tướng Singapore Goh Chok Tong tuyên bố rằng cử tri Singapore đã dùng lá phiếu để chối bỏ nền dân chủ tự do kiểu Tây phương.

Không biết bao nhiêu xương trắng máu đào đổ ra vì hai chữ ‘dân chu’場hế nhưng cho đến hôm nay người ta vẫn không đồng ý với nhau thế nào là dân chủ. Cũng vì muốn tránh những hiểu lầm đó mà Nguyễn gia Kiểng đã phải hao hơi tốn sức nói đi nói lại cho rõ rằng dân chủ của mình là dân chủ đa nguyên. Nhưng dân chủ nào mà không đa nguyên, không đa nguyên thì đâu còn dân chủ? Cho nên nói dân - chủ - đa - nguyên thì cũng chẳng khác gì nói cho thật rõ rằng ‘tàu bay bay trên trời, tàu ngầm lặn dưới nước’ để thiên hạ khỏi hiểu lầm tàu bay dưới nước tàu lặn trên trời.

Phải chăng vì một số người Việt - nhất là người Việt trí thức theo định nghĩa của Nguyễn gia Kiểng, cứ ham bám vào những ý niệm nhập cảng của ngoại quốc khi tính chuyện yêu nước, yêu quốc gia, yêu dân tộc nên người Việt đã mất cả ngàn năm, trăm năm mới bứng hết ngoại nhân xâm lăng ra khỏi xứ để rồi tiếp tục ‘gà nhà bôi mặt đá nhau’ để dành độc quyền bình giảng mấy quyển thánh thư của thiên hạ mà quên rằng ông cha mình ngày xưa đã hăm he cảnh giác ‘mù quáng tin vào sách vở thì thà đừng có sách vở còn hơn’.

 

KẺ SĨ TỒI HÈN THỤ ĐỘNG

Nguyễn gia Kiểng cho rằng văn hoá Việt Nam quá kém, không có tư tưởng, thiếu sự vĩ đại, cóp nhặt vụn vặt, dân chúng lơ là với chuyện quốc gia đại sự, tôn thờ bạo lực... cũng chỉ vì Việt Nam thiếu nhân sự chính trị, thiếu một giai cấp trí thức theo đúng ý Nguyễn gia Kiểng là những người biết kết hợp tư tưởng với hành động để đặt và tìm giải đáp cho các vấn đề một cách cá nhân... Ngày xưa, Việt Nam chỉ có tầng lớp kẻ sĩ mà Nguyễn gia Kiểng cho là thụ động, cúi đầu vâng lệnh vua. Ngày nay thì trí thức đa số là những kẻ tồi hèn vong thân, kiểu Nguyễn khắc Viện, Nguyễn mạnh Tường và những người không tham gia nhóm Thông Luận?

Nguyễn Trãi từng than nước ta bao năm nhục nhằn bị trị thế nhưng khi Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa thì ‘tuấn kiệt như sao buổi sáng, nhân tài như lá mùa thu.’ Nguyễn Trãi đâu có lên án kẻ sĩ là thụ động, bảo hoàng, tồi hèn, vong thân... Bởi Nguyễn Trãi cũng là kẻ sĩ, kẻ đã từng ‘trước là sĩ sau là khanh tướng.’ Bàn tay có ngón ngắn ngón dài, nếu kẻ sĩ ai cũng tồi hèn cúi đầu vâng lệnh vua thì ai theo Lê Hoàn, Lý công Uẩn, Trần thủ Độ, Lê Lợi, Quang Trung, Hàm Nghi, Thành Thái, Phan đình Phùng, Hoàng hoa Thám, Phan bội Châu, Nguyễn thái Học... để làm lịch sử cho Nguyễn gia Kiểng hôm nay chất vấn?

 

ĐỘC LẬP NHỜ NÚI

Nguyễn gia Kiểng cho rằng lòng yêu quốc gia dân tộc của người Việt thấp, tầng lớp trí thức xưa tồi hèn thụ động, nhưng sở dĩ như vậy mà Việt Nam không bị biến thành một tỉnh của Trung Hoa đó cũng là vì Việt Nam ‘ngăn sông cách núi’ với thiên triều. Bằng chứng? Theo Nguyễn gia Kiểng, câu ‘sơn xuyên chi cương vực ký thù...’ của Nguyễn Trãi trong Bình Ngô Đại Cáo là một nhận định chiến lược thừa nhận rằng chúng ta không mất nước nhờ có núi và vì bị núi vây nên Việt Nam mới trở thành một quốc gia riêng chứ đa số dân Việt đều con cháu chú Ba bằng cớ là đa số đều có họ Trung Hoa. Theo Nguyễn gia Kiểng, Lào không bị Việt Nam nuốt chửng cũng nhờ dãy Trường Sơn, có thể lắm. Nhưng Campuchia liền núi liền sông với Việt Nam mà đâu có bị trở thành một tỉnh của Việt Nam? Và cũng vì Việt Nam không ngăn sông cách núi với Trung Hoa nên mỗi lần bị Trung Hoa đe dọa về mặt quân sự thì triều đình Việt phải rút lui về tận Thanh Hóa lập phòng tuyến mới. Lại nữa, Lý thường Kiệt và Nguyễn Huệ hành quân vượt biên sang Trung Hoa đòi lại Lưỡng Quảng vì cho Trung Hoa đã lập lờ vẽ lại bản đồ để cướp mất của Việt Nam. Napoléon rồi Hitler thất bại ở Nga rồi đổ tội cho là vì Đại Tướng Mùa Đông hay tuyết lạnh mà mình thua chứ không phải vì người Nga tài giỏi gì kháng chiến. Nguyễn gia Kiểng ngày nay biện minh cho Trung Hoa rằng nhờ núi non nên Việt Nam mới còn là Việt Nam. Nhưng nếu núi non là biên giới thiên nhiên bất khả xâm phạm giữa Hoa Việt như thế rồi thì Mã Viện chỉ cần một tấm bia đá nơi chân núi nào đó là đủ rồi sao còn phải dựng cột đồng như sử đã ghi lại làm gì? Lại nữa, dãy Trường Sơn thiên nan vạn hiểm đâu có ngăn được Miền Bắc biến đường mòn Hồ chí Minh thành con đường chiến lược vào Miền Nam?

Người Việt có nhiều tiếng để chỉ quốc gia như nước nhà, nước non, núi sông, non sông... Tất cả đều ám chỉ những biên giới thiên nhiên. Mấy chữ xuyên sơn cương vực của Nguyễn Trãi có lẽ cũng là hình dung từ như Nam quốc sơn hà của Lý thường Kiệt vậy chứ không hẳn là một xác quyết địa lý chính trị?

 

LÃNG MẠN LỊCH SỬ HAY ĐẶC CÔNG LỊCH SỬ ?

Nguyễn gia Kiểng suy tư về những chất vấn lịch sử như một cách xét mình ăn năn tội. Nhưng lịch sử mà Nguyễn gia Kiểng nhìn thấy là lịch sử nào đây? Dân tộc không biết yêu nước, bất cần chuyện nước non, giai tầng kẻ sĩ thì tồi hèn vong thân. Suy tư hấp dẫn nhất là về Nguyễn Huệ mà Nguyễn gia Kiểng cho là một tay anh chị hung tàn bạo ngược, không đem lại lợi ích gì cho dân, không có Nguyễn Huệ thì cũng không có việc quân Thanh sang Việt Nam để có trận Đống Đa và chỉ có những kẻ tôn thờ bạo lực mới phục Nguyễn Huệ như phục phát xít Nhật, Quốc Xã Đức vậy.

Nói đến lịch sử là nói đến thời gian. Không hiểu, Nguyễn Huệ của Nguyễn gia Kiểng có phải là nhân vật lịch sự thực không, hay Nguyễn gia Kiểng đã lạc lối về quá khứ nên đã gặp một Nguyễn Huệ của bá vơ nào đó? Nghi ngờ đó có thể coi là hợp lý khi nghe Nguyễn gia Kiểng quả quyết ‘còn ba năm nửa chúng ta sẽ thay đổi thế kỷ và chúng ta cũng sẽ thay đổi thiên niên kỷ’, nghĩa là để bước vào thế kỷ 21 và thiên niên kỷ thứ ba! Thực tế thì còn đến bốn năm nữa (năm 1997, 1998, 1999 và 2000) mới hết thế kỷ 20 vậy làm sao mà chỉ cần ba năm nữa là đã đi vào thế kỷ 21? Chẳng lẽ thế kỷ 21 lại có trước thế kỷ 20 chứ không phải bắt đầu vào ngày 1.1.2001?

Bất cần thực tế thời gian là một biểu hiện lãng mạn kiểu Đoàn phú Tứ:

Màu thời gian không xanh

Màu thời gian tím ngát

Hương thời gian không nồng

Hương thời gian thanh thanh

Chúng ta từng chứng kiến những biểu tượng lịch sử lãng mạn như cộng sản chủ nghĩa lãng mạn, kháng chiến lãng mạn, chủ nghĩa quốc gia lãng mạn, chia cắt đất nước lãng mạn, chống cộng lãng mạn, vượt biên lãng mạn, đối kháng lãng mạn, đa nguyên dân chủ lãng mạn..., và bây giờ với mộng mị chính trị lãng mạn kiểu ăn năn tội lịch sử.

Đã nghĩ đồng bào, tổ tiên, kẻ sĩ ngày xưa, trí thức ngày nay, cộng sản và những người chống cộng... đều là như thế rồi mà vẫn chịu mất công bỏ ra mười bốn năm để lập thuyết thì có phải cũng là lãng mạn hết thuốc chữa!? Điều đáng ngạc nhiên là trong khi có đủ nhẫn tâm chà đạp lịch sử đất nước, nguyền rũa dân tộc, khinh thường giới có học, coi thường hạng bình dân đồng bào thì Nguyễn gia Kiểng lại không hề có một lời xúc phạm nào đối với những quốc gia đã có trách nhiệm về những đau khổ của chính đất nước Việt Nam cách nầy cách khác. Hay Nguyễn gia Kiểng đã thực sự nghĩ rằng những quốc gia đó thì cũng chỉ như quân Thanh do những ‘Nguyễn Huệ’ manh động mở cửa rước vào mà thôi?

Lịch sử có thể là một thực tại tương tự như con voi trong tay mấy người mù. Lịch sử tái hiện tùy quan điểm và ý hướng của người nhìn về lịch sử. Có người chẳng bao giờ dám mơ tưởng hiểu được lịch sử, có người lại lăm le viết lại lịch sử để biện minh những thất bại hoặc để vỗ về những cuồng vọng của chính mình, ý hướng chất vấn lịch sử của Nguyễn gia Kiểng có lọt vào một trong hai sử quan đó không?

Tarzan nổi giận vì tâm thức lãng mạn chính trị chứ đây không phải là một hành động đặc công chính trị nhằm hủy hoại tất cả mọi thần tượng lịch sử để đi đến kết luận rằng lịch sử Việt Nam tồi như thế thì không mất vào tay Pháp cũng mất vào tay người khác thôi, đừng đổ lỗi cho ai xúi dục Pháp vào chiếm Việt Nam, hoặc lên án người ta cỏng rắn cắn gà nhà?

Nhóm Thông Luận mất mười bốn năm để hoàn thành Thử Thách và Hy Vọng, Nguyễn gia Kiểng đã mất bao lâu để hoàn thành Khi Lịch Sử Chất Vấn và có để cho nhóm Thông Luận nhất trí thông qua không? Nếu đã được cả nhóm thông qua rồi thì đây chính là một bản tuyên bố khánh tận, nếu cả nhóm không hề thông qua thì đây quả là một bài điếu tụng?

Câu hỏi ấy xin dành cho lịch sử - ít nữa là lịch sử chính trị lưu vong, trả lời.

[Đăng lại từ Chuyển Luân số ra mắt tháng 4.1997 với sự đồng ý của tác giả]