Nghiên cứu & đối thoại tháng
9 quý ba năm 2003
-
- Bóng ma của Uday and Qusay
-
- Robert Fisk
Người
Mĩ đã lột lá cờ Iraq từ phần mộ của Uday và Qusay Hussein. Lá cờ màu đỏ, trắng và đen được quấn
chung quanh xác Uday và Qusay trong đám tang hôm thứ Bảy, cùng với phần mộ
của Mustafa Hussein, đứa con trai 14 tuổi của Qusay bị giết chết khi một
lực lượng gồm 200 lính Mĩ tấn công căn villa ở Mosul, nơi mà Uday và
Qusay Hussein lẫn trốn hai tuần trước đây.
Nhưng người Mĩ chỉ cho phép Mustafa có danh dự được quấn cờ. Uday và Qusay không được cho phép có cái
danh dự đó dưới dấu giầy của quân đội Mĩ.
Ngay cả
người có nhiệm vụ đào mộ chôn, Felah Shemari, cũng căm phẫn trước hành
động của lính Mĩ. Nên nhớ rằng
ông ta không có lí do gì để thương tiếc hai anh em Uday và Qusay, vì chính
ông ta bị người em cùng cha khác mẹ của Saddam Hussein giam trong tù hơn 10
năm vì tội sát nhân mà ông không hề nhận.
Felah
Shemari nói: “Khi đào đất để chôn, họ nói cho chúng tôi biết rằng mộ
chỉ dành cho hai anh em Uday và Qusay mà thôi, nhưng khi hai chiếc xe cứu
thương được xe quân đội Humvees hộ tống đến nơi thì họ đem xác của
Mustafa ra và chúng tôi phải hối hả đào thêm một mộ nữa. Dĩ nhiên, chúng tôi quấn cờ Iraq trên ba
xác người. Đó là một dấu hiệu
cho biết họ là những liệt sĩ.”
Nhưng
người Mĩ nghĩ khác. Ông nói tiếp:
“Đến khi mặt trời lặn, khi mọi người đã giải tán về nhà, một
nhóm lính Mĩ quay trở lại nơi chôn cất và tháo gỡ hai lá cờ trên xác của
Uday và Qusay. Thế rồi họ ngồi đó
canh gác những ai đến viếng mộ. Họ
cho phép 20 xe một đợt, và chỉ những bà con hay người thân trong gia đình
của Uday và Qusay vào thăm mà thôi. Không
có người ngoài gia đình. Bây giờ họ
canh chừng những ngôi mộ đó suốt ngày đêm.
Có lẽ họ nghĩ Saddam sẽ đến viếng mộ để họ bắt sống
ông ta, nhưng Saddam thông minh hơn nhiều.”
Nơi an
nghỉ cuối cùng của hai người con khét tiếng của Saddam là một khu đất
gồm bụi rậm, một trảng cỏ cháy, và mấy hàng cây bu-lô màu bạc, một
địa điểm yên tĩnh một cách trớ trêu để bước sang thế giới bên kia
của hai người trung niên từng gây ra biết bao tang tóc và đau khổ cho nhiều
người Iraq.
Ông
Shemari nói: “Họ là con trai của tổng thống, đây là đất của họ, và
chúng tôi cảm thấy rất buồn cho họ. Họ
chết trong lúc chiến đấu và do đó họ là liệt sĩ. Tôi nghĩ Qusay không đến nổi quá bất lương,
người ta kính trọng ông ấy. Còn
Uday, có lẽ không [ai kính trọng]. Sau
40 ngày, theo phong tục Iraq mộ phần của họ sẽ được bao bọc bằng đá,
và sẽ đề bia, nhưng chúng tôi không biết gia đình [của Uday và Qusay] sẽ
làm gì.”
Ông
Shemari giải thích cái chế độ hà khắc do gia đình của Saddam thống trị
như là một sự thô bạo trần thế. Ông
nói: “Khi tôi còn ở trong tù, tôi gặp nhiều nhà ngoại giao, những người
có học cao, nhà khoa bảng, thậm chí cả Bộ trưởng nông nghiệp. Nếu Saddam biết hết những điều này,
có lẽ ông ấy sẽ chẳng bao giờ cho phép.” Nói như ông Shermari thì Uday, Qusay và bố
họ không đến nổi quá xấu!
Dù cho
hai ngôi mộ của Uday và Qusay không tồn tại, cái nghĩa trang của gia đình
Hussein có thể cho chúng ta thấy một phần nào lịch sử bạo động của
nước Iraq hiện đại. Chỉ vài thước
về hướng Tây của mộ phần của thân mẫu Saddam là phần mộ của Subha
al-Tulfah, người đã sống nhiều năm với người chồng thứ hai và cũng là
cha rẻ của Saddam, người từng cư xử với gia đình một cách thô bạo.
Xa hơn chút
nữa là bằng chứng của một sự tàn sát khác trong thời Mĩ – Anh xâm lăng;
hai gia đình ở làng Awja, phần lớn là trẻ em, 21 người tất cả, bị giết
chết và thân xác tan thành từng mảnh, khi quân đội Mĩ dội bom vào hôm 2
tháng 4 năm 2003 với hi vọng giết cho được Saddam. Những người này cũng là bà con xa với
nhà độc tài Saddam.
Dĩ nhiên,
chúng ta chẳng bao giờ nghe đến cuộc tắm máu trong thời chiến tranh. Mà cũng chẳng ai tường thuật sau đó. Nhưng tại đây, nơi an nghỉ cuối cùng của
nạn nhân chiến tranh. Liệt sĩ tí hon
Reem Mohamed Abdullah, 5 tuổi; Lawza, em gái của Reem; Fatma, thân mẫu của hai
em; Faez, anh của Lawza; Mohamed, thân phụ của Lawza; và Jassim Mohamed Turki
cùng gia đình, kể cả 2 trẻ em mới sinh.
Ông
Shemari nói: “Tất cả phần mộ của họ đều được phủ cờ Iraq bởi vì
họ cũng là những liệt sĩ. Tôi nghĩ
mỗi liệt sĩ sẽ về thiên đàng. Những
em bé này đã làm gì mà phải chịu số phận hẩm hiu như thế?”
Tôi hỏi:
“Thế còn Uday thì sao, ông ấy lên thiên đàng hay xuống địa ngục?”
Ông Shemari trả lời: “Vâng, Uday cũng sẽ lên thiên đàng. Đối với người Hồi giáo nói chung, mỗi
anh hùng dám giáp mặt với quân xâm lăng sẽ được kính trọng và sẽ là
vinh danh anh hùng lâu năm. Tôi là thầy
giáo và tôi hay nói với con cái rằng đây là một cuộc chiến giữa người
Hồi giáo và những người thờ ma quỉ”.
Ông nói tiếp: “Bây giờ tương lai của Iraq nằm trong tay
ngoại bang. Họ hứa hẹn sẽ đem tự
do đến cho chúng tôi. Tự do ở đâu? Họ nói họ sẽ giải phóng chúng tôi. Giải phóng ở đâu?”
Tôi hỏi
Shemari thế người Mĩ ở đâu? Ông
nói “Họ sẽ tìm ông.” Và quả thế. Khoảng 400 mét từ ba phần mộ, một toán
quân Mĩ tay cầm súng tự động chạy ra từ một bụi rậm phía sau hàng
cây bu-lô.
Bằng một
giọng Ăng lê, tôi vui vẻ chào họ: “Chào các anh”. Nhưng họ không tỏ một thái độ thân
thiện nào với tôi. Họ bắt buộc
anh tài xế [chở tôi đến đây] phải giơ tay cao và đứng bên cạnh chiếc
xe. Đối với những người lính thuộc
Sư đoàn bộ binh 22/4 này, việc tôi đến đây là một cái gì nghiêm trọng. Tôi ghé đây để làm gì? Căn cước của tôi ở đâu? Núp đằng sau hàng cây là chiếc xe Bradley
Fighting và một đơn vị lính khác. “Ông
không biết chúng tôi đóng quân ở đây sao?” Một trung sĩ hỏi tôi như thế. Tôi trả lời rằng tôi cũng đoán mang
máng như thế. Tại sao ư? Tại vì tôi nghĩ cái xác của Uday và
Qusay thôi miên người Mĩ.
NV - Lược dịch từ “The Ghosts of Uday and
Qusay” của Robert Fisk, đăng trên tờ The Independent, số ra ngày 8/6/2003.
-
Go to top page
-
-
Home | Về trang mục lục
Trang mục lục
