Trang nghiên cứu đối thoại quý bốn tháng
10-2003
Vài lời mở đầu: "Hồ
Sơ PG VN Bị Đàn Áp Trước Năm 1963" là tập tài liệu quý giá do chùa
Việt Nam tại Los Angeles ấn hành để kỷ niệm 40 năm Phật Giáo nhập cuộc
1963-2003. Web Giao Điểm được phép đăng lại để cống hiến cho quý độc
giả, đặc biệt dành cho các nhà nghiên cứu sử liệu, chính trị trong
giai đoạn lịch sử tang thương này. Vì lý do kỹ thuật của trang web hoàn
toàn khác với bản in trên giấy,
chúng tôi buộc lòng phải phân chia lại Mục lục để người đọc nắm
được nội dung rõ ràng hơn. Chúng tôi thành thật tạ lỗi trước với các
bậc Tôn đức, và các vị phụ trách việc ấn hành. Phụ trách web GĐ.
HỒ SƠ ĐÀN ÁP PG VN TỪ TRƯỚC NĂM 1963
PHẦN I:
LỜI GIỚI THIỆU
Ngày vượt biên tỵ nạn từ Vũng Tàu đến Mã Lai năm 1977, trong mớ
hành lý tôi mang theo quý báu nhất là những tài liệu liên quan đến Phật
Sự trước và sau năm 1975.
Những tài liệu về hiện tình Phật Giáo sau năm 1975 đã được tôi
tập trung sắp xếp lại thành quyển Bão
Qua Cổng Chùa do Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo Việt
Nam tại Hoa Kỳ xuất bản năm 1991.
Nhưng cơ duyên bất hạnh là những tài liệu trước năm 1975 đã bị
thất lạc trên hải trình vượt thoát. Món quý nhất trong mớ tài liệu thất
thoát này là tập hồ sơ đúc kết một số trường hợp kỳ thị, đàn
áp và bách hại điển hình mà Phật Tử là nạn nhân tại các tỉnh Quảng
Ngãi, Phú Yên, Bình Định dưới thời Đệ Nhất Cộng Hòa khoảng thời
gian đầu thập niên 60 mà tôi đã có dịp chứng kiến tận mắt.
Đã nhiều năm trôi qua, tôi vẫn ân hận tiếc nuối cho sự sơ suất
này. Nay duyên lành đến, giúp cho cho tôi trút được nỗi thống tâm đó
khi tìm lại được tập hồ sơ đã lạc mất này.
Năm 1962, sau bao nhiêu năm cam chịu chính sách kỳ thị và đàn áp khắc
nghiệt của Đệ Nhất Cộng Hòa, Phật Giáo quyết lên tiếng bằng một tập
hồ sơ dày 50 trang đánh máy này. Kẻ chịu trách nhiệm đúc kết hồ sơ này
chính là Hòa Thượng Thiện Minh. Ngày 20-2-1962, hồ sơ này được gửi đến
chính quyền bằng hai ngả. Chính thức qua đường bưu điện và bán chính
thức qua Đoàn Đình Dương, Dân Biểu Quốc Hội Đệ Nhất Cộng Hòa đơn
vị Bình Định.
Dân Biểu Đoàn đình Dương trao tận tay tài liệu này cho Tổng Thống
Ngô đình Diệm và Chủ Tịch Quốc Hội Trần văn Lắm. Đoàn đình Dương
can trường làm chuyện ấy trước tiên không phải chỉ vì muốn đền ơn
trả nghĩa cho Phật Giáo Bình Định cũng như riêng Hòa Thượng Thiện Minh
từng hết lòng tiếp tay vận động tranh cử cho mình, nhưng trước tiên
vì Dân Biểu Đoàn đình Dương là một Phật Tử và đã ít nhiều thấy
rõ thảm trạng mà đồng đạo đã trải qua trong chính địa phương của mình.
Gặp nhau lại nơi đất tạm dung, đạo hữu Đoàn đình Dương có đến Chùa
Việt Nam thăm tôi và chúng tôi đã cùng nhau ôn lại chuyện cũ.
Tôi vẫn còn nhớ như in một vài kỷ niệm về những chuyến Phật Sự
tôi được Phật Giáo Trung Phần phái đến điều tra tình hình sinh hoạt của
các Phật Tử các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Ngãi đến
Phan Thiết và vùng cao nguyên Trung Phần.
Hồi đó là năm 1957, phong trào Dinh Điền đang được xúc tiến mạnh.
Theo như luật lệ quy định, dinh điền là một quốc sách tự nguyện. Muốn
được nhận cho lên cao nguyên lập nghiệp thì đương sự phải là nghèo,
không ruộng vườn nhà cửa. Thế nhưng khi thực hiện chính sách này thì
những người nghèo xin đi không được, trái lại có những người không
xin đi, không muốn đi nhưng vẫn bị khủng bố, bức ép ra đi. Đó là những
Phật Tử có nhà cửa ruộng vườn, những Phật Tử nhiệt thành với các
Phật Sự địa phương, những Phật Tử không chịu bỏ đạo để theo Ki-tô
giáo. Chương trình Dinh Điền đã bị lợi dụng như một công cụ để phát
triển Ki-tô giáo, đập tan tiềm lực Phật Giáo ở những địa phương xa
xôi. Tất cả những người có danh sách di dân đều bị thu thẻ Kiểm Tra,
nghĩa là trở thành một thứ tù giam lỏng. Cách duy nhất để được khỏi
đi dinh điền là phải bỏ đạo Phật theo Ki-tô giáo. Chưa hết, lên đến
khu dinh điền họ vẫn tiếp tục bị đối xử tàn tệ nếu cứ ngoan cố
giữ đạo Phật. Trên khu dinh điền, họ chỉ được trồng một thứ cây
là cây đay. Mỗi người được phát hai lon tấm hay gạo lức một ngày. Ai
chịu theo Ki-tô giáo thì được phát ba lon gạo. Nhà nào có thiết bàn thờ
Phật thờ ông bà đều bị đập phá đạp đổ và cấm không được tái
thiết lại.
Trong một chuyến công tác, tôi được chỉ định vào phái đoàn lên
cao nguyên thăm đồng bào Phật Tử tại các khu dinh điền. Phái đoàn do
Hòa Thượng Trí Thủ hướng dẫn và Cụ Chánh Trí Mai thọ Truyền phụ
tá. Vì tình trạng tồi tệ như vừa kể nên phái đoàn bị cấm không được
vào các khu dinh điền. May mắn cho chúng tôi là khu vực đó có mấy Trung
Đội tân binh đang công tác. Một số quân nhân đau lòng phẫn uất vì có
bà con bị ép đi dinh điền nên họ tình nguyện đi dẹp đường hộ tống
chúng tôi đến tận nơi thấy tận mắt, họ quyết phản ứng nếu bị
ngăn cản. Chỉ huy quân sự địa phương cao cấp thời đó chẳng ai khác hơn
là Tướng Tôn Thất Đính sau này. Thấy tình thế căng thẳng, Tướng Đính
phải can thiệp, điện thoại xin phép Phủ Tổng Thống ở Sài Gòn. Được
phép rồi phái đoàn mới được vào thăm đồng bào Phật Tử. Sự thật
đau lòng bày ra trước mắt chúng tôi. Bàn thờ bị đạp đổ, không được
thiết tượng Phật, không được đốt hương, không được tụng kinh. Có
một gia đình hai vợ chồng và năm người con, mời phái đoàn vào nhà đóng
cửa lại rồi chỉ nhản hiệu bao hương có hình Phật Bà Quan Âm dán nơi
cột nhà làm bàn thờ, đêm đêm cả nhà xúm quanh cột nhà niệm Nam Mô Đại
Từ Đại Bi Cứu Khổ Cứu Nạn Linh Cảm Ứng Quán Thế Âm Bồ Tát. Cụ
Mai thọ Truyền đã không cầm được nước mắt. Thấy một người khô
khan nghiêm nghị như cụ Truyền mà cũng phải động lòng nên cả phái đoàn
đều khóc theo. Điều này giải thích tại sao năm 1963, khi các cấp lãnh đạo
phong trào tranh đấu Phật Giáo chuyển từ Huế vào Sài Gòn, cụ Truyền đã
nồng nhiệt hưởng ứng và hoan hỉ giao Chùa Xá Lợi cho các Thầy làm
trung tâm tranh đấu.
Năm 1962, trong thư gửi Tổng Thống mở đầu cho tập hồ sơ này,
quý Ngài lãnh đạo Phật Giáo nói rõ: "Vì
nhận thức được tầm quan trọng của quốc gia trong giai đoạn lịch sử
hiện tại mà sự cố kết của toàn dân là điều kiện tất yếu để thắng
bại." Hơn thế nữa, trong thư gửi Quốc Hội, quý Ngài lại nói
rõ hơn: "Đề đạt hồ sơ này đến
Quốc Hội, chúng tôi muốn tránh cho lịch sử dân tộc một chấm đen đồng
thời muốn ngăn ngừa một tai họa quốc gia khi mà hàng Phật Tử chúng
tôi thấy cần bảo vệ đúng mức tôn giáo của mình." Tổng Thống
làm ngơ và Quốc Hội cũng giả đui giả điếc trước những lời khẩn
thiết quyết liệt đó. Hậu quả xảy ra như thế nào mọi người đã rõ.
Cuộc vận động tự do tín ngưỡng và bình đẳng xã hội của Phật Giáo
chỉ kéo dài 6 tháng và chế độ Đệ Nhất Cộng Hòa tiêu vong. Tại sao?
Tập hồ sơ mà Phật Giáo gửi Tổng Thống và Quốc Hội đang có
trong tay quý vị hôm nay phần nào trả lời câu hỏi đó. Phần nào thôi,
vì quả thực, đây mới chỉ là một trong muôn vàn những nỗi khổ Phật
Giáo đã chịu dưới một chế độ nuôi cuồng vọng dùng chính quyền làm
công cụ đàn áp và bành trướng tín ngưỡng.
Điều mà quý Ngài lãnh đạo Phật Giáo đã gọi là "muốn tránh
cho lịch sử dân tộc một chấm đen" là đây. Vì qua tập hồ sơ này,
ngày giờ, nơi chốn, tội danh còn ghi rõ. Tên tuổi quê quán các nạn nhân
còn ghi rõ. Và hôm nay một số Phật Tử nạn nhân và con cháu họ vẫn
còn đó, để cho những ai còn nghĩ rằng chuyện chế độ đàn áp Phật
Giáo chỉ là tưởng tượng có thể kiểm chứng.
Đất nước có thể đã đi theo một hướng khác nếu chính quyền Đệ
Nhất Cộng Hòa đủ tinh tấn để thấu hiểu và đủ từ ái công minh để
đáp ứng những nguyện vọng chân thành đơn sơ của Phật Giáo cô đọng
trong tập hồ sơ ngày 20-2-1962 này, cũng như trong Bản Tuyên Ngôn năm nguyện
vọng ngày 10-5-1963 và trong bản Thông Cáo Chung ngày 16-6-1963.
Ngót trăm năm, đạo Ki-tô đã nương vào sức mạnh của ngoại nhân
và sự vô minh của một vài thành phần quần chúng để bắt rễ vào Việt
Nam. Đệ Nhất Cộng Hòa là một cơ hội quý báu, hiếm hoi - có thể nói
là duy nhất - để cho một số đồng bào Ki-tô giáo hữu trí, hữu trách
chứng tỏ cho đồng bào đồng hương thấy là mình vẫn còn nhớ tình dân
tộc, nghĩa đồng bào, còn nhớ tôn giáo của chính tổ tiên mình. Đáng tiếc
và đau khổ cho Miền Nam là họ đã bỏ qua điều đó. Giai tầng lãnh đạo
Đệ Nhị Cộng Hòa đi theo vết mòn của Đệ Nhất Cộng Hòa lại còn
quên nhanh, quên nhiều hơn nữa. Những lãng quên này hầu như đã được lặp
lại y nguyên ở ngoại quốc từ sau năm 1975 đến nay. (Xin tìm đọc các cuốn sách liên hệ và
báo chí)
Năm 1968, Hòa Thượng Thiện Minh đã truy cứu tập hồ sơ này rồi
cho phổ biến lại với lời Dẫn Nhập trong hình thức một bản in ronéo
và phân phối hạn chế – mục đích là cẩn trọng gửi đi một lời nhắc
nhở chính quyền trong bối cảnh chính trị nhiều rối ren tranh chấp thời
đó. Như một nén hương tưởng vọng về những oan nghiệt ngậm ngùi mà
những người Phật Tử Việt Nam đã cam lòng hứng nhận vì chỉ đơn sơ
muốn được giữ đạo và sống Đạo tổ tiên và để kỷ niệm 40 năm Phật
Giáo Nhập Cuộc 1963-2003, tôi hân hạnh cho tái bản tài liệu lịch sử
quý báu này với một đôi lời giới thiệu để người Phật Tử nhớ về
một thời đã qua đầy đau xót, cũng như đã cho công bố tập tài liệu Bão
Qua Cổng Chùa năm 1991.
Nguyện đem công đức này làm nén hương kính bái anh linh tất cả những
người đã hi sinh trên đường phục vụ dân tộc và đạo pháp.
Phật lịch 2547,
Chùa Việt
Nam - Hoa Kỳ ngày 1.6.2003
Sa Môn Thích Mãn Giác
tiếp phần II: Dẫn nhập Hồ sơ đàn
áp PG VN trước năm 1963
Go to top page
Home | Về trang mục lục
Nghiên cứu & đối thoại
