Iraq và Mỹ : giữa huyền thoại
và sự thật
- Hàng chục ngàn người biểu tình chống
chiến tranh ở San francisco ngày 26.10.02
Mấy tuần gần đây, Tổng thống George W. Bush
và đồng minh thân cận nhất của ông, Tony Blair, thủ tướng Anh Quốc, cố
công trình bày trước thế giới khá nhiều dữ kiện để làm cơ sở cho một
cuộc can thiệp quân sự mới ở Iraq. Sau
nhiều tuần bị giới báo chí chất vấn, Tony Blair cho công bố một tập hồ
sơ (dossier) về Iraq, mà trong đó ông cho là Iraq đang tìm cách sản xuất vũ khí
tàn sát hàng loạt. Thế nhưng đọc
qua tài liệu dày 50 trang của Blair, bất cứ một người nào với một bộ
não bình thường đều có thể nói là chẳng có bằng chứng nào chính đáng
và rõ ràng để gây chiến với Iraq. Toàn
bộ tài liệu là những chữ “có thể”, “sẽ”, “cố gắng” ... sản
xuất vũ khí tàn sát hàng loạt. Tức
là, tài liệu không đưa một bằng
chứng nào cho thấy Saddam Hussein đang có loại vũ khí này. Do đó, một nhà bình luận thời sự của
đài BBC nói “Ông Blair là một trạng sư, nhưng tôi tin rằng ông ta không
đủ can đảm để mang tài liệu này ra tòa án để tố cáo [Hussein]”.
Trong nỗ lực
muốn gây chiến tranh, chính phủ Mỹ và Anh không ngớt tung ra nhiều luận
điệu không đúng với sự thật. Bài
viết này chỉ muốn tóm tắt một vài luận điệu quen thuộc mà chúng ta
thường hay thấy báo chí Việt ngữ lặp đi lặp kại khá nhiều lần, và
trình bày những sự thật do các báo chí Anh Mỹ cung cấp nhưng báo chí Việt
ngữ [cố tình ?] lờ đi.
Huyền
thoại 1: Saddam Hussein đang củng cố vũ lực để
đe dọa thành phố Mỹ và các nước láng giềng.
Sự thật: Iraq không có khả năng sản xuất vũ khí
hạt nhân, và dù cho Iraq có muốn mạo hiểm vào lĩnh vực này thì họ cần
đến vài thập niên nữa để có đầy đủ cơ sở vật chất. Iraq cũng không có các tên lửa tầm xa. Ngay
cả tài liệu điều tra của cơ quan tình báo Mỹ, CIA,
thú nhận rằng không chắc Iraq có thể thử tên lửa xuyên lục địa trước
năm 2015 chứ đừng nói gì đến khả năng đe dọa Mỹ. (Nguyên văn: “Iraq is unlikely to test before
2015 any [intercontinental ballistic missiles] that would threaten the United States, even
if United Nations (UN) prohibitions were eliminated or significantly reduced in the next
few years.”) Cái gọi là “Đe dọa từ
Iraq” thực ra là một sự thổi phồng do các chính khách và giới truyền
thông Mỹ ra sức rêu rao để lấy cớ tấn công Iraq.
Gần đây, hội nghị thượng
đỉnh Ả Rập (gồm 22 nước trong vùng) đi đến kết luận là các nước
này muốn chấm dứt tình trạng thù địch với Iraq. Saudi Arabia đã mở cửa biên giới và giao
thương với Iraq. Iraq đồng ý trao trả
văn thư lưu trữ cho Kuwait mà họ cướp lấy trong thời chiến tranh. Jordan, Syria, Lebanon, Thổ Nhĩ Kỳ … đều
có quan hệ thương mại với Iraq. Kurdistan
cũng thiết lập bang giao với Iraq nhưng chỉ giới hạn trong các vấn đề
khoa học và văn hóa. Iraq không còn
là mối đe dọa ở Trung Đông, bởi vì sau kỳ thảm bại trận chiến vùng
Vịnh đầu thập niên 90s và qua nhiều năm bị bế môn tỏa cảng, Iraq và
Saddam Hussein suy yếu nhiều.
Huyền
thoại 2: Iraq đang tàng trữ và có thể sản xuất vũ
khí tàn sát hàng loạt (weapon of mass destruction) trong vòng vài tháng.
Sự thật: Trong các vũ khí mà Mỹ
tố cáo Saddam Hussein sản xuất là vũ khí hóa học. Nhưng Đoàn thanh tra vũ khí hóa học của
Liên hiệp quốc kết luận là các sơ sở sản xuất thuốc trừ sâu và
vaccine (như hãng al-Dora, hay hãng al-Fallujah, từng bị nghi ngờ là cũng sản
xuất hoá chất cho mục đích quân sự) đã bị máy bay Mỹ tàn phá đến
độ không thể nào sản xuất gì được nữa.
Một chuyên viên về vũ khí hóa học người Thụy Điển, Hans von
Sponneck, đã từng đến Iraq vào tháng 7 năm nay và viết trên tờ The
Guardian ngày 27/7/2002 rằng Iraq không thể có khả năng kỹ thuật và vật
chất để sản xuất vũ khí tàn phá hàng loạt được.
Tài liệu
mà Tony Blair dựa vào một phần lớn bản báo cáo của Viện nghiên cứu
chiến lược quốc tế (International Institute of Strategic Studies, hay IISS),
nhưng lại trích dẫn sai lạc bản báo cáo.
Chẳng hạn như tài liệu của Blair vô đề bằng một câu văn mà
Blair cho rằng IISS báo cáo “Iraq could assemble nuclear weapons within months” (tức
“Iraq có thể sản xuất vũ khí hạt nhân trong vòng vài tháng”), nhưng
trong thực tế, bản báo cáo của IISS kết luận rằng phải cần đến nhiều
năm (không phải “tháng”) Iraq mới có thể phát triển vũ khí hạt nhân.
Huyền
thoại 3: Chính phủ Iraq có thể triển khai vũ khí
hóa học và sinh học trong vòng 45 phút.
Sự thật: Đây là một “chứng cớ” mà Tony Blair,
Thủ tướng Anh, phát biểu nhân hôm ông ta công bố hồ sơ về Iraq. Nhưng không có bằng chứng nào trong cái
hồ sơ mà Blair công bố cho thấy Iraq có khả năng triển khai nhanh như thế. Ngay cả các chuyên viên vũ khí Anh cũng nói
Iraq không thể nào có khả năng sản xuất vũ khí hóa học, chứ nói gì đến
dùng loại vũ khí này trong vòng 45 phút!
Thực
ra, hồ sơ Iraq mà Blair công bố cho biết rằng Iraq “có thể” (“could”)
đe dọa vùng Vịnh “nếu” ( “if” ) Iraq có được tên lửa cần thiết,
và hồ sơ cho biết thêm rằng tình huống này không thể xảy ra trong vòng
5 năm. Cựu thanh tra trưởng vũ khí,
Scott Ritter, người từng dẫn đầu phái đoàn thanh tra đi duyệt vũ khí ở
Iraq từ 1991 đến 1998 cho biết Liên hiệp quốc đã tiêu hủy khoảng 90 đến
95 phần trăm các vũ khí tàn sát hàng loạt của Iraq và làm tê liệt hệ
thống sản xuất loại vũ khí này.
Huyền
thoại 4: Đây là một chế độ đã từng đồng
ý và sau đó tống khứ các thanh tra vũ khí ra khỏi nước họ.
Sự thật: Tháng 12 năm 1998, Phái đoàn thanh tra vũ khí
của Liên hiệp quốc rời Iraq do yêu cầu của Mỹ (chứ không phải Iraq
dám đuổi), vì lúc đó Mỹ chuẩn bị dội bom xuống Iraq. Như tờ Washington Post tường thuật
hôm 2/3/1999, “Các nhân viên tình báo Mỹ trà trộn vào các phái đoàn
thanh tra vũ khí của Liên hiệp quốc và đóng vai trò gián điệp, thu âm,
nghe lén, đánh cắp tài liệu … của Iraq và phái đoàn thanh tra trong suốt
3 năm liền.” Những thông tin này
giúp cho Mỹ quyết định mục tiêu để dội bom xuống Iraq vào tháng 12,
1998.
Huyền
thoại 5: Saddam Hussein và al-Qaeda có liên hệ mật
thiết với nhau.
Sự thật: Đây là một mối liên hệ mà Tổng thống
George W. Bush cố gắng ra sức chứng minh để nối Iraq và sự kiện 9/11,
dù nó không hiện hữu. Daniel Benjamin,
người từng phục vụ trong Hội đồng An ninh Quốc gia (National Security
Council) từ 1994 đến 1999, viết trên tờ New York Times (hôm 30/9/02) rằng
Iraq và al-Qaeda không phải và không thể là đồng minh. Thực ra, họ là kẻ thù với nhau. Một cuộc điều tra của Hội đồng An
ninh Quốc gia không phát hiện một mối liên hệ nào giữa Iraq và al-Qaeda. Trong thực tế, al-Qaeda chống lại chế độ
“thế tục” của đảng Ba’ath Party (đảng cầm quyền ở Iraq) và Saddam
Hussein.
Huyền
thoại 6: Trước năm 1991, quân đội Iraq đã
từng tập trung dọc theo biên giới Saudi Arabia, đe dọa xâm lấn nước này.
Sự thật: Tháng 9 năm 1990, 4 tháng sau khi cuộc chiến
vùng Vịnh bắt đầu, Pentagon cho biết có khoảng 250,000 đến 400,000 quân
Iraq và hơn 1,500 xa tăng tập trung dọc theo biên giới Iraq - Saudi Arabia. Trong khi đó, tờ USA Today và các
báo khác tường thuật y như những gì Pentagon nói, thì tờ St. Petersburg
Times ở Florida tự đi tìm sự thật.
Tờ
St. Petersburg Times mua được ảnh vệ tinh của Nga cũng dọ thám trong
vùng, và họ không phát hiện gì cả! Ký
giả Jean Heller cho biết “Quả là một sự bịa đặt ngớ ngẩn”, vì đó
là chứng cớ mà ông Bush cha quyết định hành động.
Huyền
thoại 7: Lính Iraq xé xác trẻ em Kuwait và
quăng vào lò thiêu sống vào tháng 8 năm 1990.
Sự thật: Tháng 10 năm 1990, Quốc hội Mỹ lắng nghe
điều trần của một “nhân chứng” người Kuwait tên là Nayirah. Nói trong nước mắt, Nayirah mô tả cô ta
đã thấy lính Iraq tàn sát và thiêu sống 312 trẻ em Kuwait. Khi Thượng nghị viện bỏ phiếu có nên
tấn công hay không tấn công Iraq, số phiếu thuận (tấn công) chỉ hơn số
phiếu chống 5 phiếu. Những thượng
nghị sĩ bỏ phiếu thuận sau này thuật lại là họ cảm thấy xúc động
trước điều trần của Nayirah, và bản thân Tổng thống Bush cha cũng từng
lặp đi lặp lại câu chuyện này nhiều lần.
Có
một điều không đúng ở đây là toàn bộ câu chuyện của Nayirah là bịa
đặt. Câu chuyện là sản phẩm $10
triệu Mỹ kim của Chính phủ Kuwait, do công ty Hill và Knowlton dàn dựng. Nayirah là con gái của đại sứ Kuwaiti tại
Mỹ, chứ cô ta không phải là nhân viên bệnh viện hay y tá gì cả.
Sau
này, khi câu chuyện bị khui ra, ông Brent Snowcroft (nguyên Cố vấn An ninh Quốc
gia và là người rất thân cận với Bush cha), nói: “Lúc đó, chúng tôi
không biết đó là một câu chuyện phịa”, nhưng ông cũng thú nhận là
câu chuyện đó có một giá trị tuyên truyền cao vì nó huy động được
quần chúng Mỹ trong cuộc chiến.
Huyền
thoại 8: Nước Mỹ là một người bạn của nhân
dân Iraq.
Sự thật: Sau khi dội bom xuống Iraq, Mỹ tiến hành
một chiến dịch bế môn tỏa cảng (hay cấm vận) Iraq lâu dài nhất và
dã man nhất trong lịch sử trừng phạt kinh tế trên thế giới. Chiến dịch phong tỏa kinh tế của Mỹ, theo Quỹ Trẻ em Liên hiệp quốc
ước đoán, đã làm cho nửa triệu trẻ em Iraq chết một cách oan uổng vì
thiếu thuốc men và thức ăn.
Ký
giả Nicholas Kristof thuộc tờ New York Times viết rằng sau sự kiện
9/11 trong khi thường dân Iraq tỏ ra thân thiện với ông, nhưng họ rất giận
dữ khi nói đến chính phủ Mỹ. Họ
nói: “Mỹ dội bom xuống các nhà máy nước của chúng tôi, ngăn chận chúng
tôi nhập cảng thuốc men, và hậu quả là tỉ lệ tử vong trong trẻ em ở
Iraq tăng gấp hai lần so với 10 năm trước đây.” Mỹ là “bạn” của Iraq? Thật là … hết ý!
Huyền
thoại 9: Chính phủ Bush không có ý thống trị
Trung Đông, mà chỉ muốn đem lại dân chủ cho vùng Trung Đông.
Sự thật: Như tở New York Times tường thuật hôm
11/10/02, “Tòa bạch ốc đang phát triển một kế hoạch chi tiết theo mô
hình hậu chiến ở Nhật, và theo kế hoạch này một khi Mỹ lật đỗ
Saddam Hussein, Mỹ sẽ thành lập một chính phủ quân sự, mà người đứng
đầu có thể là tướng Tommy R. Franks, đương kim tư lệnh lực lượng quân
đội Mỹ ở vùng Vịnh, hay là một người dưới quyền tướng Franks. Nhiệm vụ của người đứng đầu chính
phủ này cũng giống như vai trò của tướng Douglas MacArthur, người từng
đứng đầu trong một chính phủ như thế ở Nhật sau khi Nhật đầu hàng
năm 1945 … Trong thời gian mà chính phủ này kiểm soát Iraq, họ [Mỹ] sẽ
kiểm soát nguồn dầu hỏa lớn vào hàng thứ hai trên thế giới.”
*
* *
Đến đây thì chúng ta đã thấy những gì mà chính phủ ông Bush và
Tony Blair rêu rao từ mấy tháng qua là không có cơ sở thực tế, nếu không
muốn nói là nói láo. Vài tuần trước
đây, một thành viên Quốc hội Mỹ, Jim McDermott, đi qua tận Baghdad để tìm
một giải pháp hòa bình, và ông đã bị đồng nghiệp trong Quốc hội phê
phán khá nặng nề. Ông McDermott can đảm
nhận xét rằng Tổng thống Bush có lẽ đã “mislead” (tức là lừa dối)
công chúng Mỹ để nhằm tranh thủ ủng hộ cho một cuộc chiến ở Iraq. Giáo sư báo chí Robert Jensen thuộc Trường
Đại học Texas (Austin) thì khẳng định hơn: George W. Bush đã và đang
lừa dối công chúng Mỹ. Ông viết,
nguyên văn: “George
Bush HAS misled the American public. He IS misleading the American public, and we can
assume he WILL continue to mislead the public. In fact, the entire Bush administration has
been misleading the public, sometimes by misdirection, sometimes by fudging the facts, and
sometimes by straightforward, outright lies.”
Những sự thật trên đây cho thấy cuộc chiến mà Tổng thống Bush
và đồng minh đang chuẩn bị là phi lí. Chúng
ta cần phải nói lớn rằng: “Chúng tôi không muốn chiến tranh.”
Báo chí tiếng Việt và chiến dịch tuyên truyền
chống Iraq Nguyễn Văn
Home | Go top page |
Về trang mục lục
