- Trang
nghiên cứu & đối thoại tháng 8 quý ba năm 2003
Phân Ưu
-
- Được tin buồn:
- Học giả HỨA HOÀNH (1939-2003)
- một chuyên viên nghiên cứu về Nam kỳ lục tỉnh
- cựu Giảng viên Trường Võ Bị Đà Lạt
- đã từ trần tại San Antonio, Texas
- ngày Thứ Sáu, 11/7/2003
- Hưởng thọ 64 tuổi
-
- Thành kính chia buồn với chị Hứa Hoành và toàn
gia.
- Cầu chúc anh linh Hứa Hoành sớm tiêu diêu.
-
- NXB/PH Văn Hóa (Houston) * Hội
Nghiên Cứu Đông Nam Á * Ô. Phạm Văn Liễu * Ô.B. Nguyên Vũ Vũ Ngự Chiêu
* Ô.B. Xuân Vũ * Ô.B. Phạm Mộng Chương * Ô.B. Vũ Ngự Triệu * Ô.B. Nguyễn
Mạnh Quang * Ô.B. Xuân Tước.
Sơ lược tiểu sử Hứa Hoành
Hứa Hoành sinh ngày 10
tháng 10 năm 1939 tại Vĩnh Long. Thân phụ là Hứa Thắng, một di dân Quảng
Đông, và thân mẩu là Nguyễn Thị Thu.
Khi đi học, gia đình
khai rút đi hai tuổi, vì thế khai sinh ghi ông sinh ngày 10 tháng 10 năm 1941.
Sau khi tốt nghiệp Trung học, ông thi vào trường Sư phạm cấp tốc Vĩnh
Long, và hành nghề dạy học từ đó. Tuy nhiên, Hứa Hoành tiếp tục tự học,
tốt nghiệp Cử nhân Sử Địa tại Đại học Văn Khoa Sài Gòn, và rồi
chuẩn bị luận án Cao học trư ớc ngày miền Nam thất thủ. Từ năm 1968,
sau khi bị động viên, Hứa Hoành dạy tại trường Võ bị Quốc Gia Đà Lạt.
Năm 1973, ông được biệt phái về Vĩnh Long, dạy học tại trường trung học
Vĩnh Long. Ông được chỉ định vào ủy ban thành lập trường Đại học
Long Hồ, nhưng kế hoạch này bỏ dở nửa chừng sau năm 1975.
Bị kẹt lại miền
Nam gần mười năm, mãi tới năm 1985 Hứa Hoành mới vượt biên thành
công, định cư tại thành phố San Antonio, Texas, cùng vợ, bà Bùi Thị Hồng,
sinh quán tại Bến Tre, và ba con, một trai, hai gái.
Ngoài việc mưu sinh
thường nhật, Hứa Hoành cộng tác với rất nhiều báo tại hải ngoại. Sở
trường của ông là những biên khảo về miền Nam. Tác phẩm đầu tay của
ông là Nam Kỳ Lục Tỉnh, gồm 4 tập, do nhà Văn Hóa ấn hành, nói về hình ảnh sáu tỉnh miền Nam theo
lời truyền tụng trong dân gian. Tác phẩm này được sự ủng hộ nồng
nhiệt của độc giả, đưa Hứa Hoành lên hàng ngũ của những chuyên viên
về miền Nam như Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, v.. v... Tiếp đó là các bộ Sau
bức cấm thành nhà Nguyễn (Đại Nam, 1994), Bảy Viễn (Văn Hóa,
1997), Du lịch Trung Hoa (Văn Hóa, 1997), Những phú hộ lừng danh (Văn
Hóa, 1999). Trong năm 2003, nhà Văn Hóa sẽ hoàn tất việc ấn loát di cảo Sự
thật về Hồ Chí Minh & Đảng Cộng Sản Việt Nam của Hứa Hoành,
cùng một số di cảo khác.
Từ năm 2001, vì lý do
sức khỏe và vì các con đã khôn lớn, lập gia đình, Hứa Hoành về hưu sớm.
Ông dồn mọi nỗ lực cuối đời cho việc du khảo và hoàn tất những
tác phẩm dự trù đã lâu. Vào đầu năm 2003, Hứa Hoành phát giác ra là
ông đã bị ung thư phổi, thời kỳ thứ tư. Mọi nỗ lực chữa trị, và
công lao chăm sóc của bà Hứa Hoành cùng các con đều trở thành vô vọng.
Ngày 11 tháng 7 năm
2003, ông từ trần tại bệnh viện San Antonio sau hai tuần trên giường bệnh.
Hưởng thọ 64 tuổi. Thi hài ông được gia đình hỏa thiêu ngày 15 tháng 7
năm 2003.
- Vĩnh Biệt
Hứa Hoành
- Chính Đạo
Thứ Hai, 14/7/2003. Chẳng ai không biết ngày “quác-tó
duy-ê” [tức 14 tháng 7] này là Quốc Khánh Pháp, ngày hội lớn của chủ
thuyết Cộng Hòa và Dân Chủ.
Tại Houston, bang Texas không có những cuộc
thi đô vật, leo cột mỡ, diễn hành binh lực hay phát giải thưởng văn học
Gia Long, Alexandre de Rhodes (A lịch sơn Đắc lộ) như một thời Pháp thuộc
nào đã xa xưa ở Việt Nam. Nó chỉ là một ngày đầu tuần oi ả của vùng
đất có khí hậu bán sa mạc. Con bão Claudette đang rình rập ngoài khơi
vịnh Mê-hi-cô [Mexico], có thể tràn vào duyên hải và đất liền bất cứ
lúc nào.
Công việc đa đoan trói buộc tôi trước bàn
máy vi tính, việc này chưa xong đã đến chuyện khác. Nhưng cuộc điện đàm
ngắn ngủi với nhà văn Xuân Tước—tác giả 61 năm làm báo, Liêu trai
Việt Nam, Hoa Hướng Dương, Qua vạn nẻo đường tình, v.. v...—cắt
ngang dòng sinh hoạt thường nhật. “Hứa Hoành đã qua đời tại San
Antonio, vào rạng sáng ngày Thứ Sáu, 11 tháng 7.” Giọng nhà văn lão
thành Xuân Tước bùi ngùi, vương đọng nước mắt.
Chẳng phải tôi không chờ đợi tin buồn này.
Suốt vài tháng qua, chúng tôi đã biết Hứa Hoành đang ở vào thời kỳ cuối
của chứng bệnh quái ác ung thư phổi. Những cục bướu giết người,
đau hơn chặt xương, cắt thịt đã lan từ buồng phổi mặt qua buồng phổi
trái, nhảy ếch lên óc làm thành vài cục bướu. Y sĩ điều trị bó tay,
cho phép anh về sống những ngày chót bên gia đình, ăn uống tự nhiện, du
lịch tùy ý. Trong cuộc điện đàm với tôi, Hứa Hoành vui vẻ hứa sẽ xuống
Houston trong vòng 2 tuần để thăm gia đình tôi và bàn về di cảo của anh.
Dù San Antonio chỉ cách Houston khoảng 4 giờ
lái xe, nhưng tôi vẫn phân vân chẳng hiểu Hứa Hoành còn đủ nửa hay một
năm dàn xếp hậu sự, vui vầy với gia đình, hay thăm viếng bằng hữu? Ai
ngờ mối lo ngại trở thành sự thực. Anh đã lỡ hẹn với tôi. Theo chị
Hứa Hoành cho biết, khoảng một tuần trước anh phải nhập viện trở lại.
Lá đu đủ phơi khô, thuốc Bắc, thuốc Nam hay Tây dược đều bất lực,
không đủ sức giữ lại cho chúng ta một học giả cần mẫn, lương thiện.
Anh ra đi trong giấc ngủ êm ả của liều thuốc an thần ngày một gia tăng
số lượng. Chị Hứa Hoành và gia đình quyết định làm lễ hỏa thiêu,
để giữ anh bên cạnh người thân trong trường hợp di chuyển chỗ ở.
Cơn bão Claudette ngày 15 tháng 7 khiến
tôi không thể điện thoại xuống San Antonio vào lúc hỏa táng Hứa Hoành.
Nhìn lên bầu trời vần vũ mây đen, chéo đan những giải mưa nặng hạt,
những kỷ niệm êm đềm về Hứa Hoành chập chờn trong tâm khảm. Ngày đầu
quen biết, hơn 12 năm trước, là ngày Hứa Hoành mang bản thảo Nam Kỳ Lục
Tỉnh đến nhờ nhà xuất bản Văn Hóa ấn hành. Tôi vốn biết Hứa
Hoành từng là Giáo sư phân khoa Nhân văn tại trường Võ bị Đà Lạt, nhưng
chưa được may mắn đọc các biên khảo của anh trên nhiều báo hải ngoại.
Rồi dài theo năm tháng, mỗi lần có dịp ghé Houston, Hứa Hoành đều ghé
thăm. Khi vài giờ, lúc trọn ngày, đôi khi ở qua đêm. Điều anh mê thích
nhất là những hộp tư liệu do tôi sưu khảo hơn phần tư thế kỷ qua, đặc
biệt là các tờ báo xuất bản tại miền Nam như Nam Kỳ Lục Tỉnh, Tin
Điễn, v.. v... Anh đã bỏ ra vài đêm tại thư phòng của tôi, và hàng
chục tiếng đồng hồ khác để làm phóng ảnh các tư liệu ưa thích.
Ngoài sự mê say tìm tài liệu, viết nhanh, viết
mạnh, Hứa Hoành còn bộc lộ một bản tính hiền hòa, nhã nhặn, và phục
thiện. Nhiều tài liệu văn khố do tôi sưu tập thường ngược hẳn lại
những điều anh đã viết, nhưng anh sẵn sàng thay đổi quan điểm, tu chính
lại những điều đã viết. Anh bỏ ra nhiều thời gian và công sức nghiên
cứu về Đảng CSĐD và các lãnh tụ CS như Hồ Chí Minh, Nguyễn Thị Minh
Khai, Lê Hồng Phong, v.. v... Có lần, trong dịp ghé thăm bà chị đang sống
ở Quảng Châu, anh cố tìm mua bộ Hồ
Chí Minh tại Trung Quốc do Viện Nghiên cứu Đông Dương tại đây xuất
bản, nhưng sách đã tuyệt bản. Hiện
nhà Văn Hóa đang thực hiện phần ấn loát di cảo về Hồ Chủ tịch và
Đảng CS Việt Nam của anh—một tác phẩm mà anh thường tâm sự là “viết
xong rồi, chết cũng cam tâm.”
Hứa Hoành không phải là người bạn văn duy
nhất của tôi sau hơn 40 năm sinh hoạt văn hóa. Hứa Hoành cũng không phải
là học giả Việt duy nhất dâng trọn đời mình cho việc nghiên cứu Nam Kỳ
lục tỉnh. Trước và đồng hành với anh có những Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc,
v.. v... Nhưng Hứa Hoành may mắn được thực hiện việc nghiên cứu và
hoàn tất tác phẩm trong một không khí hoàn toàn tự do trên đất Mỹ. Anh
đã nghiên cứu và viết cho nhu cầu tri thức của chính mình hơn vì tài lợi
hay danh vọng phù du. Nhờ vậy, Hứa Hoành đã để lại cho chúng ta và hậu
thế một di sản văn hóa truyền khẩu quí báu về miền Nam qua bộ Nam Kỳ
Lục Tỉnh (trọn bộ 4 cuốn), Bảy Viễn, Những phú hộ lừng danh hay
Du lịch Trung Hoa.
Tên tuổi anh và tác phẩm anh sẽ lưu lại muôn
đời cùng dòng văn học và văn hóa quốc dân Việt Nam.
- Houston,
16/7/2003
- Chính Đạo
Go to top page
Home | Về trang mục lục
Nghiên cứu & đối thoại
