-
Quanh Vụ
Khủng Bố 11 tháng 9
Sau đây
là ba bài viết sau vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 ở New York và Washington.
Hai bài đầu là của hai Phật Tử, một Mỹ một Việt về thái độ nên
có của người Phật Tử trước biến cố đau thương đó. Bài thứ ba là
của Richard Neville, không hề tự xưng là Phật tử nhưng ý nghĩ không xa mấy
với Những Người Mù Húp Cháo trên Chuyển Luân số trước. Quán Như đọc
và giới thiệu.
1.
Đón Mừng Dân Mỹ Trở Lại Thế Giới Ta Bà
Judith
L. Lief
Judith L.
Lief là một giáo thọ Shambhala. Tác phẩm vừa mới xuất bản của bà gần
đây “Making Friends with Death: A Buddhist Guide to encountering Mortality”. Phần
Nhất Hạnh thì không cần phải giới thiệu. Hiện nay có hai vị lãnh đạo
tinh thần Phật Tử được thế giới ngưỡng mộ nhất là Đức Đạt Lai
Lạt Ma và Nhất Hạnh.
Trong khi
Đức Đạt Lai Lạt Ma có vị thế đặc biệt của một God-King, vừa là người
cầm đầu một quốc gia vừa là giáo chủ của Phật Giáo Tây Tạng, Nhất
Hạnh chỉ là một sa môn giản dị, tay trắng làm nên, một vị sư Việt
Nam khiêm tốn và nhỏ nhẹ. Nhất Hạnh liên tiếp bị các chánh phủ quân
phiệt Thiệu-Kỳ cũng như chánh quyền đương nhiệm ngăn cấm không cho về
nước, Nhất Hạnh đã chinh phục phần lớn các học giả và Phật Tử
Tây Phương và đã viết trên 75 tác phẩm, trong đó có nhiều cuốn đã trở
thành kinh điển trong kho tàng giáo lý Phật Giáo. Nhà báo Micheal Toms không
ngần ngại tuyên bố Nhất Hạnh là một nhà lãnh đạo tôn giáo được
ngưỡng mộ nhất hiện nay. Thiền sư Richard Baker nói là nếu có một tu sĩ
Phật Giáo nào xứng đáng được tặng danh hiệu Phật Sống, người đó
phải là Nhất Hạnh.
Sau vụ 11
tháng 9 vừa qua, đám người Việt fundamentalists ở Mỹ đã mở một chiến
dịch tố khổ Nhất Hạnh dựa trên bài diễn thuyết của Thầy ở
Riverside Church ở New York. Giống như cùng tử trong kinh Hoa Nghiêm, không biết
trong nhà mình có viên ngọc quý hàng ngàn năm mới có một, phụ họa với
cái đám có truyền thống theo ngoại bang, dè bĩu Nhất Hạnh là xuyên tạc
lịch sử. Trường hợp của Lưu Trung Khảo và Lê Hữu Dãn là những trường
hợp đáng tiếc.
Hai điểm
tương đồng giữa hai phật tử Mỹ và Việt là
a- nhờ đau khổ chúng ta mới có dịp xét
lại nếp sống và lề lối suy nghĩ của chúng ta và,
b- lắng
nghe và mở rộng con tim của mình trước những đau khổ của người khác.
Quán Như .
Sau cuộc
khủng bố ở World Trade Center ở New York và Ngũ Giác Đài ở Washington, có
nhiều người không phải là dân Mỹ không khỏi cảm thấy hả dạ nếu
không muốn nói là mừng khấp khởi
vì thấy là nước Mỹ cuối cùng đã rời bỏ đời sống trong lồng kính
giả tạo và bắt đầu nếm mùi vị khổ đau của thế giới ta bà như những
người khác. Người Mỹ chúng ta đã xem mức độ sung túc, an ninh và tự
do cá nhân mà chúng ta đang hưởng như là một điều tự nhiên, trong khi những
đặc quyền này không hề hiện diện ở nhiều phần đất khác trên thế
giới. Trong khi chúng ta bị ám ảnh bởi sự lên xuống của thị trường
chứng khoán, về giá hơi đốt trong khi biết bao nhiêu người dân ở nước
khác lo lắng làm thế nào để sống sót giữa những xung đột chủng tộc,
các tên quân phiệt giết người tập thể trong các chiến dịch diệt chủng,
những chứng bịnh nan y không có thuốc chữa hay không có thức ăn cũng
như nước sạch để uống. Chúng ta không thể nào trách những người
đang lặn ngụp đau khổ trong thế giới ta bà có những tình cảm ghét bỏ
hay ganh tỵ với người Mỹ.
Theo giáo lý căn bản của Phật Giáo, thế giới
ta bà là thế giới đau khổ trong vòng sinh tử và những tình cảm như
tham, sân và si ngự trị. Hiện nay chúng ta hầu như không thể nào cưỡng
lại được những cám dỗ vật chất. Chúng ta phải tự bỏ khăn đang bịt
mắt ra và đối diện với sự thực khổ đau, chúng ta mới hy vọng chế
ngự những tình cảm cảm tiêu cực này.
Thầy của tôi, Choyam Trungpa Rinpoche, thỉnh
thoảng so sánh lối sống đầy những đặc quyền của người Mỹ như thiên
giới, một bán đảo trong lục đạo trong đó các chúng sinh có cảm tưởng
an ninh và tự mãn hẹp hòi. Các cảm giác an ninh giả tạo nơi thiên giới
dựa trên thái độ bịt mắt bịt tai không thèm nghe không thèm thấy thế
giới ta bà đau khổ bên ngoài. Chúng ta lại cúi mặt và tiếp tục hưởng
thụ lạc thú về vật chất, tình cảm cũng như tâm linh trong thế giới
mà chúng ta nghĩ là an toàn đó. Chúng ta đã phủ nhận khổ đau, chết chóc
và vô minh như Đức Phật đã dạy trong Đệ Nhất Đế. Trong thiên giới
này chúng ta không hề nghĩ là chính chúng ta có trách nhiệm về việc góp
phần gây ra đau khổ cho những người khác trong thế giới ta bà và không
chịu để ý là sở dĩ xã hội chúng ta đã hưởng thụ được những đặc
quyền này là nhờ sự bóc lột kinh tế và chánh trị và đã gây đau khổ
của người dân ở các quốc gia khác. Câu hỏi ngô nghê của Tổng Thống
George W. Bush đã thể hiện tất cả sự ngây thơ (hay ngô nghê) của người
Mỹ: “Tại sao họ lại thù ghét chúng ta đến thế?” Vì chúng ta chỉ
chú ý đến việc duy nhất là hưởng thụ và tránh đau khổ, lòng từ bi của
chúng ta trở nên khô cạn.
Có phải cuộc khủng bố ở World Trade Center
làm chúng ta bị chấn động vì nó phà hủy cái ảo tưởng là thiên giới
của chúng ta tuyệt đối an toàn và không bao giờ bị nguy hiểm? Chúng ta có dám trực diện và xét lại việc
chúng ta bám víu vào lối sống đặc quyền và được bảo bọc kỹ lưỡng
này không? Trungpa Rinpoche cũng nói là khi thiên giới bắt đầu tan rã, cuồng
nộ thường sẽ nổi lên. Chúng ta giận dữ điên cuồng vì lối sống vô
minh của chúng ta bị hiển lộ. Chúng ta có sẵn sàng xem xét nguồn gốc của
cơn cuồng nộ của chúng ta không? Con đường chánh pháp là con đường triệt
để. Chánh pháp khiến chúng ta phải xét lại lối sống, thói quen suy nghĩ,
những giới hạn của sự tỉnh thức và mối quan tâm của chúng ta đối với
các chúng sinh khác. Có phải đã đến lúc chúng ta phải bỏ tấm khăn bịt
mắt ra và mở rộng từ tâm. Phật Tử Mỹ chúng ta phải đi xa hơn với lề
lối tu tập chánh pháp khơi khơi kiểu hippy, theo thời trang và cạn cợt.
Chúng ta chỉ muốn tu tập để cải thiện cá nhân và do đó tâm cảnh của
chúng ta sẽ không bị thách đố.
Đây là lúc khó khăn nhưng hữu ích. Khi nào
chúng ta bị hụt hẫng, đó là những cơ hội tốt cho chúng ta xét lại đời
sống của chúng ta, những giá trị mà chúng ta tôn trọng và hướng đi của
cuộc đời chúng ta. Đạo Phật có thể giúp chúng ta được rất nhiều.
Sau đây là những lời dạy của Đức Phật liên hệ đến những thái độ
cần có trong hoàn cảnh của chúng ta hiện nay.
Quán niệm
- Thứ nhứt, trong hoàn cảnh như hiện nay điều quan trọng là không nên phản
ứng một cách bồng bột, nhưng xem xét rất cẩn thận những nguyên nhân
và điều kiện đưa đến những hành động khủng bố có hậu quả kinh
khiếp như thế. Chúng ta có thẻ xét lại một cách thành thật về những
hiểu biết của chúng ta về những lời dạy căn bản của Đạo Phật về
đau khổ và về bản chất của cõi ta bà. Những lời dạy này thâm sâu đến
mức nào? Chúng ta có thể phản tỉnh về những giả định của chúng ta,
những phản ứng thiếu suy nghĩ, và tình cảm bồng bột. Dành một ít thời
giờ để phản tỉnh, chúng ta có thể biết nên phản ứng như thế nào
trong cuộc khủng hoảng hiện nay và nhờ thế những phản ứng hợp với
tinh thần Phật Giáo, hữu ích và vô úy.
Thiền Định
- Trong một cuộc khủng hoảng chúng ta thường có khuynh hướng muốn hành
động nhanh chóng. Chúng ta ôn lại những khung cảnh hãi hùng mà chúng
ta chứng kiến. Chúng ta suy diễn xem những chuyện gì có thể xảy ra và do
đó chỉ làm tăng thêm sợ hãi và lo âu. Chúng ta bị chấn động tuy nhiên
chúng ta bị lúng túng không biết phải làm gì trong biến cố bi thảm hiện
nay. Trong phút trước chúng ta cảm thấy tràn trề hy vọng, phút sau thì
chúng ta thấy hoảng sợ, rã rời, cau có và mất ngủ. Chính trong lúc này
phép quán niệm rất cần thiết để tìm lại tâm an lạc và khỏi bị
trôi nổi trong những lý luận và quyết đoán vội vã kiểu tâm viên ý
mã. Chúng ta có thể dành những giây phút sống giản dị, an trú trong hiện
tại và tỉnh thức. Chúng ta có thể làm tinh thần thư giãn, theo dõi hơi
thở vào ra và để tâm được tĩnh lặng.
Từ bi - Bất cứ lúc nào chúng ta thấy xúc
động và thương tâm khi chứng kiến nỗi khổ của người khác, chúng ta
đã nối liền quả tim đang đập của chúng ta với lòng từ bi. Khi
lòng bất nhẫn tự nhiên nổi lên, chúng ta sẽ cảm thấy sức mạnh của
tình thương. Chúng ta sẽ cảm thấy bối rối khi thấy mình quá bận tâm về
những điều nhỏ nhặt hàng ngày! Chúng ta chứng kiến được tình cảm đã
khiến cho một số người hành động mà quên cả sinh mạng của chính
mình và điều này khiến chúng ta thấy phải mở rộng tình thương của chúng
ta. Với con mắt từ bi, chúng ta sẽ thấy được nhu cầu của người khác
và đáp ứng những nhu cầu đó của họ. Cùng một lúc chúng ta cũng phải
chú ý săn sóc chính mình. Chúng ta cũng cần từ bi để chữa lành những vết
thương của chúng ta.
Judith
L. Lief.
2.
Cảnh Tỉnh
Một Quốc Gia
Nhất Hạnh
Chúng ta bị chấn động khi thấy có quá nhiều
người chết trong vụ khủng bố vào ngày 11 tháng 9, tuy nhiên chấn động
lớn lao này có thể làm mối quan tâm của chúng ta đối với người khác
và thời gian sống trong chính niệm được kéo dài hơn. Chấn động tâm
linh có thể giúp chúng ta có thêm khả năng và cơ hội có một cái nhìn
xác thực hơn về thế giới chung quanh. Đó là lý do tại sao chúng ta cần
tận dụng nỗi đau khổ của chúng ta thay vì than trách. Trong mỗi chúng ta
đều có hạt giống tuyệt vọng, sân hận nhưng đồng thời chúng ta cũng
có những chủng tử từ bi, tỉnh thức, Phật Tính và chính niệm.
Các người lãnh đạo tinh thần và các cơ
quan truyền thông hiện nay đóng một vai trò rất quan trọng. Những người
này có thể giúp chúng tưới hạt giống trí tuệ và từ bi hoặc là họ
có thể xui dục chúng ta tiếp tục tưới những hạt giống sân hận và sợ
hãi. Tiếc thay có nhiều người vẫn chỉ muốn chúng ta tưới hạt giống
xấu này. Người Mỹ càng ngày càng cảm thấy giận dữ và sợ hãi vì hạt
giống xấu này đang nẩy mầm nhanh chóng. Và đó là lý do chúng ta cần những
người giúp chúng ta tưới những hạt giống tốt. Nếu chúng ta thấy tâm
tĩnh lặng và bình an, chúng ta có thể tha thứ và nhờ sự tha thứ này, nổi
khổ của dân Mỹ và những người dân ở các nước khác sẽ có thể giảm
xuống.
Đau khổ đóng một vai trò quan trọng trong việc
mở rộng tấm lòng của chúng ta bằng cách nhắc nhở chúng ta là mọi sự
đều vô thường và bất cứ một chuyện gì cũng có thể xảy ra cho chúng
ta vào bất cứ lúc nào. Người dân Mỹ hình như đang sống trong mộng và
không hề để ý đến những điều gì đang xảy ra trong cũng như ngoài nước
Mỹ. Nếu chúng ta mãi mê sống trong thất niệm thay vì trong chánh niệm, như
một từ ngữ Phật Giáo, túy sinh mộng tử, chúng ta tạo ra mầm mống bạo
động mà chúng ta không biết. Cách sống chúng ta hàng ngày và cách tiêu thụ
của chúng ta đã tạo ra những nỗi khổ đau rất lớn và những sự bất
công rất lớn. Chúng ta nghĩ là cách sống này không làm hại chúng ta hay
người khác, nhưng thực ra đó là mầm mống gây ra những bạo động rất
lớn. Các sản xuất thức ăn và cách ăn uống của người Mỹ rất bạo
động. Trên thế giới mỗi ngày có bốn mươi ngàn người chết vì không
có đủ thức ăn. Trong khi đó người Mỹ tiếp tục ăn uống quá độ và
sau đó họ phải đến bác sĩ để nhờ trị các chứng bịnh do việc ăn uống
quá độ gây ra. Nhiều rừng cây bị khai hoang để làm chỗ nuôi thêm gia
súc. Nếu nhìn kỹ vào miếng thịt mà chúng ta ăn mỗi ngày, chúng ta sẽ
thấy trong đó có chứa thịt của trẻ em chết đói hàng ngày. Khi nhìn kỹ
vào một ly rượu vang đang uống, chúng ta sẽ thấy máu trong đó.
Tôi không đồng ý với định nghĩa của Tịnh
Độ, một nơi không còn đau khổ. Tôi không muốn về một nơi không còn
đau khổ vì nếu không có khổ đau, chúng ta không có cách nào vun trồng
trí tuệ và từ bi. Khi đau khổ chúng ta hiểu mình hơn. Những gì xảy ra
ở New York gây ra khổ đau quá lớn, tuy nhiên từ đó chúng ta có thể học
được một bài học. Đau khổ có thể biến thành tiếng chuông chánh niệm
đánh thức toàn thể nước Mỹ. Có nhiều người rất tức giận nhưng giả
đò như là họ không tức giận. Chúng ta không nên tự lừa dối mình. Tôi
nghĩ là mọi người đều có đủ trí tuệ để biết rằng dùng bạo lực
sẽ gây ra thêm bạo lực. Sân hận và sợ hãi sẽ làm mê mờ trí tuệ.
Dĩ nhiên chúng ta cần phải hành động, tuy
nhiên hành động dựa trên sân hận và sợ hãi luôn luôn đưa đến những
hậu quả khốc hại. Tôi đề nghị hành động đầu tiên là của chúng ta
là học cách làm tâm yên tĩnh, học cách quán niệm hơi thở và dằn cơn
giận và sợ hãi. Sau đó chúng ta sẽ cứu xét sâu xa về tình trạng hiện
nay. Chúng ta sẽ nhận thấy rằng không phải có một mình chúng ta đau khổ
và chính chúng ta có thể đã từng làm người khác đau khổ. Những người
gây ra cuộc khủng bố vào ngày 11 tháng 9 có thể nghĩ họ từng là nạn
nhân của sự kỳ thị của chúng ta và nghĩ là chúng ta đang tìm cách hủy
diệt họ. Đây có thể là một nhận thức sai lầm và bổn phận của
chúng ta là phải nói với họ: ỏChắc quý vị đau khổ khi thi hành biện
pháp khủng bố tàn khốc đó. Chúng tôi muốn quý vị nói cho chúng tôi biết
tại sao quý vị lại làm như thế. Chúng tôi muốn lắng nghe. Trong quá khứ
có thể chúng tôi không chịu lắng nghe, nhưng vì chúng tôi đang đau khổ nên
lần này chúng tôi muốn lắng nghe quý vị.õ Đây là những lời mời để
họ chịu đối thoại.
Tôi không nghĩ là chánh phủ (Mỹ) hiểu được
những khổ đau ngay chính trên đất nước của họ. Không phải là chúng
ta chỉ muốn đổ lỗi cho chánh phủ, tuy nhiên những người cầm quyền không
chịu hiểu và chịu lắng nghe nổi khổ của nhiều người trong nước và
dân chúng ở các nước khác. Sở dĩ có nhiều đau khổ là vì mối truyền
thông bị tắc nghẽn. Nhiều người đau khổ vì bị đối xử bất công, bị
kỳ thị và lắng nghe họ là một cách hay nhứt để thay đổi những đường
lối chánh trị đã gây ra những hành vi bạo động kiểu này. Cả nước Mỹ,
chớ không phải chỉ một nhóm người, cần tập lắng nghe. Có thể đây
là một thực tập lắng nghe đau khổ chung của tất cả chúng ta, cũng như
của những người khác ngoài nước Mỹ. Đó là hành động cần thiết.
Phe bên kia sẽ chú ý đến những cố gắng lắng nghe của chúng ta, không
phải với tư cách của những chính trị gia, nhưng là với tư cách con người.
Chúng ta phải làm tất cả mọi chuyện có thể
làm được để ngăn ngừa những vụ khủng bố tương tự như thế tiếp
tục xảy ra, kể cả việc bắt nhốt những người liên hệ đến các
hành động khủng bố. Tuy nhiên việc giam giữ này không phải là một
hình phạt, mà chỉ là những biện pháp ngăn ngừa. Chúng ta phải giam giữ
họ với lòng từ bi. Chúng ta cố gắng đối thoại với họ để họ tưới
những hạt giống từ bi trong tâm của họ, để họ có thể tỉnh thức
và góp sức với chúng ta trong việc vun trồng thêm hạt giống từ bi. Giết
họ không phải là một giải pháp. Bởi vì chúng ta càng giết họ nhiều
bao nhiêu, chúng ta càng tạo thêm nhiều người như họ.
Nhất Hạnh.
3.
Vươn Lên
Khỏi Bờ Thiện Ác
Richard Neville
Gần một
năm trước đây, Richard Neville đã viết một bài báo vạch trần mặt trái
của nước Mỹ, một quốc gia có thể làm mọi chuyện để bảo vệ quyền
lợi của mình. Sau biến cố ngày 11 tháng 9, nước Mỹ tự phong cho mình
vai trò hiệp sĩ trừ gian diệt bạo và không cần đếm xỉa đến luật pháp
quốc gia hay quốc tế và không chấp nhận ai được phép phê phán nước Mỹ.
Hoặc theo Mỹ hoặc là kẻ thù của Mỹ giản dị thế thôi. Nhưng nước Mỹ
có phải thực sự là một hiệp sĩ trừ gian diệt bạo và cuộc chiến
tranh chống khủng bố có phải là cuộc chạm trán giữa hai nền văn minh
-Ky Tô-Do Thái và Hồi Giáo- giữa ánh sáng và bóng tối như George Bush khẳng
quyết hay không? Sau đây là câu rả lời của Richard Neville. Quán Như.
Vào ngày 12 tháng 9 khi đầu óc tôi còn quay
cuồng vì các hình ảnh khủng khiếp trên truyền hình đêm trước, tôi nhận
được một e-mail từ một quân nhân Thủy Quân Lục Chiến Mỹ. Anh nói:
“Tôi đoán là có lẽ những người như ông hiện nay đang mừng khấp khởi
trong bụng, có lẽ là đang mỉm cười và nghĩ là đến phiên người Mỹ bị
đau khổ và sẽ không còn ngang ngạnh nữa. Tôi hứa với ông là chuyện đó
không bao giờ xảy ra, người Mỹ chúng tôi sẽ càng ngày càng mạnh mẽ hơn.”
Cái e-mail này là một trong những email phản
ứng về bài viết của tôi vào ngày 19 tháng 5 năm ngoái trong tờ phụ bản
Good Weekend của nhật báo The Sydney Morning Herald. Người lính TQLC Mỹ này đã
định viết trả lời cho tôi khi anh đọc được bài báo này... và sự tức
giận của anh đối với bài báo của tôi cũng khá dễ hiểu. Tôi chỉ lấy
làm tiếc là đáng lẽ ra tôi nên nói rõ hơn là tôi chỉ chống đối tâm
cảnh của người Mỹ, phản ảnh qua chánh sách ngoại giao và sự trịch thượng
về văn hoá của họ, chớ không bao giờ có ý đụng chạm đến lòng yêu
nước của người dân Mỹ bình thường.
Chính Georges Bush Cha đã biểu hiện các thai
độ trịch thượng về văn hoá khi ông tuyên bố chắc nịch ở Hội Nghị
Thượng Đỉnh (về tương lai) của Địa Cầu tại Rio de Janeiro vào năm
1992: ỏLối sống của người Mỹ không thể thương thuyết đượcõ. Chịu
thì chịu, không chịu thì thôi. Hậu quả là những dân tộc nghèo sẽ tiếp
tục bị thiệt hại. Trong khi tôi sẵn sàng sống dưới sự che chở của
Toà Bạch Ốc hơn là sống dưới các chế độ cuồng tín khác, tôi nhận
thấy chánh sách của người Mỹ biểu lộ qua thái độ tàn ác của các tổ
hợp kinh tế không lồ, đối xử và lượng giá những quốc gia khác bằng
những tiêu chuẩn như thị trường tiêu thụ lớn hay nhỏ, có nhiều quặng
mỏ không (nhất là mỏ dầu), giá nhân công rẻ đến mức nào và có sẵn
sàng tiêu thụ các sản phẩm Mỹ không. Sự bành trướng có tánh cách đế
quốc của văn hóa Mỹ, núp sau những hình thức văn hóa đại chúng (pop
culture), các phương tiện truyền thông, sự tôn thờ các nhãn hiệu của
hàng hóa tiêu thụ và một bộ máy tuyên truyền thật tinh vi khiến cho mọi
người bị nhồi sọ là, nếu họ thực hiện được Giấc Mơ của Người
Mỹ càng sớm càng tốt. (Cứ xem thái độ của các quốc gia mới thoát khỏi
tình trạng nghèo khó thì biết. Một số các nhà cầm quyền vẫn còn cố
níu kéo cái áo rách Cộng Sản Chủ Nghĩa để bảo quản thế lực và quyền
lợi, mặt khác lại cố níu kéo cái vòi “kinh tế thị trường” vì sợ
bị hụt chuyến tàu suốt lên Thiên Đường Mỹ).
Biến cố ngày 11 tháng 9 càng làm mối lo ngại
của tôi lên cao. Ông khổng lồ Goliath đã bị thương và đang điên cuồng
trả thù cho hả giận, võ trang cùng mình, được dư luận dân chúng Mỹ
ủng hộ (90%), bất cần luật pháp (muốn bắt ai hay nhốt ai ở đâu tùy
ý), không chịu trách nhiệm trước một ai và muốn giết ai thì giết. Các
quốc gia Tây phương ríu ríu đứng sau lưng lãnh tụ trong chiến dịch trả
thù, với danh nghĩa là bảo vệ văn minh Tây phương để nâng cao ngọn lửa
thiêng tự do. Các nhà bình luận báo chí hồ hỡi phụ họa. Bài diễn văn
về ỏtrục ác quỹõ (axis of evil) được tờ The Australian Úc ca ngợi là một
bài diễn văn làm sáng tỏ ý nghĩa của giai đoạn mới mà T.T George W. Bush đã hướng dẫn ỏchúng
taõ từ thái độ phòng ngự trong Chiến Tranh Lạnh qua thái độ tấn công
ngoạn mục để bảo vệ những phần đất nơi mà nước Mỹ muốn nêu cao
ngọn cờ dân chủ, lật đổ các chế độ độc tài và biến quả đất
thành một nơi đáng sống hơn.(God Bless America!)
Thành một nơi đáng sống hơn cho ai? Có một
số người nhìn nước Mỹ như người Mỹ tự nhìn họ: Một thứ ông Già
Nô-En tốt bụng phân phát kẹo bánh cho trẻ con, thi hành công lý quốc tế,
cung cấp sản phẩm tiêu dùng, giải điện ảnh Oscars, cổ phần thị trường
chứng khoán và coca cola! Tuy nhiên có nhiều người khác xem Mỹ như một một
người thủ kho thực phẩm du côn keo kiệt, chuyên ăn hiếp người khác.
Có thể chú Sam có hai nhân cách khác nhau. Một chú Sam tốt bụng và một
chú Sam xấu bụng. Nước Mỹ cung cấp nhiều quyền tự do, nhiều kích
thích tố và nhiều cơ hội cho công dân của họ hơn bất cứ trong một quốc
gia nào khác. Chú Sam tốt xem hình ảnh này như là một nhãn hiệu cầu chứng
để cao rao là nước Mỹ sẽ tạo ra một đời sống phồn thịnh và dân
chủ cho tất cả mọi người. Còn một
Chú Sam xấu bụng thì cứ muốn giữ bo bo túi tiền tại tổng hành dinh của
các tổ hợp thương mại, tức là tại nước Mỹ và nếu cần có thể hủy
diệt cả địa cầu bằnh cách khai khác tài nguyên một cách vô trách nhiệm
(chuyện làm trước tiên của T.T Bush Con là từ chối chuẩn nhận hiệp ước
Kyoto) và nếu có bất cứ người nào cản đường của các tổ hợp này Mỹ
sẽ không ngần ngại gì tìm cách đè bẹp họ cho bằng được.
Cuộc chiến tranh truy lùng bọn khủng bố mà
T.T Bush gọi là một chiến tranh giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng
tối, là sự chạm trán giữa hai nền văn minh, thực ra chỉ là một trong những quá trình thu vét tài sản
thế giới, tài sản này lẽ ra phải là chung của nhân loại.
Những trận mưa bom không thể diệt được mầm
mống hay gốc rễ của khủng bố nhưng ngược lại chỉ làm tăng thêm
lòng thù hận của khối Hồi Giáo và nuôi dưỡng thêm những tên khủng bố.
Điều mà thế giới hiện nay cần nhất là một cuộc cách mạng công bằng
liên tục để tiêu diệt mầm mống của cơn phẩn hận, tức là sự nghèo
đói (Thủ tướng Anh, Tony Blair, không nói gì khác hơn là nhận xét này của
Neville: “mầm mống khủng bố là nghèo đói và bất công”)... Thế giới
cần một nền đạo đức toàn cầu, mà hiện các tài phiệt đang cầm quyền
bính ở Washington không có, cái đạo đức mà những người Mỹ bình thường
đã biểu lộ ở dưới đống gạch vỡ vụn của hai toà nhà World Trade
Center.
Người dân New York bình thường trả lời cho
cuộc khủng bố với lòng can đảm và nhân từ, chứng tỏ là các nét
phác hoạ của tôi trong bài báo trước đây là không đúng. Người Mỹ bình
thường không phải là những người ham hố tiền bạc đến nổi có thể
làm bất cứ chuyện gì như các thành viên quản trị của các tổ hợp
toàn cầu. Một người chủ tiệm giày ở New York phân phát các loại giày
thể thao cho các phụ nữ vừa thoát thân khỏi đống gạch vụn của WTC để
họ vất bỏ các đôi giày cao gót và chạy cho nhanh hơn. Đây là tinh thần
của người New York bình thường và có hàng ngàn người New York giống như
thế. Biến cố này đã làm tất cả người New York ở mọi tầng lớp trở
nên thân thiện với nhau hơn. Đây là một quá trình tự xét lại mình và
thay đổi tốt hơn (trước đó New
York nổi tiếng là một mean city!) và họ hy vọng là Toà Bạch Ốc có thể
đối phó với các cuộc khủng bố một cách sáng suốt và hữu hiệu hơn,
một khi họ tìm ra Tổng Thống (ngày 11.9 George W. Bush bay vòng vòng trên trời).
Một chuyên viên ngoại giao nhận xét: ỏchúng ta cần quán niệm để suy xét
lại vấn đềõ (giống như lời khuyên của các nhà lãnh đạo tinh thần,
của Đức Đạt Lai Lạt Ma và của Nhất Hạnh trong bài pháp thoại ở
Riverside Church). Chuyên viên này sau đó cho là các giải pháp quân sự sẽ
kém hiệu nghiệm trong việc đối phó với các nhóm khủng bố hơn là một
thái độ tự chế (embracing your anger! God Bless America!). Nhiều nhân vật
khác cũng thúc dục chánh phủ Mỹ khoan phát động một cuộc bắn giết để
tránh gây ra thêm đau khổ. Liên Hiệp Quốc hay Toà Án Quốc Tế có thể
tuyên bố đem Osama bin Laden ra toà xử, dù là xử khiếm diện. Một vài
nhân vật khác kêu gọi nên dành thời gian tĩnh tâm hay quán niệm (chỉ có
đám fundamentalist ở Wesminster là ồn ào náo nhiệt).
Tuy nhiên những lời kêu gọi của các nhà
lãnh đạo tôn giáo này bị chìm mất trong những lời tuyên bố ồn ào và
từ các loa phóng thanh bài hát God Bless America sang sảng vang lên. Các phát
ngôn viên các đài truyền hình mặc quân phục các tướng lãnh, nghiêm trọng
dò dẫm các bản đồ săn tìm dấu vết của các tên khủng bố. Tờ
Newsweek cổ võ một giải pháp quân sự, các cuộc tấn công bí mật, tịch
thu tài sản, giam giữ nghi can nhanh chóng không cần luật lệ, thêm quyền
cho các chánh phủ cho dù là vi phạm những quyền tự do cá nhân. Các dân tộc
khác ngoài Mỹ sẽ không còn được chơi kiểu “ăn quỵt chơi lường” vừa
chỉ trích Mỹ ban ngày nhưng ban đem thì tiêu thụ các sản phẩm của Mỹ
(làm như thể các người khác tiêu thụ sản phẩm và văn minh Mỹ miễn phí!).
Các nhà bình luận Úc tỏ ra bảo hoàng hơn vua, lấy làm vinh dự được
ủng hộ Mỹ hết mình, lập lại y chang những lời tuyên bố của Mỹ như
những con vẹt say rượu và kết án những người nào nghi ngờ thái độ
quyết chiến của Mỹ là những kẻ phản bội (vào các năm 1964-65 những công
dân nào chống chiến tranh bị T.T Johnson xem như là phản quốc, bị quấy
nhiễu, cách chức, bỏ tù và dĩ nhiên là có trong sổ đen của FBI. Chuyện
gì đã xảy ra vào năm 1968?).
Khi hai toà nhà chọc trời WTC sụp đổ, cái
cảm tưởng của người Mỹ về sự bất khả xâm phạm cũng sụp đổ. Có
lẽ đó là lý do tại sao số người bị tử thương ở Manhattan đã làm
cho người Mỹ chấn động và giận dữ đến thế, chấn động hơn con số
hàng trăm ngàn người chết trong các vụ khủng bố ở những nơi khác. Đám
đông đòi trả thù. ỏPhản ứng của người Mỹ đối với biến cố Trân
Châu Cảng vào thế kỹ 21, một chuyện không ai nghĩ có thể xảy ra mà vẫn
xảy ra, một bình luận gia Úc, Steve Dunleavy, tuyên bố trên tờ New York Post
của Rupert Murdoch. Bình luận gia này lớn tiếng kêu gọi ỏgiết cho tiệt
những tên khốn nạn đó thật nhanh và thật giản dị. Bắn giữa hai mắt
chúng, bắn bể não chúng, đầu độc chúng nếu cần. Những thành phố
trong bất cứ quốc gia nào che dấu chúng, Mỹ nên bỏ bom thành bình địa
(Nhớ tướng Curtis Lemay? Dội bom cho Việt Nam bò bốn chân trở lại thời
đại đá cũ!).
Khi không lực của một quốc gia mạnh nhứt
thế giới bỏ bom một xứ lạc hậu và nghèo nhứt thế giới, kết quả
không làm ai ngạc nhiên. Biển lửa. Một trong những lý do mà tôi (tác giả
Richard Neville) chống việc trừng phạt Taliban là Taliban không có đặt kế
hoạch hay thi hành việc tấn công hai toà nhà WTC. Chánh phủ Taliban là một
chánh phủ áp bức nhất thế giới, chủ trương một loại thần học quái
đản, áp bức phụ nữ, hành hình và tra tấn phạm nhân và không cho tự
do ngôn luận. Chế độ này xứng đáng bị đánh đổ. Tuy nhiên có nhiều
chế độ đồng minh của Mỹ cũng tệ hại không khác gì Taliban và Saudi
Arabia là một (và Kuwait là hai. Lý do chính mà T.T Bush Cha nêu ra để phát
khởi chiến tranh vùng vịnh là để bảo vệ nước này. Sau chiến tranh
vùng Vịnh? Kuwait vẫn còn là một chế độ thối nát nhứt và phụ nữ vẫn
chưa có quyền bỏ phiếu!).
Bằng chứng? Cho
tới gần đây Taliban vẫn còn được xem là đồng minh thương mãi của Mỹ.
Vào năm 1997 các viên chức trong chính phủ Taliban được mời tới tư
gia của Bush Con tại tiểu bang Texas, dự một buổi BBQ, ăn thịt nướng
T-bone bên cạnh một hồ tắm với phó chủ tịch của một công ty dầu hỏa
lớn, công ty Unocal. Tổng số dân Mỹ ít hơn là 5% dân số thế giới, thế
nhưng nước Mỹ tiêu thụ 25% số dầu hỏa tiêu dùng hàng năm và phần lớn
dựa vào số lượng dầu nhập cảng (xài nhiều nhưng chỉ xài dầu của nước
khác. Trữ lượng dầu ở Mỹ thì để dành cho những khi trở trời trái
gió!). Công ty Unacol dự định khai thác 60 tỷ thùng dầu (có thể lên tới
270 triệu thùng) từ Turkmenistan, một phần của trữ luợng nhiên liệu cuối
cùng của thế giới nằm trong các vùng hoang dã. Theo chương trình này những
ống dẫn dầu sẽ đi qua các vùng đất hoang của Afghanistan, qua Pakistan và
cuối cùng đến hải cảng thuộc vùng biển Á Rập. Cuộc thương thuyết này
bị gián đoạn vào tháng 12 năm 1998, khi công ty Unocal rút lui, viện lý do
là tình hình bất an trong vùng.
Trên thực tế sau cuộc bầu cử Mỹ, chánh
phủ Bush lại tiếp tục cuộc thương thuyết và nghĩ rằng chánh phủ
Taliban là chánh phủ đáng tin cậy trong việc bảo vệ các ống dẫn dầu cũng
như Taliban đã từng cộng tác với Mỹ trong chiến dịch chống việc các
nông dân Afghanistan trồng nha phiến (Washington đã tài trợ cho Taliban 42 triệu
để chánh phủ độc tài này cấm nông dân trồng các cây nha phiến - hiện
nay kỹ nghệ trông thuốc phiện này đã phục hồi. Một trong những thành
viên tham dự trong cuộc thương thuyết này là công ty Enron, công ty mới
tuyên bố phá sản gần đây và sẽ là mục tiêu điều tra của Quốc Hội
Mỹ trong nhiều năm tới. Với sự ủng hộ của Washington, công ty này đã
vận động mở cửa luật lệ, tư hữu hóa và phá hoại kinh tế nhiều nước
đang mở mang trên thế giới. Chủ tịch công ty, Ken Lay, người đã bị
thân bại danh liệt trong vụ phá sản này, trước đây là một chuyên viên
kinh tế của Ngũ Giác Đài, là người đóng góp nhiều nhứt cho quỹ vận
động tranh cử tổng thống của Bush Con. Bù lại, Lay được Bush Con trao
quyền chỉ định các chuyên viên dự thảo luật lệ về năng lượng, ảnh
hưởng rất nhiều vào việc hoạch định chánh sách ngăn cản các luật lệ
bất lợi cho các công ty dùng các quốc gia ngoài Mỹ để trốn thuế. Công Ty Enron đã có những liên hệ mật thiết
với các viên chức Taliban, theo như một bản báo cáo của một tờ báo
trên Internet, tờ Albion Monitor. Một công ty khác về năng lượng, Dabhol,
công ty đã bị nguyền rủa (vì tai nạn ở Ấn) cũng sẽ hưởng rất nhiều
lợi lộc nếu các ống dẫn dầu được thực hiện.
Cuộc
thương thuyết này chỉ bị thất bại vào tháng 8 năm 2001 khi chánh phủ
Taliban yêu cầu chánh phủ Mỹ giúp họ tái thiết hạ tầng cơ sở ở
Afghanistan và chia cho họ một ít dầu để thỏa mãn nhu cầu trong nước. Câu
trả lời của Mỹ rất quyết liệt: “Hoặc là chúng tôi trãi thảm vàng
để đón các ông, hoặc là chúng tôi sẽ cho các ông ăn mưa bom”. Biên bản
của cuộc thương thuyết này, chỉ trước vụ khủng bố New York chừng một
vài tuần, hiện là một đề tài tranh chấp giữa Quốc Hội và Toà Bạch
Cung. Câu hỏi rất giản dị: có thực sự là Mỹ muốn tiêu diệt Taliban
vì chánh phủ này che chở cho các nhóm khủng bố? Hay là vì Taliban đã kỳ
đà cản mũi những tham vọng của các triệu phú dầu hỏa ở Texas?
Vào cuối năm ngoái, T.T Bush Con đã bổ nhiệm
Zalmay Khalilzad làm đặc sứ Mỹ ở Afghanistan. Một người khác được Bush
bổ nhiệm là Hamid Karzai, người hay mặc áo choàng màu xanh, được ủy nhiệm
để thành lập một chế độ hậu Taliban, thân cận với các công ty dầu
hỏa. Cả hai nhân vật này trước đây làm
cố vấn cho công ty Unocal!
Một phần khao khát muốn trả thù và một phần
vì khát dầu hỏa, Mỹ biện minh cho việc bỏ bom Afghanistan là ý định tiêu
diệt nhóm khủng bố. Nếu thế tại sao Mỹ không tự bỏ bom mình? Mỹ là
một nơi chứa chấp các tên khủng bố Nam Mỹ về hưu và là nơi huấn luyện
cho các nhóm khủng bố, như đã có nhiều người vạch ra. Các tên tra tấn
người, các tên đao phủ thủ và các đội ám sát từ Chile, Guatemala, El
Salvador, Haiti và ngay cả các thủ hạ của Pol Pot được Mỹ chứa chấp và
hiện đang sống rãi rác ở các vùng ngoại ô các thành phố Mỹ. Florida chứa
đầy dẫy những tên du kích phá hoại và các tên không tặc chống chế độ
Castro. Các tên quân phiệt tương lai từ các nước độc tài đã huấn luyện
tại trung tâm huấn luyện quân sự Fort Benning ở Georgia và so với học viện
quân sự này, các trại huấn luyện của Al Qaeda chỉ là những trò chơi cắm
trại của các hướng đạo sinh! Các cựu học viên tại quân trường này
là những tên quân phiệt chuyên tra tấn người ở Nam Mỹ, trong đó có trưởng
ban Mật Vụ của Tướng Pinochet.
Khi T.T Bush tự cho nước Mỹ tượng trưng cho
Thiện, chiến đấu chống lại Ác, tâm cảnh này cũng giống hệt như tâm
cảnh của những kẻ thù của Mỹ. Các nhóm khủng bố tự cho họ có bổn
phận tôn giáo để thi hành một cuộc thánh chiến (Hồi Giáo) chống lại
bọn quỷ Satan (Mỹ). Có nghĩa là chuyện gì họ cũng có thể làm được,
miễn sao tận diệt cho được kẻ thù. Ở Washington, FBI và các cơ quan khác
đã tra tấn những người bị tình nghi là các tên khủng bố bằng cách
chích thuốc khai sự thật hay đánh đập được các cấp chỉ huy cao nhất
cổ vỏ. Những tù nhân bị giam ở Guatanamo Bay bị trùm đầu, trói tay, cạo
đầu và chiếu đèn pha vào người. Những người này bị xem như là loại
tù nhân nguy hiểm nhứt và bị từ chối không được bảo vệ theo quy chế
tù nhân Geneva. Những tù nhân nào bị nghi là có dính líu tới nhóm khủng
bố Al Qaeda được gởi qua các nước thân thiện với CIA nơi mà các biện pháp tra tấn được xem
như là một phương pháp lấy khẩu cung thông thường, như Ai Cập và
Jordan, theo như là tin do nhật báo Sydney Morning Herald tường thuật. Một nhà
ngoại giao Mỹ thú nhận: “Các biện pháp tra tấn giúp chúng ta có được
tin tức từ các tên khủng bố mà chúng ta không thể thực hành trên đất
Mỹ”. Thủ tục dẫn độ thông thường đối với các người tình nghi bị
Mỹ xem không còn cần thiết.
Mỹ đã kết hợp các quốc gia đồng minh một
cách nhanh chóng, nhất là hình ảnh của Tony Blair, Thủ Tướng Anh, lăng
xăng chạy đi chạy lại từ quốc gia này qua quốc gia khác. Nước Mỹ quyết
định mục tiêu và chiến lược, phương thức truy tầm quân khủng bố.
Có điều lạ là trong tháng 10 Mỹ không hề có một cố gắng nào tỏ ra
muốn thương thuyết với chánh phủ Taliban (lúc đó chưa ai biết chuyện Mỹ
thương thuyết với Taliban về các ống dẫn dầu). Thay vào đó, Mỹ ra một
thời hạn để Taliban giải giao Osama bin Laden và ai cũng biết quyết định
giải giao không phải là một quyết định dễ dàng. Có cách nào khác hơn
là giải pháp quân sự không? Kéo dài thời gian hạn định thêm một chút
nữa, đem viện trợ dụ dỗ và với áp lực của Pakistan, sự thuyết phục
của các giáo phẩm trong hội đồng Hồi Giáo, Taliban có thể bị khuyến dụ
để hợp sức với đồng minh để truy lùng nhóm khủng bố. Trong khi không
khí chiến tranh càng được hâm nóng, cách hành xử của mọi người càng
trở nên lạ lùng. Người cầm đầu cơ quan tình báo KGB trước đó thường
được gọi là tên đồ tể ở Chechyna, Vladimir Putin, được Mỹ đánh
bóng thành một chiến sĩ tranh đấu cho tự do bên cạnh nước Mỹ. Các
lãnh tụ Trung Quốc, trước đó bị kết án là đã đàn áp Phật giáo Tây
Tạng và gần đây giáo phái Pháp Luân Công, được Mỹ sơn phết thành những
lãnh tụ yêu chuộng hòa bình, nhân ái và có tinh thần liên đới toàn cầu.
Hiện tượng kỳ quái nhất là thủ tướng Do Thái Ariel Sharon, “lên lớp”
thế giới về sự kinh hoàng của khủng bố, trong khi hỏa tiển của Do
Thái tiếp tục rơi xuống như mưa trên dân tỵ nạn Palestine, xe tăng Do Thái
tiếp tục san bằng nhà cửa và các đội ám sát của Do Thái làm việc gấp
đôi. Trong khi toà án ở Bĩ đang thụ lý những tội ác chiến tranh của
Sharon ở Lebanon vào năm 1982, người sẽ đứng ra làm nhân chứng chính
trong vụ này, Elie Hobeika, bị đặt bom trong xe ở Beirut và chết không còn
xác cùng với ba người cận vệ.
Các báo chí Tây Phương ầm ĩ phụ họa ủng
hộ cuộc chiến tranh chống khủng bố của T.T Bush. Trong các cuộc họp
báo, các ký giả giống như những người ủng hộ gà nhà trong các trận
bóng. Khi được một phóng viên hỏi có phải là Mỹ đã hết mục tiêu
oanh tạc ở Afghanistan không, Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ, Donald Rumsfeld nạt:
“Trước hết chúng ta sẽ dội đi dội lại các mục tiêu, thứ hai chúng
ta không hết mục tiêu để dội bom, chỉ có Afghanistan không còn đủ mục
tiêu...” Tất cả ký giả tham dự cuộc họp báo này không thể nhịn được
cười. Trong khi đó nạn nhân của các cuộc dội bom tăng lên nhưng không
ai còn muốn đếm xác người. Ngũ Giác Đài hứa dùng các loại Smart Bomb
chính xác để tránh việc giết lầm thương dân. Không lực Mỹ dội 600
bom chùm, (mỗi bom mẹ có 200 bom con) và tiếp tục dội. Các trẻ con không
còn chân tay nằm trong bịnh viện dã chiến, những lều vải cắm trên nền
đất dơ bẩn, không có thuốc mê để mổ xẻ và nhiều khi còn không có cả
thuốc aspirin. Không sao. Chú Sam rất lo là dân chúng Afghanistam sẽ đói khổ,
nên thả các thùng thực phẩm gồm kẹo, mức, bơ đậu phụng và các khăn
ướt. Có điều là các cơ quan cứu trợ thực phẩm Mỹ quên nói cho dân
chúng Afghanistan biết là các hộp thực phẫm này màu vàng, giống như màu
của các bom chùm chưa nổ. Các trẻ
em mấy tay mất chân vì sự lầm lẫn nguy hại này không được chiếu trên
đài truyền hình CNN.
Báo chí Tây phương
tuân theo lịnh của Ngũ Giác Đài chỉ báo cáo về con số thường dân thương
vong tối thiểu. Phóng viên Micheal Baron nhanh nhẩu: “Thường dân vô tội bị
thiệt mạng trong chiến tranh đâu có gì lạ đâu. Chuyện này xảy ra quá
thường trong các cuộc chiến tranh”. Nhưng lý do chánh yếu khiến Mỹ và
đồng minh phát động cuộc chiến tranh diệt trừ khủng bố này là vì
các tên khủng bố làm thiệt mạng những thường dân vô tội. Cơ quan Fox
News của Rupert Murdoch đưa một phóng viên vào Afghanistan để săn tin. Phóng
viên này mang một khẩu súng lục và thề là nếu gặp Osama bin Laden bất cứ
ở đâu, ông sẽ rút súng bắn tên khốn nạn đó tức khắc! Các giám đốc
quản trị của Fox News tuyên bố là việc báo chí giữ một thái độ trung
lập về mặt đạo đức là một chuyện lỗi thời. Fox cũng tự kiểm duyệt
không chiếu các băng video của bin Laden (do các đài truyền hình A Rập tung
ra).
Các cơ quan truyền thông Úc không hung hăng
như các đồng nghiệp ở Mỹ, nhất là đài truyền hình SBS thường lấy
tin từ các tổ hợp thông tấn của Âu Châu. Tuy nhiên không có báo chí
nào dám chỉ trích Mỹ và đồng minh. Báo chí không đăng bất cứ ý kiến
nào của một nhà báo nào có tiếng thiên tả. Nhà văn Arundhati Roy, tác giả
được giải thưởng văn chương lớn nhứt ở Anh là giải Booker, The God of
Small Things, đăng một bào báo trên tờ The Guardian (Anh) về những động lực
đen tối của của chiến tranh chống khủng bố, không được trích đăng lại
ở Úc. Tất cả báo chí Mỹ cũng đều từ chối không chịu đăng bài
bình luận này. Chỉ có các bài báo trên mạng Internet là có thái độ tự
do hơn. Trước khi Afghanistan bị ăn bom, nhà học giả nổi tiếng Noam
Chomsky đã đăng các bài báo vạch trần những động lực đen tối của Mỹ.
Một ngày nào đó trong tương lai Chomsky sẽ được vinh danh là một người
bảo vệ tự do ngôn luận (cuốn sách của Chomsky về biến cố bán chạy
nhứt trong nhiều tuần). Dùng một luận điệu tương tự như Bush, Chomsky hỏi
khi bom của bọn khủng bố Bắc Ái Nhỉ Lan IRA nổ ở Luân Đôn, tại sao Mỹ
không bỏ bom miền Bắc Belfast hay Boston, hai nơi đã ủng hộ tài chánh cho
nhóm khủng bố này? Chánh quyền Anh chỉ theo đúng luật pháp, điều tra, lùng
bắt các thủ phạm và đem ra toà xử. Chomsky
cũng tiết lộ cho dân chúng Mỹ biết là Mỹ là quốc gia duy nhất bị toà
án quốc tế (World Court) xử về tội khủng bố thế giới. Vào năm 1978
khi nhà độc tài Somoza của Nicaragua bị nhóm Sandinistas lật đổ, Washington
xem nước này như là một Cuba thứ hai và dĩ nhiên là không viện trợ nữa.
Trong những năm dưới thời Reagan, chánh sách chống Sandinista đã trở nên
khủng khiếp hơn. Washington đã nuôi đám Contras lẻn vào xứ này phá hoại
những hạ tầng cơ sở, kể cả việc phá hủy các trường học, hải cảng
và nhà thương. Trong thời gian này theo nhiều báo cáo, có hàng chục ngàn
thường dân bị chết oan. Nhóm đánh thuê Contras hãm hiếp, tra tấn và đặt
bom thường xuyên. Nicagarua thưa Mỹ ra toà án quốc tế và vào năm 1984 (xin
đừng quên George Orwell?) xử phần thắng về Nicagarua. Toà án quốc tế kết
án Mỹ đã dùng võ lực một cách bất hợp pháp và ra lịnh Mỹ phải bồi
thường cho Nicaragua. Thay vì chấp nhận phán quyết của toà án quốc tế,
Mỹ tăng gia các vụ tấn công. Bộ ngoại giao Mỹ chấp thuận cho CIA thành
lập một đạo quân khủng bố nhằm hủy diệt các mục tiêu “mềm”
(nghĩa là không phải là mục tiêu quân sự) ở Nicaragua, kể cả các hợp
tác xã nông nghiệp. Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ra một quyết nghị
(thông qua hai năm liên tiếp, chỉ có hai phiếu chống là Mỹ và Do Thái)
yêu cầu Mỹ tôn trọng luật pháp quốc tế. Mỹ không hề quan tâm đến các
quyết nghị loại này.
Một website khác chống chiến tranh là của
William Blum, chủ bút của một tờ báo lậu vào thập niên 60, tờ Washington
Free Press. Hiện nay William Blum vẫn tiếp tục giỡn mặt với chính quyền
(như đã làm dưới thời Johnson): “Quý vị nào vào website của tôi, tổng
hành dinh FBI sẽ ra lịnh mở một hồ sơ điều tra quý vị ngay tức khắc”.
Đó là lời chào mừng các độc gia mới trên trang nhà. Blum nói tiếp : “Tuy
nhiên lời cảnh cáo này quá trễ!”.
Theo Blum, từ lúc thế chiến thứ hai chấm dứt
cho đến thế kỹ mới này, Mỹ đã tìm cách lật đổ 49 chánh phủ ở
các nước khác và đàn áp 30 phong trào dân tộc nổi lên chống các chánh
quyền độc tài (gần nhứt là Mỹ đã dùng tiền từ quỹ National Endowment
For Democracy (sic) để nuôi các đám Mỹ con đối lập lật đổ tổng thống
Hugo Chavez chỉ vì Mỹ xem Chavez có thể tạo mối nguy cơ cho việc cung cấp
dầu cho Mỹ. Và một trong những phong trào quần chúng bị Mỹ dùng chánh
phủ quân phiệt đàn áp là Phong Trào Tranh Đấu Miền Trung của Phật Giáo
vào năm 1966. Theo Giáo Sư Kahin trong tác phẩm Intervention, người điều động
chiến dịch đàn áp Phật Giáo là Cố Vấn An Ninh Quốc Gia, Walt Rostov. Quỹ
National Endowment for Democracy hiện đang nuôi đám Mỹ con Võ Văn Ái làm trò
múa rối trong cái gọi là Phong Trào Nhân Quyền cho Việt Nam). Trong quá
trình này Mỹ đã gây chết chóc cho hàng triệu người và khiến cho hàng
triệu người khác phải sống trong đau khổ và tuyệt vọng. Blum vạch rõ
thái độ đạo đức giả của Mỹ là, một mặt, Mỹ dạy cho dân chúng của
mình là chuyện giết người, cướp của, hiếp dâm và hối lộ là sai
trái. Nhưng mặt khác Mỹ tha hồ lật đổ các chánh phủ ở các nước khác,
đàn áp các phong trào quân chúng hay bỏ bom trên đầu dân tộc khác là một
chuyện đáng làm và phải làm (God Bless America!), miễn là những hành động
này có mục đích phục vụ và bảo vệ quyền lợi của Mỹ! Mặc dù các
viên chức Tòa Bạch Cung che đậy dưới những lời nói hoa mỹ, Mỹ không
phải lúc nào cũng hành động như những hiệp sĩ trừ gian diệt bạo. Sau
đây là ba trường hợp phản ảnh trung thực chánh sách ngoại giao của Mỹ:
-1985
Lebanon. CIA đặt bom trên một xe
hàng đậu phía trước một đền thờ Hồi Giáo ở Beirut, nhằm ám sát một
giáo sĩ hồi giáo cực đoan. Sau buổi lễ, trong khi các tín đồ đang ra về,
bom nổ và làm tử thương 80 người và làm bị thương 250 người khác, phần
lớn là phụ nữ và trẻ con. Vị giáo sĩ mà Mỹ muốn giết thoát chết.
Không có nạn nhân nào được Mỹ xin lỗi hay
bồi thường.
-1989
Panama: Sau nhiều tuần phát động chiến dịch chống đối một người nguyên
trước đây là đồng minh và tổng thống bù nhìn Manuel Noriega, Mỹ buộc tội
ông này bằng những lời lẽ trước đây dùng buộc tội Fidel Castro, Đại
Tá Gaddafi và Saddam Hussein, Mỹ bỏ bom Panama City. Lý do chính thức đưa ra là vì Noriega đã
buôn bán thuốc phiện, điều mà Mỹ đã biết từ lâu. Nhưng động cơ chính
là Mỹ muốn kiểm soát kinh đào Panama, trước khi dân chúng bị khích động
và nổi lên chống đối Mỹ. Các khu nhà của các thành phần chống đối
bị bỏ bom tan nát, một chánh phủ bù nhìn khác được dựng lên. Theo nhiều
cuộc điều tra độc lập, con số thương vong từ ba ngàn đến bốn ngàn.
Phần lớn các tử thi của các nạn nhân bị để đến rửa nát trong các
căn cứ quân sự của Mỹ nên các người điều tra không thể vào đếm
được. Mặc dù Liên Hiệp Quốc kết án Mỹ về vụ tấn công này, báo
chí Mỹ không hề đá động đến con số các nạn nhân chết oan.
-1998 Sudan. Thời Clinton là thời kỳ mà Mỹ
được xem là có thái độ hòa hoãn nhứt với những chế độ thù nghịch
với Mỹ. Nhưng hoà hoãn đến mức nào? Vào tháng 8.1998 T.T Clinton ra lịnh
bắn hoả tiển Tomahawk và san bằng một xưởng sản xuất dược phẩm Al
Shifa ở Sudan, viện lý do là đây là nơi sản xuất vũ khí hóa học. Sự
thực đây là xưởng sản xuất dược phẩm nhằm giúp cho Sudan có thể tự
túc đến 90% các loại thuốc diệt trừ sốt rét, lao phổi và các loại bịnh
khác. Chủ nhân của hãng bào chế bị kết án là có liên hệ đến các tổ
chức khủng bố và các tài khoản của ông ở các ngân hàng Luân Đôn bị
Washington yêu cầu phong tỏa. Ông này cực lực phản đối và cuối cùng Mỹ
phải nhượng bộ.
Sau vụ oanh tạc xưởng sản xuất dược phẫm,
thành phần chịu thiệt thòi nhiều là những người dân Sudan sẽ bị đau
đớn và chết vì những chứng bịnh lẽ ra có thể chữa được. Chủ tịch
của ủy ban quản trị công ty dược phẫm này, Bác Sĩ Idris Eltayeb, đưa ra
một nhận xét là “việc phá hủy xưởng sản xuất dược phẩm cũng là
một hành động khủng bố, giống như hành động khủng bố và phá hủy
hai toà nhà chọc trời WTC. Chỉ có một điều khác là chúng tôi biết thủ
phạm là ai”.
Chủ tịch
ban quản trị Fox News, Rogers Ailes, phát biểu ý kiến như sau: “Các tên khủng
bố hay hành động khủng bố là bọn quỷ dữ, và người Mỹ không bao giờ
làm những chuyện độc ác như vậy. Đó là điểm khác giữa chúng ta và những tên khủng bố”.
Ai cũng nhớ những khẩu hiệu của Big Brother trong tác phẫm 1984 bất hủ của
George Orwell: “Chiến tranh là hòa bình, yêu là ghét, sự thật là nói dối”.
Trong thế giới đen tối đó Bộ Sự Thật đã lợi dụng báo chí để báo
chí rập khuôn theo những mục tiêu chánh trị của Big Brother. Trong thế giới
chúng ta đang sống, báo chí phần lớn có tánh cách tiêu khiển, nhưng những
ưu tiên chính của báo chí phản ảnh ưu tiên của nhà cầm quyền. Hình
ảnh của hai tòa cao ốc WTC sụp đổ sẽ sống mãi trong trí nhớ tập thể
của chúng ta, tuy nhiên có những hình ảnh khủng bố ở nơi khác hoàn
toàn biến mất trong lịch sử.
Trong cuộc chiến tranh vùng vịnh vào năm
1990, một trái smart-bomb chui vào ống thoát hơi của một hầm trú ẩn ở
Bagdad và thiêu sống 500 người, phần lớn là phụ nữ và trẻ con. Một
phim tài liệu xem xét chánh sách ngoại giao qua nhãn quan của khối Hồi
Giáo, Thư Gởi Nước Mỹ, mới đây được chiếu trên đài SBS, cho thấy một
cảnh trong đó những thân nhân ngồi khóc bên cạnh các thi thể cháy thành
than của nạn nhân. Những nạn nhân như thế không hề được tưởng niệm,
các cảnh thương tâm đó không hề được chiếu đi chiếu lại như cảnh
sụp đổ của WTC và không có công lý nào được thi hành.
Việc lật đổ chế độ Taliban được xem
như là một thắng lợi lớn lao. Đúng là một thắng lợi lớn cho kẻ chiến
thắng. Tuy nhiên tình hình trong nội địa Afghanistan không sáng sủa gì hơn
trước. Hình ảnh một Afghanistan được giải phóng gồm một số dân
chúng ở thủ đô Kabul xúm nhau xem truyền hình và các biểu ngữ ca ngợi tự
do treo đầy đường phố. Chỉ trừ có một chuyện: Đài truyền hình của
ai? Những đợt bom cuối cùng của Mỹ rơi xuống Kabul đã “vô tình” rớt
xuống văn phòng của đài truyền hình al-Jazeera, một tiếng nói độc lập
của các nước Trung Đông. Dân chúng Afghan hiện nay phải tự cho mình là
may mắn lắm mới được xem đài CNN và Fox. Có lẽ đây là một chiến thắng
cho văn hóa và kỹ nghệ xuất cảng của Mỹ, cũng như cho tương lai các
ống dẫn dầu của hãng Unocal. Ngũ Giác Đài nói là họ lấy làm tiếc là
các smart-bombs đi lạc đường, cũng như ở Belgrade vào năm 1999, có một
trái smart-bomb khác cũng đi lạc đường và san bằng đài truyền hình của
sắc tộc Serb, làm tử thương và bị thương hầu hết các nhân viên của
đài truyền hình này.
Ngũ Giác Đài cũng chưa vừa ý cho dù thấy
báo chí Mỹ ngoan ngoãn. Vào tháng Hai năm nay, Ngũ Giác Đài tuyên bố một
chương trình cung cấp tin tức cho các phóng viên ngoại quốc, kể cả đưa
các tin sai lạc, để nhằm lợi dụng cảm tình của công chúng khắp nơi.
Sau mấy tháng mưa bom xuống Afghanistan, ít ai
biết là có bao nhiêu thường dân bị thiệt mạng oan uổng. Giáo sư Marc
Herold thuộc đại học Harvard đã dùng các báo cáo khác nhau và đi đến một
kết luận là con số nạn nhân thấp nhứt là 3.700, nhiều hơn con số bị
thiệt mạng ở hai tòa cao ốc WTC. Trong cuộc phỏng vấn với đài phát
thanh ABC Herold nói con số này có thể lên tới 5 ngàn. Con số này chỉ được
tính từ ngày 7 tháng 10 đến ngày 10 tháng 12 năm ngoái. Từ đó đến nay Mỹ
vẫn tiếp tục bỏ bom trên đầu của nhóm Taliban cũng như phụ nữ và trẻ
con ở Afghanistan. Những con số ước lượng của Herold được báo cáo đầy
đủ bởi báo chí Âu Châu vậy mà không có một tờ báo nào ở Mỹ đăng
lại tin này. Nhiều người nói là các thường dân vô tội bị thiệt mạng
là một cái giá phải trả cho việc truy lùng các tên khủng bố. Khi các
pháo đài bay B.52 được gởi đi dội bom tại các nước khác, với hàng
ngàn tấn bom và với tình báo sai lạc, chắc chắn thế nào dân vô tội cũng
phải chết oan. Chiến lược này là gì nếu không phải là ỏnhững hành
động không đếm xỉa gì đến tính mạng con ngườiõ, như một định
nghĩa về mặt pháp lý của hành động giết người?
Vào tháng 12, giáo sư Marc Herold ngưng không đếm
số thương vong của thường dân nữa và các hoạt động quân sự của Mỹ
chuyển về các vùng núi non của Afghanistan, vùng Tora Bora, nơi tình nghi là
sào huyệt của Osama bin Laden. Cả không lực Mỹ đuổi theo một người cao
lớn nhưng bịnh hoạn, lúc nào cũng mang một máy trị thận, mà khó khăn
đến thế? Osama trốn trong một trong những hang, nhưng vấn đề là hang
nào? Điều đó đối với Mỹ có quan trọng gì đâu! Ngũ Giác Đài đã có
một chương trình hành động. Tất cả những hang động ở Afghanistan đều
bị ăn bom Mỹ!
Hết smart-bomb tới phiên bom chùm daisy cutter
được sử dụng. Bom này to bằng một chiếc 4WD có chứa một chùm các vũ
khí nguyên tử chiến thuật. Bom nổ trên mặt đất và san bằng một vùng
rộng lớn, giết hại hay tiêu hủy tất cả sinh vật hay nhà cửa trong phạm
vi đó. Sức nổ làm bốc hơi tất cả mọi vật trong đường kính hàng trăm
thước và tạo ra một đám mây hình nấm như đám mây của bom nguyên tử.
Sau đó bom tạo ra một khoảng chân không có thể đủ mạnh làm cho mắt của
nạn nhân phải lòi tròng. Rồi khí oxygen lùa vào và bom lại nổ thêm một
lần nữa và tiêu hủy những gì còn lại. Trong một thế giới bình thường
với những con người tỉnh táo, các bom này phải bị cấm sản xuất và sử
dụng. Nhưng Mỹ không phải là một quốc gia bình thường và hiện thời
bom này vẫn tiếp tục hủy diệt bất cứ một vật nào trong tầm. Bom này
được thả xuống các làng mạc gần Tora Bora trong bốn tuần lễ, ít nhất
là có 80 thường dân bị tử thương.
Một lãnh tụ nhóm dân quân thân Mỹ, Muhammad Zaman, than thở: “Tại sao họ
(Mỹ) lại cứ bỏ bom xuống các người dân thường?”
Trong khi đó Tổng Thống Bush luôn để một bản
tính số nhân mạng của những tên khủng bố al Qaeda mà Mỹ đã giết được
trên bàn giấy tại Toà Bạch Cung. Bush nói với phóng viên Bob Woodward của
tờ Washington Post: “Tôi là một người hâm mộ Baseball. Tôi thích giữ
các bản tính điểm”. Tuy nhiên bản tính điểm này vẫn còn trống trơn
vì phần lớn các lãnh tụ Taliban và al Qaeda đều đã trốn thoát.
Vào ngày 24.1, Mỹ đưa binh chủng Lực Lượng
Đặc Biệt vào và họ được lịnh làm bất cứ một điều gì (để giết
các lãnh tụ của nhóm khủng bố). LLĐB
đánh úp 2 làng ở Hazar Quadam và kết quả là có 21 người Afghan bị tử
thương và 27 người khác bị bắt.
Hai tuần sau họ được lính Mỹ thả ra và họ nói là bị lính Mỹ tra tấn.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Rumsfeld sau đó thú nhận là những người bị bắt
này không phải là các tên khủng bố như Mỹ đã loan báo. Thực ra họ là
những nhóm dân quân trung thành với chánh phủ mới thân Mỹ ở Kabul. Hình
ảnh của các nạn nhân trong trận này được trưng bày trên mạng Web, cho
thấy họ bị bắn khi hai tay đã bị còng và trên còng có đề mấy chữ
Made in USA. Một tạp chí Mỹ, tờ The Nation nêu ra là, điều 23 của hiệp
ước The Hague (về tù binh) cấm các phe tham chiến ỏgiết hay làm bị thương
kẻ thù khi họ đã hạ vũ khí, hay không còn phương tiện tự vệ hay đã
chịu đầu hàng.õ Tướng tư lịnh Tommy Franks, biện hộ cho các chuyện
này: “Tôi không xem đây như một sự thất bại của Mỹ”.
Vào giữa tháng Hai, sổ tính điểm của
George Bush vẫn còn trắng. Ngũ Giác Đài và CIA phóng một hỏa tiển giết
ba người trong làng Zhawar Kili, gần biên giới Hồi Quốc. Lý do? Một trong
ba người này cao dong dỏng. “Có thể đó là Osama!” Thực ra ba người này
chỉ là ba người nghèo khổ, sống nhờ lục lạo mấy đống rác! Một
phóng viên của tờ Washington Post tò mò muốn xem nạn nhân cho rõ. Anh bị
các lính Mỹ dùng súng thúc vào bụng và bị đuổi đi chỗ khác. Phó Đề
Đốc John Stufflebeem nổi nóng: “Taliban đã biến mất. Al Qeada đã biến mất.
Đây chỉ là cuộc chiến tranh của những cái bóng. Và có những cái bóng
không muốn bị ai nhìn thấy”. Mỹ không thể để cho mấy tên khủng bố
chết dễ dàng. Stufllebeem có lẽ nói đúng. Đây là cuộc chiến tranh của
những cái bóng. Cái bóng của ai? Ai là người thực sự được lợi lộc
trong cuộc chiến tranh chống khủng bố này? Không ai khác hơn là một hệ
thống chằng chịt của các tổ hợp dầu hỏa, tổ hợp buôn bán vũ khí,
các chánh trị gia, chủ các tổ hợp báo chí. Họ xem cuộc chiến tranh này
như một cái mỏ vàng mà họ được hưởng một cách bất ngờ.
Thí dụ
như Bộ Trưởng Quốc Phòng Donald Rumsfeld là một thành viên ban quản trị
của công ty Tribume Company. Công ty xuất bản các tờ báo Los Angeles Times và Chicago Tribune. Ông ta cũng nguyên là một
giám đốc quản trị của Gulfstream Dynamics vào năm 1999, sau đó được công
ty General Dynamics mua lại. Trong vụ mua bán tổ hợp này Rumsfeld được lời
11 triệu. Công ty General Dynamics là ai? Là một nhà thầu cung cấp võ khí lớn
nhất cho bộ quốc phòng Mỹ. Lời báo động sớm về mấy món nợ thầm
kín mà công ty năng lượng Enron còn thiếu rất kịp thời cho 35 nhân viên
của nội các Bush có cổ phần trong các công ty này, kể cả Bộ Trưởng Bộ
Lục Quân, Thomas White. Cổ phần của ông này trước đó trị giá lên tới
50 triệu (trong khi các nhân vật này tẩu tán cổ phần kịp thời trong khi
công nhân và dân chúng đã mất tiền bạc vì công ty này tuyên bố vỡ nợ).
Tuy nhiên nưóc Mỹ còn có một bộ mặt
khác. Bộ mặt của một nước Mỹ nhân từ, muốn san sẽ tài nguyên phong
phú của thế giới với các dân tộc khác. Bộ mặt này không chấp nhận
tâm cảnh phân biệt chúng ta/chúng nó, thiên thần (chúng ta)/quỷ sứ
(chúng nó). Vào Ngày của Tình Nhân (Valentine) ở New York một phong trào có
tên là “September 11 Families for Peaceful Tomorrow” được thành lập. “Cho một
ngày mai hòa bình” là một lời tuyên bố của Martin Luther King: “Chiến
tranh là những cây đục khốn nạn làm hao mòn một ngày mai hòa bình”. Một
phụ nữ có chồng tử nạn trong hai tòa cao ốc WTC nói là bà rất bất
bình vì biến cố này đã bị chánh phủ Mỹ lợi dụng để phát động một
cuộc chiến tranh mới. Bà nói “thật là một điều kinh khủng khi có một
số người nào đó nhân danh chúng tôi để gây chiến tranh với kẻ khác”.
Phong trào Peaceful Tommorow gây quỹ giúp các gia đình Afghan có thân nhân bị
tử thương. Tinh thần nhân đạo này có thể một ngày nào đó khiến nước
Mỹ xét lại những đau khổ của các nước khác trên thế giới (do nước
Mỹ trực tiếp hay gián tiếp gây ra) và có thể giúp tôi (Richard Neville)
nghiêng mình kính trọng sự đóng góp của quốc gia Mỹ đối với những
tiến hoá và tiến bộ của nhân loại.
Cũng như 17 gia đình trong phong trào Peaceful
Tomorrow đây là lúc những thành phần (lãnh đạo) bảo thủ cực đoan trong
xã hội Mỹ cần phải thay đổi cái thái độ đế quốc ngang ngược. Các
thành phần này sẵn sàng hủy hoại cả trái đất để thu vét tài lợi
vào trong tay một thiểu số, bất cần đến sự an nguy của người khác.
Những mối hứa hẹn của việc toàn cầu
hóa là ý muốn chia xẻ với các dân tộc và quốc gia khác, là hợp tác để
làm giảm thiểu những xung đột quyền lợi và sự nghèo khổ, sự hợp lực
để phục hồi môi sinh, làm giảm bớt khí thải kỹ nghệ, cấm buôn bán
vũ khí và thành hình một nền đạo lý và công bằng để tất cả mọi
người đều có cơ hội dự phần vào việc hưởng thụ tài nguyên của địa
cầu, nhất là một nền đạo lý cho những người mạnh mà hiện nay họ
thiếu. Một ý nghĩa thâm sâu khác là tất cả chúng ta đều có liên hệ mật
thiết với nhau (Neville nói ngôn từ của Phật Tử : Trùng Trùng Duyên khởi,
cái này có thì cái kia có), một mối liên hệ sâu xa hơn là sự chọn lựa
giữa việc ủng hộ Mỹ hay chống Mỹ, hay sự chọn lựa giữa hai dối cực,
hoặc chấp nhận là thị trường tiêu thụ của Mỹ hoặc trở thành mục
tiêu oanh kích tự do của các trận mưa bomõ.
Các phần
trong ngoặc là phần thêm thắt của người dịch để câu văn rõ nghĩa
hơn hoặc để làm độc giả mỉm cười cho không khí bớt nặng nề. Ở
đây Chuyển Luân xin được mở cái ngoặc hơi dài. Tờ báo số 26, mặc
dù đã được sắp chữ trước biến cố 11 tháng 9 khá lâu, tuy nhiên Chuyển
Luân phải chạy tiền in từng số toát mồ hôi nên 2 tháng sau số 26 mới
in được. Trong số này chúng tôi có in lại một cái hình trên một tạp
chí Mỹ về cuộc hội kiến giữa T.T George W. Bush và Đức Giáo Hoàng. Tờ
tạp chí Mỹ này (chúng tôi quên xuất xứ) in một caption (The) Dumb and (the)
Dumber, nguyên là tựa của một cuốn phim. Lúc tờ báo in xong thì biến cố
11/9 đã xảy ra và khi nghe T.T Bush tuyên bố “Hoặc theo Mỹ, hoặc chống Mỹ”,
anh em trong tòa soạn ai nấy đều teo, nên yêu cầu người phụ trách in ấn
dùng mực đen bôi caption từng tờ báo. Hiện nay đã có nhiều nhà bình luận
bắt đầu can đảm hơn và công khai chỉ trích chiến thuật của T.T Bush mặc
dù vẫn ủng hộ chiến tranh truy lùng khủng bố của Mỹ. Trong mấy tháng
qua Đức Thánh Cha đã tuyên bố nhiều câu độc đáo để đời như việc
Ngài gián tiếp ủng hộ việc trợ tử (euthanasia), khuyên T.T Bush vuốt giận
trước khi phản ứng, đòi trục xuất các linh mục làm chuyện đồi bại
với trẻ con và kêu tất cả Hồng Y Mỹ qua Vatican để la rầy. Ngài tỏ
ra là một người thông minh và quyền biến. Chỉ có một điều mà dân tộc
Việt Nam mong muốn là Ngài nhân danh Vatican xin lỗi dân tộc Việt Nam như
Ngài đã xin lỗi dân Trung Quốc, về tội ác mà các đám thừa sai đã hợp
tác với thực dân Pháp gây ra. Chừng đó Chuyển Luân sẽ dùng tựa một
cuốn sách của David Halberstam The Best and the Brightest để làm caption cho tất
cả các bức ảnh của Ngài.
- Quán Như.
- (Chuyển
Luân số 27)
Home | Go top page | Về trang mục lục