-
ĐẤU TRANH CHO QUYỀN TỰ
DO TÔN GIÁO HAY ĐẤU TRANH CHO SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA NHÀ NƯỚC VATICAN ?
Thời gian gần đây, vấn đề nổi cộm trong và
ngoài nước là đấu tranh nhân quyền mà cụ thể là đấu tranh cho quyền
tự do tôn giáo. Giáo hội Công giáo tại Việt Nam đã đẩy mạnh cuộc đấu
tranh của họ từ ngày nổ ra vụ Lm Nguyễn Văn Lý ở Huế. Người ta đã
dựa trên bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền để đấu tranh đòi quyền
tự do tôn giáo cho Việt Nam. Một văn bản mà nhiều người cho rằng đã lạc
hậu, còn nhiều điều mâu thuẫn, không hợp lý, chỉ phục vụ cho lợi
ích của đế quốc (xem bài: “Vài nhận
xét về vấn đề tranh đấu cho nhân quyền và tự do tôn giáo” của
GS Trần Chung Ngọc). Khi Lm Nguyễn Văn Lý cho công bố trên mạng Internet “Lời chứng của linh mục Tađêô Nguyễn Văn
Lý trước Quốc hội Hoa Kỳ ngày 13 tháng 02 năm 2001” nhằm tố cáo chính quyền Việt Nam vi phạm
nhân quyền, trong đó có quyền tự do tôn giáo. Không biết ông có nghiên cứu
về những điều bất hợp lý của “Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền”
này hay không?
Đọc “Lời chứng của linh mục Tađêô Nguyễn Văn
Lý trước Quốc hội Hoa Kỳ ngày 13 tháng 02 năm 2001” đăng trên trang
nhà www.tudotgvn.org. Độc giả thấy ông đã
đưa ra nhiều bằng chứng, nhằm chứng minh Việt Nam vi phạm nhân quyền. Có thể là như thế. Nhưng không hiểu Lm
Nguyễn Văn Lý đã xét đến khía cạnh lợi ích chung trong việc đấu tranh
của ông chưa? Đó là lợi ích quốc gia hay chỉ là lợi ích của 8% dân
Catholic, 92% dân chúng còn lại hưởng lợi từ cuộc đấu tranh đó như thế
nào?
Được biết:
Linh mục Nguyễn Văn Lý được Chủ Tịch Ủy Hội Tự do Tôn giáo Quốc tế
Hoa Kỳ mời sang Hoa Kỳ để điều trần trước Quốc Hội Hoa Kỳ về thực
trạng tự do tôn giáo tại Việt Nam. Vì không được phép của Nhà nước
VN, Lm Nguyễn Văn Lý đã không thể đi Mỹ, nên ông đã cho chuyển tài liệu
của ông qua mạng Internet, trong đó có một vấn đề đáng chú ý, có liên
quan đến Hiệp ước Mậu dịch Song phương Mỹ-Việt. Lm Nguyễn Văn Lý dù
không phản đối việc phê chuẩn hiệp ước của Mỹ, nhưng ông lại đặt
điều kiện với chính quyền Mỹ, yêu cầu Mỹ chỉ phê chuẩn hiệp ước khi nào nhà nước
Việt Nam có sự tôn trọng về những quyền tự do căn bản của con người,
mà cụ thể là “tự do tôn giáo”. Sở dĩ có đòi hỏi này là vì theo Lm
Nguyễn Văn Lý: Nếu hiệp ước được phê chuẩn trong điều kiện “tự
do tôn giáo” chưa được tôn trọng, có nghĩa là Hoa Kỳ tạo thêm điều
kiện, giúp cho một thiểu số đang cầm quyền được hưởng lợi, còn tuyệt đại đa số dân chúng sẽ không được
hưởng lợi gì hoặc “chỉ hưởng được
đôi điều rất ít ỏi không đáng kể trong HUTMSP (BAT) nhưng phải oằn vai
gánh chịu kiếp đọa đày…” Vì
thế Lm Nguyễn Văn Lý đã “thiết tha kêu
gọi Hoa Kỳ và các nước khác” xem
xét lại việc phê chuẩn các hiệp ước với Việt Nam, cụ thể trước mắt
là Hiệp ước Mậu dịch Song phương Mỹ-Việt… Theo tôi, luận cứ này
có nhiều điều không ổn.
Không hiểu dựa vào
đâu mà Lm Nguyễn Văn Lý lại có nhận định chủ quan như thế? Ý của Lm
Lý muốn nói đến một bộ phận cán bộ có chức có quyền tham ô, làm
nghèo đất nước. Đúng vậy, tham nhũng hiện nay đang là quốc nạn mà bất
kỳ một người Việt Nam nào có lương tri cũng mong muốn bài trừ. Nhưng
Lm Nguyễn Văn Lý có dám chắc là nếu được “tự do tôn giáo” thì
không còn nạn tham nhũng nữa không? Chúng ta biết rằng, trước năm 1975, tại
miền nam Việt Nam, qua hai đời tổng thống Thiên Chúa Giáo, quyền tự do
tôn giáo được bảo đảm, nhưng nạn tham nhũng thời đó ra sao? Chắc mọi
nguời còn nhớ câu nói nổi tiếng của một nhân vật cũng rất nổi tiếng
Trần Văn Hương: “Không có tham nhũng lấy
ai làm việc?!” Nếu Lm Nguyễn Văn Lý nhận định: Hoa Kỳ phê chuẩn
hiệp ước thương mại thì chỉ có lợi cho một thiểu số nắm quyền là
ông đã lầm rồi! Lm Lý hãy nhìn xem: Giày Biti’s là ai?, Cà phê Trung
Nguyên là ai? Và còn bao nhiêu doanh nghiệp tư nhân khác nữa, kể cả những
doanh nghiệp Việt kiều từ nước ngoài trở về đầu tư tại VN, họ đã
tạo ra nhiều chỗ làm, giúp giải quyết công ăn việc làm cho hàng ngàn người
lao động tại quê nhà. Những doanh nghiệp này đang ngày một giàu lên là
nhờ vào cái gì?. Nếu chúng ta còn nghèo là vì chúng ta dở, không biết
cách làm ăn chứ đâu phải chúng ta nghèo là vì thiếu quyền “tự do tôn
giáo”… Doanh nghiệp Hoàng Anh GiaLai
dám thuê danh thủ bóng đá Thái Lan Kiatisak cho đội bóng của mình với lương
tháng 10.000 USD, một mức lương mà ngay cả nhiều người Việt hiện đang
định cư tại Mỹ cũng phải ganh tị. Và mới đây nhất là “cuộc chiến
tranh thương mại Việt – Mỹ” về cá basa Việt Nam với Hiệp hội cá da
trơn Hoa Kỳ. Thắng bại của cuộc chiến chưa biết ngã ngũ ra sao, nhưng rõ
ràng nhờ hiệp định thương mại Việt Mỹ mà hàng ngàn hộ nông dân
nuôi cá basa ở đồng bằng sông Cữu Long phất lên khi sản phẩm của họ
được ưa chuộng tại thị trường Mỹ, khiến Hiệp hội cá da trơn Hoa Kỳ
phải nóng mũi vào cuộc… Đó là chưa nói đến yếu tố tích cực trong vụ
việc này, chính những nông dân một nắng hai sương này đã hùn tiền lại
để thuê luật sư Mỹ kiện ngược lại Hiệp hội cá da trơn Mỹ, Nhà nước
chỉ hổ trợ họ về mặt pháp lý… Còn cái “thiểu số nắm quyền”
ngồi mát ăn bát vàng thì chế độ nào mà chẳng có? Ngay trong tôn giáo,
cha cố còn không cầm lòng được trước những món tiền cúng dường của
bá tánh cho nhà thờ, nói chi ở ngoài đời!… Tất nhiên cái gì cũng phải
có cái giá của nó. Ví dụ một “thiểu số nắm quyền ngồi mát ăn bát
vàng” bây giờ có lẽ đã gặp Lm Lý cùng với ngài đếm lịch trong khám
vì có dính líu đến “vụ án Năm Cam”, trong đó không thiếu những tai
to mặt bự. Trước đó nữa, họ cũng đã cho một phó thủ tướng: ông
Ngô Xuân Lộc về vườn, chỉ vì ông này dính líu đến vụ án “thủy
cung Thăng Long”. Cho dù nhà nước VN có dàn dựng đạo diễn màn kịch, cất
ghế phó thủ tướng của ông Ngô Xuân Lộc để thay vào chiếc ghế “cố
vấn”, như lời tố cáo của tác giả Phương Thúy trên trang nhà www.tudotgvn.org,
thì Lm Nguyễn Văn Lý nếu chỉ vì lợi ích cục bộ của 8% người Kitô
giáo mà quên đi 92% số người còn lại để cản trở việc phê chuẩn hiệp
ước thương mại là một hành động nông cạn, thiếu cân nhắc .
Để đấu
tranh cho quyền tự do tôn giáo của mình, Lm Nguyễn Văn Lý đã đề nghị với
Mỹ không phê chuẩn Hiệp ước Mậu dịch Song phương Mỹ-Việt. Quan điểm
của Lm Nguyễn Văn Lý là coi trọng vấn
đề nhân quyền và tự do tôn giáo hơn việc phát triển kinh tế của đất
nước? Người ta có thể thông cảm với ông vì như ông tự thú: “Tôi chỉ là một nhà tu
hành, không chuyên môn về vấn đề thương mại và chính trị…” Ông
là người đang hành nghề tôn giáo, chứ không phải là một người làm
kinh tế, nên việc ông xem nhẹ sự phát triển kinh tế đất nước, mà chỉ
coi trọng quyền tự do tôn giáo thôi thì cũng là điều dễ hiểu. Nhưng
ít ra, Lm Nguyễn Văn Lý phải biết: “có thực mới vực được đạo”.
Phải biết rằng, một đất nước mà nền kinh tế lạc hậu, kém phát triển
thì dân chúng chắc chắn không được hưởng một nền giáo dục tốt, giặc đói và giặc dốt
có đất dụng võ… “Tự do tôn giáo”
trong điều kiện đất nước nghèo nàn lạc hậu như vậy, tín đồ dốt nát
trong các tôn giáo chỉ biết cúi đầu vâng phục các “đấng bề trên”
bất chấp các ngài đúng sai. Một
quan điểm tiêu cực như vậy muốn mọi người phải hưởng ứng, đồng tình
chắc cũng khó! Giáo sư Trần Chung Ngọc có lý khi ông viết: “Những cuộc vận động ngoại nhân để làm áp lực đối với chính quyền Việt
Nam mà không nghĩ tới những hậu quả nghiêm trọng có thể xâm phạm đến
trật tự, an ninh và chủ quyền quốc gia, là những bước đi chính trị vụng
về, thiếu trí tuệ, không nghĩ đến truyền thống yêu nước của người
Việt Nam…” (Vài nhận xét về vấn đề tranh đấu
cho nhân quyền và tự do tôn giáo – giaodiem.com)
Ở đây,
chúng ta không phủ nhận những cuộc đấu tranh chính đáng, đấu tranh cho
chính nghĩa. Nhưng chúng ta cũng khó chấp nhận vì lợi ích của thiểu số
người Công giáo tại Việt Nam mà Lm Nguyễn Văn Lý lại có một đề nghị
“quái chiêu” với chính phủ Mỹ: Không phê chuẩn hiệp ước thương mại
Việt – Mỹ. Vì sao Lm Nguyễn Văn Lý và những người ủng hộ cuộc đấu
tranh của ông lại không để ý đến một sự thật rất hiển nhiên là:
khi nền kinh tế của một đất nước phát triển, đời sống vật chất của
dân chúng được nâng cao, thì nhu cầu hưởng thụ tinh thần cũng được nâng
cao theo tỷ lệ thuận với đời sống vật chất. Đây là quy luật tất yếu
của một xã hội phát triển. Dân chúng được sống trong một xã hội mà
mặt bằng dân trí được nâng cao dần theo nấc thang giá trị của sự
phát triển kinh tế, con người lúc đó có đủ trình độ nhận thức và sự
khôn ngoan của mình để quyết định lựa chọn một ý hệ tôn giáo nào
đó mà họ cho là phù hợp với mình, hoặc họ có thể phủ nhận một ý
hệ tôn giáo mà họ thấy không còn phù hợp với tri thức xã hội đương
thời nữa. Ở đây, cái gọi là “quyền tự do tôn giáo” trở nên thừa
thãi. Cứ nhìn vào xã hội châu Âu sẽ thấy. Châu Âu được mệnh danh là
“lục địa Kitô giáo”, quyền tự do tôn giáo ở đây có thừa… thế
nhưng vì sao ngày càng có nhiều người lơ là với Kitô giáo, vai trò của
Giáo hội ngày càng lu mờ và không loại trừ khả năng mất hẳn ảnh hưởng
của mình trên lục địa này khiến những người có trách nhiệm ở
Vatican phải đánh chuông báo động. Tại Thượng hội Giám mục châu Âu lần
II, ngày 2/10/1999, TGM John Patrick Foley, chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh và
Truyền thông xã hội, trong lời phát biểu của mình, ông nói: “
Tôi thấy nhiều người Công giáo Châu Âu và cả những người Công giáo
ở Bắc Mỹ đã ngần ngại nói về đức tin của mình, không phải là một
ngần ngại cá nhân khiêm tốn, hay của người tránh né không dám xúc phạm
đến phạm vi riêng tư của người khác, mà hầu hết là vì xấu hổ, một
thái độ cho rằng đức tin đã lỗi thời và tốt nhất là nên giữ lấy
cho mình thôi.” Còn TGM Tsdeusz Kondrusiewicz, Tổng quản miền Nga Âu lại
than thở : “Hỡi châu Âu! Ngươi phải nói
gì về mình đây? Chúa Kitô, Đấng Cứu Thế duy nhất, Đấng đang có, đã
có và mãi mãi có, có còn hiện diện trên con đường ngươi đi nữa
chăng? Đức tin của ngươi có còn chuyên chính và chủ động nữa chăng?…”
Trước làn sống nhập cư của người châu Á, họ mang vào châu Âu những
tinh hoa văn hóa thuộc Ấn giáo, Phật giáo, châu Âu đã nhanh chóng tiếp
thu. Trước thực tế đó, buộc Hồng Y Francis Arinze, Chủ tịch Hội đồng
Tòa Thánh về Đối thoại liên tôn phải thừa nhận trước Thượng hội
Giám mục châu Âu lần II : “Châu Âu theo
truyền thống là một Châu Âu Kitô giáo, nay châu Âu càng ngày càng trở
nên một châu Âu đa dạng về tôn giáo…” (Cao Tấn Tĩnh, Ánh sáng thế
gian Tr.17,18,19). Tóm lại: Lấy lý do đấu tranh cho “tự do tôn giáo” để
làm trì trệ sự phát triển kinh tế đất nước của Lm Nguyễn Văn Lý
khó tìm được sự đồng tình của đa số người Việt Nam.
Nhiều người ủng hộ cuộc đấu tranh của
Lm Nguyễn Văn Lý như Lm Nguyễn Hữu Giải và Lm Phan Văn Lợi trong bài: “ Lời phát biểu gởi Đại hội Tự do Tôn
gíao cho Việt Nam 27-10-2002” đăng trên trang nhà www.tudotgvn.org cho rằng: Việt Nam đã “tước đoạt quyền tự trị của giáo hội”.
Hai Lm Lợi và Giải viết : “Việc tước
đoạt đất đai trên là điều gây công phẫn, nhưng dầu thế vẫn không
nguy hiểm bằng việc CS tước đoạt quyền tự trị của giáo hội, trói
tay chân hàng lãnh đạo với những luật lệ vô lý, những biện pháp man rợ”
. Chuyện “tước đoạt đất đai” sẽ bàn sau. Bây giờ chúng ta thử
phân tích cái mà hai vị linh mục này gọi là “tước đoạt quyền tự trị của giáo hội”
ra sao. Để đấu tranh cho quyền lợi của mình, họ đòi hỏi nhà nước Việt
Nam phải thừa nhận quyền và nhiệm vụ linh mục mà Tòa Thánh Rôma đã
công nhận, nhà nước Việt Nam không có quyền xen vào công việc nội bộ
của giáo hội… Lập luận này có thể đúng ở các tôn giáo khác, nhưng
với Công giáo Lamã thì không thể đúng. Vì sao? Nếu Lm Nguyễn Văn Lý và
những người ủng hộ ông như Lm Phan Văn Lợi, Lm Nguyễn Hữu Giải là “người
Vatican gốc Việt”, là công dân của quốc gia Vatican, có quốc tịch
Vatican và hiện đang cư ngụ tại nước Vatican thì họ có thể thực hiện
cuộc đấu tranh của mình mà không cần đếm xỉa đến luật pháp Việt
Nam. Nhưng nếu họ là công dân Việt Nam thì vấn đề lại khác… Họ
không thể đòi hỏi chính quyền Việt Nam phải tôn trọng bất cứ điều
gì mà nước Vatican công nhận đối với họ…
Các linh mục
đang đấu tranh cho quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam hiện nay thường cố
tình nhầm lẫn cái gọi là “quyền
và nhiệm vụ” của họ được Vatican, vốn là một quốc gia có chủ quyền
thừa nhận, để đòi hỏi chính quyền
Việt Nam cũng phải tôn trọng và thừa nhận quyền đó. Lm Nguyễn Văn Lý
trong “Lời chứng” của mình, ông viết: “CSVN đã can thiệp thô bạo vào việc tuyển chọn
và tấn phong Giám mục, tuyển chọn và truyền chức Linh mục. Tòa Thánh
Rôma muốn bổ nhiệm một Giám mục nào, thì phải bàn bạc với CSVN…”
. Nếu vấn nạn được đặt ra: “Tòa Thánh Rôma là ai?” thì các vị
linh mục hiện đang đấu tranh cho nhân quyền sẽ trả lời ra sao? Thực sự
thì như ta đã biết, Vatican là một quốc gia theo đúng nghĩa trọn vẹn của
nó. Nghĩa là quốc gia này có chủ quyền, lãnh thổ, quốc kỳ, quốc huy
và tất nhiên là có vua (tức Giáo Hoàng). Các quốc gia có quan hệ ngoại
giao với Vatican đều được Vatican gởi đại sứ (Công sứ Tòa Thánh) đến
đại diện. Cùng với Thụy sĩ, Vatican là một trong số ít quốc gia có đủ
điều kiện gia nhập tổ chức Liên Hiệp Quốc nhưng không gia nhập. Thụy
sĩ chưa gia nhập Liên Hiệp Quốc là vì muốn giữ thế trung lập của
mình. Vatican không gia nhập Liên Hiệp Quốc chắc chắn phải có lý do
riêng của nó. Ngoài ra, người ta còn biết đến Vatican dưới một danh
nghĩa khác, danh nghĩa một tôn giáo: Công giáo La Mã. Từ nhận định trên
ta có thể khẳng định việc truyền giáo của Công giáo La Mã và các lợi
ích về chính trị, kinh tế, giáo dục, xã hội … của nhà nước Vatican
chỉ là một, chúng vận hành hữu cơ, quan hệ mật thiết không thể tách
rời được… Nếu Vatican là một quốc gia, thì
“quyền và nhiệm vụ linh mục” mà quốc gia Vatican công nhận
đối với Lm Nguyễn Văn Lý và những linh mục đang đấu tranh khác chỉ
có giá trị trên phạm vi lãnh thổ nước Vatican thôi, hoàn toàn không có
giá trị đối với một quốc gia có chủ quyền khác. Đòi hỏi chính quyền
Việt Nam “không thể cấm, không được xen vào nội bộ giáo hội và phải
tôn trọng…” là một đòi hỏi phi lý.
Đấy là
tôi đang nói trên nguyên tắc quan hệ hàng ngang của một quốc gia đối với
một quốc gia khác. Theo nguyên tắc này, quốc gia Vatican và quốc gia Việt
Nam nếu có quan hệ ngoại giao với nhau, hai bên có thể thương thảo về các
vấn đề hai bên cùng quan tâm trên tinh thần bình đẳng và cùng có lợi…
nhưng nếu quan hệ ngoại giao bị cắt đứt, không có bên nào có quyền đòi
hỏi gì từ phía bên kia (trừ khi anh cố tình đòi hỏi bằng vũ lực như
trường hợp giữa Mỹ và Iraq hiện nay).
Trong bài viết
“ Lời phát biểu gởi Đại hội Tự do Tôn
gíao cho Việt Nam 27-10-2002” của Lm
Nguyễn Hữu Giải và Lm Phan Văn Lợi đăng trên trang nhà www.tudotgvn.org
có đoạn: “… từ ngày 10 đến 17/10, một
phái đoàn của Tòa Thánh đã sang Việt Nam để sắp xếp việc bổ nhiệm
Giám mục vào một số giáo phận trống tòa. Và Cộng sản đã ngang ngược
xen mình vào nội bộ Giáo hội bằng cách bác bỏ một vài sắp đặt nhân
sự của Tòa Thánh”. Viết như thế là xem nhẹ chủ quyền quốc gia,
vì họ cũng thừa biết khi một người
Việt đang sống trên đất nước của mình, muốn làm việc cho một tổ chức
nước ngoài nào đó, nhất là khi tổ chức đó lại là tổ chức của một
chính phủ không có quan hệ ngoại giao với Việt Nam, đương nhiên người
đó phải được phép của chính quyền sở tại. Trong bài viết này, tôi
đã phải nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nhấn mạnh về cái tính chất
“nhà nước” của quốc gia Vatican nhằm
khẳng định một điều: Bất cứ điều gì nước Vatican muốn thực hiện
trên lãnh thổ của một nước khác đều
phải được nước đó đồng ý. Nếu nước đó không đồng ý mà nước
Vatican cứ cố tình thực hiện là đã vi phạm chủ quyền của đất nước
đó. Đây là điều mà các linh mục thừa biết, nhưng họ đã “cố tình
nhầm lẫn” để đưa ra những đòi hỏi phi lý. Quốc gia Vatican và quốc
gia Việt Nam đều là những nước độc lập, có chủ quyền như nhau. Nếu
nhà nước Việt Nam không thể sang Vatican để “sắp đặt nhân sự” của mình được,
thì nhà nước Vatican cũng chẳng có quyền gì ngang nhiên sang Việt Nam để
bổ nhiệm các quan chức của họ. Vì thế khi Lm Phan Văn Lợi cho rằng Việt
Nam đã “ngang ngược xen mình vào”
chuyện nội bộ của nhà nước Vatican, thì cái tính “ngang ngược” này phải hiểu ngược lại
mới đúng. Một ví dụ khác: quốc gia Vatican muốn “phong” bao nhiêu “thánh”
cho họ thì họ cứ “phong” tùy thích, nhưng nếu họ đòi phong tại Việt
Nam là điều khó chấp nhận, nó phi lý như chuyện Việt Nam đòi phong những
“Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng” tại quốc gia Vatican vậy… Một chuyện phi lý khác nữa mà ít người
để ý, đó là việc một số linh mục bị gọi là “linh mục quốc doanh”,
họ là những linh mục hợp tác với nhà nước. Vậy số linh mục còn lại
chỉ biết vâng phục nhà nước Vatican thôi thì gọi là gì? Vatican cũng là
một quốc gia, tố chất “quốc” trong Vatican cũng “đậm đà” không
kém bất kỳ quốc gia nào, nếu không muốn nói là “đậm hơn”… cái tố
chất đậm đà này được phản ánh khá đầy đủ trong câu kinh “Phạt tạ”
mà giáo dân đọc hằng ngày tại nhà thờ: “Chúng
tôi xin đền tội chung cho các nước thiên hạ hằng chống cưỡng cùng chẳng
vâng phục lời Hội Thánh Chúa truyền dạy…” Là một linh mục, anh
không có chọn lựa thứ ba, ngoài hai chọn lựa: Một là “quốc” Việt
Nam, hai là “quốc” Vatican. Nếu là “quốc” Việt Nam thì anh bị gọi
là “linh mục quốc doanh”, nhưng nếu “quốc” Vatican thì gọi là gì đây?
Thôi thì cũng cưỡng gọi đám linh mục này là: “linh mục Vatican doanh”,
dù danh từ nghe có vẻ không xuôi, nghe không được hay lắm, nhưng nó phản
ánh được thực chất của vấn đề. Cả hai loại linh mục: “linh mục
quốc doanh” hay “linh mục Vatican doanh” thực chất đều giống nhau,
nghĩa là phục vụ cho một đất nước, chỉ khác một điều đất nước
đó là quốc gia Việt Nam hay quốc gia Vatican…
Như tôi đã
trình bày ở trên, chính cái tính chất “nhà nước” của Vatican buộc các
quốc gia khác không thể xem Công giáo Lamã như các tôn giáo khác. Ở các
tôn giáo khác, như Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo chẳng hạn, họ cũng đấu
tranh, cũng bị bắt, bị kết án. Nhưng cùng lắm là họ chỉ bị kết án
làm loạn, xúi dục xách động… nhưng đối với người Công giáo, ngoài những tội nêu
trên, còn thêm một tội danh khác: “làm tay sai cho nước ngoài”, mà nước
ngoài ở đây chính là “nước Vatican” …
Nhiều người
ngây thơ cho rằng: dù Vatican là một quốc gia, nhưng quốc gia bé xíu đó
làm hại được ai. Vâng, đúng vậy, Vatican là một quốc gia bé nhất trên
thế giới, diện tích 44ha, dân số khoảng 1000 người, lãnh thổ chỉ gồm:
Cung điện Vatican và bốn đại thánh đường: thánh đường Phêrô, thánh
đường Gioan Latêranô, thánh đường Phaolô và Đức Bà Cả. Vatican là một
quốc gia theo chế độ Quân chủ Thần quyền tuyệt đối. Hiện nay Vatican
có quan hệ ngoại giao với 165 nước và tổ chức phi chính phủ… Từng
ấy thông tin về quốc gia bé xíu này làm cho người ta có cảm giác “vô
hại”. Nhưng đừng lầm! Tuy bé xíu nhưng Vatican thuộc loại “bé hạt
tiêu”, nghĩa là: “rất cay”. Chính cái anh bé hạt tiêu này đã một thời
làm mưa làm gió trên lục địa Châu Âu. Toà án dị giáo và giàn hỏa là
biểu tượng của quốc gia này. Ngày nay, tuy không còn những binh đoàn thập
tự quân hùng hậu, nhưng thay vào đó là các hệ thống ngân hàng, các tập
đoàn kinh tế đã mang về cho Vatican những món lợi nhuận khổng lồ mà đối
với nhiều tôn giáo khác là “mơ không thấy nỗi”. Ngoài ra, Vatican còn
nắm trong tay các phương tiện truyền thông đại chúng, hệ thống kênh
truyền hình, phát thanh phát đi khắp thế giới. Đây cũng là một thế mạnh
mà đứng ở góc độ tôn giáo, không tôn giáo nào trên thế giới có thể
sánh bằng.
Dân số nước
Vatican dù chỉ khoảng 1000 người, nhưng tất cả đều là quan chức, không
có thường dân. Tuy nhiên, ảnh hưởng của Vatican gần như lan tỏa ra trên
khắp thế giới, hầu hết các quốc gia đều có người thần phục
Vatican, rất nhiều người trong số họ đã tự nguyện biến thành nô lệ
“ăn cơm quốc gia thờ ma Vatican”. Họ là những người đặt quyền lợi
của quốc gia Vatican lên trên quyền lợi của quốc gia mình, và tự nhận
mình là Kitô hữu. Nhân đây cũng xin bàn thêm về cách gọi: “Kitô hữu”
đối với tín đồ Công giáo Lamã. Theo tôi cách gọi như thế không rõ
ràng, nhập nhằm với các hệ phái Kitô giáo khác như Anh giáo, Chính Thống
giáo, Tin Lành v.v… là những hệ phái cũng tin nhận Giêsu là “Chúa Kitô”,
đồng thời gọi tín đồ Công giáo Lamã là “Kitô hữu” không phản ánh được thực chất của chính
thể Vatican và những người theo Vatican vốn là những tín đồ tin “giáo
hội” hơn “tin Chúa” “…Ai chẳng vâng
lời Hội Thánh truyền dạy trong mọi việc là chẳng vâng lời Chúa tôi
…” Vì thế, thay vì gọi họ là
“Kitô hữu”, nên chăng gọi họ là
“Công giáo hữu” hay “hoàn vũ hữu”, nhưng đúng nhất có lẽ nên gọi
là “Vatican hữu” hoặc cũng có thể gọi tắt là “Va hữu”. Gọi như
thế có lẽ đúng với thực chất của Vatican và những người thừa nhận
quốc gia này là “mẹ giáo hội” của họ hơn….
Sau đây là một ví dụ minh họa cho thấy ảnh hưởng của
anh chàng “bé hạt tiêu” Vatican trên chính trường quốc tế “cay” ra
sao. Chúng ta biết rằng Đài Loan là một
quốc gia độc lập, có chủ quyền, và gần đây chính quyền Đài Loan
đang cố gắng tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế về chủ quyền của
đảo quốc này khi Trung Quốc đã lần lượt thu hồi Hồng Kông rồi đến
Macao từ tay Anh quốc và Bồ Đào Nha. Và giờ đây Trung quốc tuyên bố: Đài
Loan là một bộ phận không thể tách rời của Trung Quốc. Mặc dù Trung Quốc
hứa hẹn về một tương lai cho Đài Loan với cơ chế một nhà nước hai
chế độ. Nhưng chính quyền Đài Loan vẫn muốn duy trì sự độc lập, chủ
quyền của đảo quốc này, vì thế họ tích cực mở những cuộc vận động
ngoại giao nhằm tranh thủ sự ủng hộ của các nước trên thế giới,
trong đó có Vatican. Trong một chuyến viếng thăm Châu Âu của Ngoại
Trưởng Đài Loan, ông Jason Hu, đã viếng thăm Vatican trong hai ngày liên tiếp:
trong ngày đầu, ông gặp Tổng Giám Mục Jean Louis Tauran, ngoại trưởng của
nhà nước Vatican, hôm sau, gặp Hồng Y Angelo Sodano, Quốc Vụ Khanh. Sau khi
thảo luận với các quan chức của chính quyền Vatican, Ngoại Trưởng Trung
Hoa Dân Quốc (Đài Loan) vì muốn lấy lòng Vatican nhằm tranh thủ sự ủng
hộ cho tương lai của đảo quốc này. Ngoại trưởng Đài Loan tuyên bố:
"Mối quan hệ ngoại giao của chúng tôi với Vatican vững chắc, ít ra
trong lúc này". Nhưng Vatican thuộc loại cáo già. Nếu được chọn lựa
“cắm thánh giá” ở một lục địa hàng tỉ người hay một đảo quốc
chỉ có mấy triệu người, Vatican sẵn sàng hất Đài Loan để ngả về
Trung quốc. Vì thế, Hồng Y Sodano, Quốc Vụ Khanh
nhà nước Vatican tuyên bố trước báo chí: "Chúng tôi sẵn
sàng chuyển Tòa Sứ Thần từ Đài Bắc đến Bắc Kinh ngay, nếu nhà cầm
quyền Bắc Kinh chấp thuận". Rõ ràng đây là một tuyên bố vừa có
tính chất răn đe Đài Loan vừa nịnh bợ Bắc Kinh. Lời tuyên bố này đã
gây nhiều lo lắng cho Chính Phủ Đài Loan. Nhưng Bắc Kinh không phải là kẻ
dễ dụ khị, vì thế lập trường của họ là không thay đổi, ngược lại,
họ còn phản ứng gay gắt về cuộc gặp gỡ giữa Ngoại trưởng Đài
Loan và Vatican. Ngày 23.02.99, Phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Bắc Kinh
tuyên bố: "Cuộc gặp gỡ này không giúp cho việc làm tốt đẹp hơn mối
quan hệ giữa Trung Quốc và Tòa Thánh".
Kết quả là Đài Loan có quyền “thở phào nhẹ nhõm” khi
Vatican chưa thể dời tòa đại sứ (tòa sứ thần) của mình từ Đài Bắc
đến Bắc Kinh ngay được. Trước sự cứng rắn của Bắc Kinh, Vatican chỉ
còn biết ca lại điệp khúc cũ: Trung Quốc vẫn tiếp tục bách hại Kitô
giáo, đồng thời mở lại chiến dịch hạ thấp uy tín của Bắc Kinh với
lý do đàn áp tôn giáo, trong đó họ sử dụng một từ được Vatican sáng
tác: “Giáo hội hầm trú” nhằm mô tả sự “trốn chui trốn nhủi” để
hành đạo của tín đồ trung thành với nhà nước Vatican mà không hề quan
tâm đến sự thịnh suy của nhà nước Trung Hoa… (Dữ kiện lấy từ CD
Vietcatholic 2001 - Trung Quốc vẫn đóng kín cửa đối
với Tòa Thánh và tiếp tục bách hại người Công Giáo trung thành với
Roma)
Tính chất
“nhà nước” của Vatican buộc các quốc gia khác không thể xem Công giáo
Lamã là một tôn giáo bình thường như mọi tôn giáo khác. Trên thế giới
cũng có nhiều tôn giáo được xem là quốc giáo như Ấn Độ giáo, Do Thái
giáo v.v… Nhưng tín đồ của các tôn giáo này trước tiên phải là công
dân của quốc gia đó, và phạm vi hoạt động tôn giáo cũng không ra ngoài
lãnh thổ của các quốc gia đó, hoàn
toàn khác với tính cách của Công giáo Lamã, tôn giáo được mệnh danh là
“tôn giáo toàn cầu, Giáo hội hoàn vũ” được điều hành bởi một “nhà
nước” theo chế độ Quân chủ Thần quyền tuyệt đối mà vị nguyên thủ
của quốc gia này cũng đặc biệt hơn những vị nguyên thủ của các quốc
gia khác ở chỗ ngài có “quyền Vô Ngộ” , một thứ quyền mà không một
vị nguyên thủ nào có được! Những
văn bản như: Hiến chế, Sắc lệnh, Sắc chỉ, Tư sắc, Tuyên ngôn, Thông điệp, Tông huấn
v.v… do Vatican ban hành được các quốc gia khác trên thế giới xem như những
văn kiện mang tính pháp lý của một quốc gia độc lập, có chủ quyền
chính thức công bố. Vì thế không lạ gì khi có một chức sắc của một
tôn giáo nào đó tuyên bố một điều gì có tính xúc phạm đến các tôn
giáo khác thì được người ta bỏ qua dễ dàng. Nhưng đối với Vatican, những
văn kiện như: Tông huấn Giáo Hội Tại Châu Á, Tuyên ngôn Dominus Jesus v.v…
nếu có nội dung xúc phạm (có thể
là vô tình hoặc cố ý) đến các tôn giáo hoặc quốc gia khác, không dễ
gì thiên hạ dễ dàng thông qua…
Phải chăng
vì thế mà ngay sau khi Liên Xô sụp đổ, chính quyền mới của nước Nga
ban hành hiến pháp mới, khẳng định quyền tự do tôn giáo. Tháng 8/1997,
quốc hội Nga biểu quyết đạo luật và tổng thống Nga Yelsin ký ban hành
đạo luật tự do tôn giáo. Nước Nga cho phép tất cả mọi tôn giáo kể cả
Phật giáo, Hồi giáo, tự do hoạt động trừ Công giáo Lamã. Vì sao nước
Nga muốn đặt Công giáo Lamã ngoài vòng pháp luật khi mà chế độ Cộng sản
vô thần không còn tồn tại trên đất nước Nga? Đây là một câu hỏi
mà mỗi người Công giáo Việt Nam nên cố gắng tự tìm câu trả lời cho
riêng mình. Thực ra thì người Công giáo Việt Nam muốn tìm câu trả lời
cho mình cũng không khó, chỉ cần đọc lại kinh “phạt tạ” sẽ thấy: “Chúng tôi xin đền tội chung cho các nước
thiên hạ hằng chống cưỡng cùng chẳng vâng phục lời Hội Thánh Chúa
truyền dạy…” Các nước thiên
hạ đã qúa ngao ngán với cái “giáo hội hoàn vũ” của nuớc Vatican rồi,
vì thế nếu họ “chẳng chịu vâng
phục” mà lại bắt những người như Lm nguyễn Văn Lý è đầu, è cổ ra
mà “đền tội chung cho các nước thiên hạ”
vào khám đếm lịch thì quả là tội nghiệp… Charlie Nguyễn, tác giả quyển
“Công giáo trên bờ vực thẳm” có lý khi nhận xét những lời kinh trên
là “thiếu trí tuệ”…
Nước Nga
đã thế, còn Trung Quốc thì sao? Trong quan hệ song phương với Trung Quốc,
Vatican đã lấy tư cách “nhà nước” của mình hòng tìm một chỗ đứng
cho Công giáo Lamã một cách hợp pháp tại Trung Hoa. Nhưng tất cả những cố
gắng ngoại giao của nhà nưóc Vatican cũng không thể làm thay đổi lập
trường của nhà nước Trung Hoa. Nhân chuyến viếng thăm chính thức của
ông Jiang Zhemin (Giang Trạch Dân), Chủ Tịch Nhà Nước Trung Quốc vào cuối
tháng 3/1999, tại Cộng Hòa Ý, Giáo hoàng đã bày tỏ ước muốn có một
cuộc tiếp xúc với nhà cầm quyền Bắc Kinh trên cấp bậc cao nhất. Để
chiều ý Giáo hoàng, người ta đã mở những cuộc vâﮠđộng ngoại giao
nhân cuộc viếng thăm này. Tuần báo "Gia Đình Kitô" (Famiglia
cristiana) số ra ngày 28-02-99 đã tiết lộ rằng: Giáo hoàng Gioan Phaolô II tỏ
ý muốn gặp Chủ Tịch Nhà Nước Trung Quốc nhân dịp Ông viếng thăm chính
thức Cộng Hòa Ý vào cuối tháng Ba 1999 này. Để thực hiện ý muốn của
Giáo hoàng, Hồng Y Angelo Sodano, Quốc Vụ Khánh, đã xin Chính Phủ Ý đứng
ra làm trung gian. Hồng Y Quốc Vụ Khánh và ông Massimo D’Alema, Thủ Tướng
Ý, đã thảo luận lâu về vấn đề này tại Đại Sứ Quán Ý cạnh Tòa
Thánh, ngày 11 tháng 2/1999, nhân dịp kỷ niệm 70 năm Hòa Ước giữa Vatican
và Cộng Hòa Ý (11.02.1929 - 11.02.1999). (CD Vietcatholic 2001). Dù Vatican đã hết
sức cố gắng muốn tìm một chỗ đứng chính thức trên đất nước Trung
Hoa. Nhưng với Bắc Kinh, họ không muốn bàn thờ tổ tiên của người dân
Trung Hoa bị quẳng ra ngoài đường thêm một lần nữa, Bắc Kinh đã có
quá nhiều kinh nghiệm lịch sử, để giờ đây họ có thể mạnh dạn nói
một tiếng “không” chắc nịch với “giáo hội hoàn vũ”…
Tín đồ Công
giáo Việt Nam vì tình cảm quá thiên lệch với “mẹ giáo hội” của
mình mà không để ý (hay không thèm đề ý) đến những dư luận ngoài
giáo hội. Thụ động trong việc thực thi “đức vâng lời”, mặc tình
để các “đấng bề trên” sai khiến mà không chịu tìm hiểu thực chất
của nhà nước Vatican. Nhầm lẫn giữa Giáo hội Việt Nam và Giáo hội
hoàn vũ, đòi hỏi sự độc lập, phản đối những ràng buộc về mặt luật
pháp của nhà nước Việt Nam mà quên đi rằng, ngoài những điều luật có
tính luân lý đạo đức như : “Sáu điều luật Hội Thánh” ra, họ còn
đang thi hành một thứ luật pháp bất thành văn của nhà nước Vatican, những
mệnh lệnh được phát ra từ một ông vua có “quyền vô ngộ”. Đó là
luật pháp của một nước theo đuổi chính sách thực dân kiểu mới (thực
dân văn hóa), tức chính sách xâm lược tinh thần. (Khác với thực dân kiểu
cũ là xâm lược đất đai, tài sản…)
Vatican có một
khả năng tuyệt vời, thiên biến vạn hóa trong việc huấn luyện các con
chiên của mình. Vatican có thể thích nghi với việc giải thích các tín điều
lạc hậu, phản khoa học, bằng cách dựa trên cái mà họ gọi là “Thánh
truyền”. Những tín điều Vatican đưa ra khi bị các học giả phê phán:
“không có căn bản từ Thánh kinh” cũng không sao! Vì đã có “Thánh truyền”!
Thánh truyền
vốn là sản phẩm của công đồng Tridentino (1545-1563). Dựa trên tinh thần
của công đồng Tridentino, Giáo hội độc quyền khai thác Thánh kinh từ đó
ấn định những tín điều buộc tín đồ phải tuân thủ, tín đồ không
được quyền đọc và giải thích Thánh kinh. Mãi đến công đồng Vatican
II, vì nhiều lý do khách quan khác nhau, Vatican mới miễn cưỡng chấp nhận
cho tín đồ đọc Kinh Thánh…
Để việc
dựa trên Thánh truyền, ban bố những tín điều có hiệu lực tuyệt đối,
mà không cần đến căn bản Thánh kinh, Giáo hoàng Piô IX đã “sáng tác”
ra tín điều “Vô ngộ”. Theo đó,
khi Giáo hoàng sử dụng quyền giáo huấn tối thượng “ex cathedra” của
mình, ban hành những tín điều mới như: Đức Mẹ đồng trinh, vô nhiễm
nguyên tội v.v… thì những tín điều đó phải tuyệt đối đúng?!… Tóm
lại: Thánh kinh chỉ là món trang sức, dùng để minh họa cho Thánh truyền,
Ví dụ: để thuyết minh cho tham vọng bành trướng của nhà nước Vatican
trên khắp thế giới, biến giáo hội Rôma thành “giáo hội hoàn vũ”, họ đã dùng câu: “anh em hãy làm cho muôn dân trở thành môn
đệ” (Mt 28:19), mà bất chấp ý của Matthêu muốn nói vào thời điểm
đó, ngoài 12 môn đệ của Giêsu ra, “muôn
dân” chỉ là những người Do Thái còn lại chưa biết Giêsu là ai. Hoặc
để biện minh cho tội lỗi của mình, Giáo hội đã dùng câu: “con cái thế gian khôn ngoan hơn con cái sự
sáng”(Lc 16:8) nhằm đỗ tội cho
một số “con cái thế gian” chứ giáo hội là “Nhiệm thể Chúa Kitô”
không thể sai lầm trong mọi trường hợp…. Không
chỉ là “Nhiệm thể Đức Kitô”, Vatican còn tự coi mình là “hiền thê”
của Chúa (tục ngữ VN có câu: vợ là trời, vợ nói chồng phải nghe…).
Có lẽ vì thế mà Giáo hội tha hồ nói nhăng nói cuội đều được chồng
(chúa) nghe tất! Thánh truyền được Giáo hội ngụy biện là “linh ứng của
Chúa Thánh Thần”, vì thế tín đồ chỉ phục tùng, miễn bàn cải…
Thánh kinh không còn mấy tác dụng, chính Thánh truyền được phát ra từ
các công đồng, uyển chuyển, linh hoạt, thích nghi với từng thời điểm
lịch sử, mới có thể giữ được cho Vatican tồn tại cho đến ngày hôm
nay.
Tạm kết : Đấu tranh cho quyền
tự do tôn giáo, hay đấu tranh cho sự bành trướng của nhà nước Vatican là
một câu hỏi mà người Công giáo Việt Nam còn lương tri phải cố gắng tự
tìm cho mình câu trả lời. Để tạm kết bài này, xin đặt một câu hỏi
cho các linh muc Công giáo hiện đang đấu tranh cho nhân quyền. Trong bản
Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền, có điều khoản nào buộc các quốc gia
khác trên thế giới phải để cho quốc
gia Vatican (mà người Công giáo gọi là “hội thánh”) tự do hoạt động,
sắp đặt, điều hành những quan chức của
nước Vatican mà bất chấp luật pháp của các quốc gia khác hay không? Có
điều khoản nào thừa nhận việc các giáo hội địa phương tự do “cung hiến” thánh đường, đất
đai, tài sản của quốc gia mình cho “hội thánh” mà thực chất cũng là
một quốc gia có chủ quyền, lãnh thổ, quốc kỳ, quốc huy, theo chế độ
Quân chủ Thần quyền tuyệt đối, được cai trị bởi một ông vua có “quyền
vô ngộ” không? Tôi cho rằng, cuộc
đấu tranh của người Công giáo Việt Nam hiện nay chỉ thực sự có ý nghĩa
khi nào họ dám phủ nhận cái nhà nước theo chế độ Quân chủ Thần quyền
tuyệt đối Vatican. Hoặc nếu vì quá “yêu mến” không dám phủ nhận
“mẹ giáo hội” của mình, thì hãy thuyết phục Vatican nên từ bỏ tính
chất “nhà nước” của mình, hãy tự trả chủ quyền của mình lại cho
nước Ý, tự nguyện là con dân của nước Ý để có thể trở thành một
tôn giáo thuần túy, bình thường như mọi tôn giáo khác… Chừng nào chưa
làm được việc này, thì người Công giáo Việt Nam chưa đủ tư cách để
đấu tranh, hãy can đảm nhìn nhận sự thật và nhường tiếng nói đấu
tranh của mình cho người khác…
Ngô Triệu Lịch,
21.11.2002
đăng lại: Nhận định
về Văn kiện Tông huấn Giáo hội Công giáo tại châu Á
Home | Go top page |
Về trang mục lục
