curley_sw.gif (1967 bytes) Nghiên cứu & đối thoại

Diễn đàn mở rộng của nhóm chủ trương Giao Điểm

Unicode Standard  curley_sw.gif (1967 bytes)

    03_gd10.GIF (962 bytes)..........
    Tôn giáo: vấn đề của thời đại:
Mark_03.gif (833 bytes) Trở lại vấn đề: A. de Rhodes và chữ quốc ngữ Charlie Nguyễn
Mark_03.gif (833 bytes) Phật & Giêsu  Trần Chung Ngọc
Mark_03.gif (833 bytes) Những lời châu ngọc về Thánh kinh (TCN dịch) Robert G. Ingersoll
Mark_03.gif (833 bytes) Thùa sai Công giáo Pháp và chính sách đế quốc tại VN  (II) Patrick Tuck
Mark_03.gif (833 bytes) Vài nhận xét về “Thư góp ý Pháp lệnh tôn giáo” của ông PĐD Charlie N
Mark_03.gif (833 bytes) Vài nét Phật học trong tư tưởng Kant Thái Kim Lan
Mark_03.gif (833 bytes) Tạp ghi tháng Mười  Nguyễn văn Hóa
 
    PG 63 - 40 năm nhìn lại:
Mark_03.gif (833 bytes) Giới thiệu “Tuyển tập 1963-2003: 40 năm nhìn lại” của nhiều tác giả
 
  Hồ sơ đàn áp PG trước năm 1963:
Mark_03.gif (833 bytes) phần I: Lời giới thiệu | Sa môn T. Mãn Giác
Mark_03.gif (833 bytes) phần II: Dẫn nhập
Mark_03.gif (833 bytes) phần III: hồ sơ đàn áp Tỉnh hội PG Phú Yên
Mark_03.gif (833 bytes) phần IV: hồ sơ đàn áp Tỉnh hội PG Bình Định
Mark_03.gif (833 bytes) phần V: hồ sơ đàn áp Tỉnh hội PG Quảng  Ngãi
 
   Đặc biệt của CĐ. : “Lược sử Ngô Đình Diệm”
Mark_03.gif (833 bytes) phần I: Diệm với Nhật, Pháp và Việt Minh
Mark_03.gif (833 bytes) phần II: Diệm - Bảo Đại: “thành phần thứ ba”
Mark_03.gif (833 bytes) phần III: Thủ tướng toàn quyền (1954-1955)
 
     Văn học – sáng tác:
Mark_03.gif (833 bytes) Hiệp hội Tương tế Bắc Việt nghĩa trang Trần Vũ
Mark_03.gif (833 bytes) Đọc “Phồn Hoa Kinh’ của Hoàng Nguyên Nhuận  Nguyễn Văn
Mark_03.gif (833 bytes) Nguyễn Đình Thi trong tôi... ngoài tôi Hoàng Cầm
Mark_03.gif (833 bytes) Hoa Sứ chùa Già Lam Thái Kim Lan
 
   Câu chuyện thời sự tháng Mười:
Mark_03.gif (833 bytes) Tin ngắn Giao Điểm
Mark_03.gif (833 bytes) Chính quyền Bush thất bại mọi mặt Hoài Việt
Mark_03.gif (833 bytes) Vi khuẩn Jihad tấn công Pentagon (Pep Escobar) NV
Mark_03.gif (833 bytes) Chiến tranh trên sự thật (John Pilger)
Mark_03.gif (833 bytes) Hồ sơ cá nhân (Ignacio Ramonet)
Mark_03.gif (833 bytes) Ổ diều hâu ở Bộ ngoại giao (Jim Lobe)
08_gdmau.jpg (3664 bytes)
bar_design_sets_blast_clr.gif (2526 bytes)
whiteball.gif (923 bytes)  Trang nghiên cứu đối thoại quý bốn tháng 10-2003 whiteball.gif (923 bytes)

PHẦN III: HỒ SƠ ĐÀN ÁP PG VN TẠI TỈNH HỘI PG PHÚ YÊN

  

 
TRỤ SỞ
Chùa Phật Giáo Phú Yên
TUY HÒA
Số:  453-PG/PY

 

PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Phật lịch 2.505, Tuy Hòa ngày 19/8/1961
HỘI TRƯỞNG
Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên tại
TUY HÒA

            Kính thưa Trung Tá Tỉnh Trưởng,

            Trong khoảng thời gian từ mấy tháng nay, Tỉnh Hội chúng tôi có nhận được báo cáo của Hội Viên các Chi Hội và Khuôn Hội thuộc ba Quận Đồng Xuân, Tuy Hòa và Tuy An trình về việc một số Hội Hữu Hội Viên Phật Giáo Việt Nam đã bị một số địa phương lợi dụng uy thế của Chính Quyền để hành hung, bắt giam trái phép và ngăn trở công việc hành đạo.

            Tỉnh Hội chúng tôi sao gởi theo đây cộng tất cả 43 bản sao các báo cáo, kính xin Trung Tá Tỉnh Trưởng xét giải quyết thế nào để cho nền công lý dưới chính thể Cộng Hòa được sáng tỏ cũng như để cho nguyên tắc tự do tín ngưỡng đã ghi trong Hiến Pháp nước Việt Nam hiện tại được bảo đảm hoàn toàn.

            Tỉnh Hội chúng tôi tin tưởng ở sự thành tâm sáng suốt công minh và vô tư của Trung Tá Tỉnh Trưởng, đại diện Chính Phủ trung ương tại tỉnh nhà, để cho chánh sách đoàn kết do Ngô Tổng Thống chủ trương khỏi bị phá vỡ có hại cho chính nghĩa Quốc Gia trong giai đoạn hiện tại.

            Trong khi chờ đợi, Tỉnh Hội chúng tôi kính xin Trung Tá Tỉnh Trưởng nhận nơi đây lòng tri ân nồng hậu của chúng tôi cũng như cả hơn 20.000 Hội Viên Phật Giáo Việt Nam trong toàn tỉnh.

                                               Kính chào Trung Tá Tỉnh Trưởng

                                                HÒA THƯỢNG CHÁNH HỘI TRƯỞNG
                                                                  THÍCH PHƯỚC HỘ
                                                                  (ký tên và đóng dấu)
Bản sao:            Huế, ngày 24 tháng 01 dl. 1962
                   VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
 
 
TRỤ SỞ
Chùa Phật Giáo Phú Yên
TUY HÒA
Số:  436 – PG/PY

PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Phật lịch 2.505, Tuy Hòa ngày 9/8/1961
HỘI TRƯỞNG
Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
Kính gởi: Ông Quận Trưởng Quận Đồng Xuân
tại LAHAI

            Kính Ông Quận Trưởng,

            Chúng tôi trân trọng kính gởi đến Ông Quận Trưởng những tường trình của Hội Viên tại các Khuôn Hội Phật Giáo (Xuân Quang và Xuân Phước) để nhờ Ông Quận Trưởng giải quyết cho.

            Sau khi ông Quận Trưởng đã xem xét tường trình (đính hậu) và trong lúc chờ đợi sự giải quyết kịp thời của ông, chúng tôi yêu cầu Ông Quận Trưởng lưu ý cho sự an toàn những Hội Viên chúng tôi tại địa phương theo từng bản tường trình cá nhân đính hậu.

(11 bản tường trình từ số I đến số XI).

            Kính thưa Ông Quận Trưởng,

            Đây là trong dịp chúng tôi về thăm viếng, bởi lòng quá phẫn uất, lo sợ vì những lời nói và cử chỉ hăm dọa nên họ trực tiếp gởi cho chúng tôi để nhờ sự can thiệp của Ông Quận Trưởng, còn về trước thì rất nhiều tường trình, chúng tôi sẽ gởi đến ông sau.

            Trong khi chờ đợi phúc tín kết quả sự giải quyết của Ông Quận Trưởng, xin ông nhận nơi đây lòng chân thành và cảm tạ nồng hậu của chúng tôi./.

            Trân trọng kính chào Ông Quận Trưởng,

 

Kính,
Đồng Xuân ngày 9/8/1961
Đại Diện Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
tại Đồng Xuân
Nguyễn Đình Huấn
(ký tên và đóng dấu)
Bản sao:            Huế, ngày 24 tháng 01 dl.. 1962
                   VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ

 

 
PHẬT GIÁO VIỆT NAM
Chi Hội Tuy Hòa
Số:  33/PG/TH

VIỆT NAM CỘNG HÒA

Tuy Hòa, ngày 18 tháng 7 năm 1961
CHI HỘI TRƯỞNG
Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa
Kính gởi:  Ông Quận Trưởng Tuy Hòa
tại PHÚ YÊN

            Kính thưa Ông Quận Trưởng

            Vì tình hình bất ổn gây hoang mang chia rẽ giữa với Hội Viên Phật Giáo và Công Giáo tại Xã Hòa Quang ảnh hưởng cho khối đoàn kết tôn giáo trước hiện tình nước nhà, và để xác nhận thực hư của tình hình hầu tìm phương cứu vãn, một cuộc hội nghị rộng rãi do Khuôn Hội Phật Giáo Xã Hòa Quang tổ chức tại địa phương vào ngày mồng Một tháng Sáu âm lịch, có Ông Nguyễn Đình Huấn đại diện Phật Giáo Tỉnh Phú Yên và Ông Tô Hân đại diện Hội Đồng Hành Chánh Xã Hòa Quang đồng tham dự để chứng kiến sự thực của tình hình.

            Cuộc hội nghị này có dư 400 Hội Viên Phật Giáo Xã ấy tham dự. Ngoài các mục thường lệ, đến nội dung vấn đề và giải quyết, giải đáp các thắc mắc thì có những Hội Viên Phật Giáo như Trần Di, Phan Đích, Ngô Thị Ràng, Đỗ Sửu, Bà Nguyễn Thị Đôn... với giọng thật thà mộc mạc cảm khấp thiết tha, đứng lên trần tế một cách đau đớn là họ bị Ban truyền giáo của Hội Công Giáo Tiến Hành khủng bố bắt ép phải bỏ Phật Giáo mà vào Công Giáo, nếu không nghe thì gán cho tội này tội nọ... nhất là bị vu oan thân và theo Cộng Sản v.v... làm cho họ rất hoang mang lo sợ.  Do đó mà hôm Quý Quận Trưởng và Đại Diện Xã Hòa Quang về tại Thôn Mậu Lâm để điều tra cảm thông, trước mắt quý vị và Chính Quyền mà họ không dám nói, là vì họ sợ bọn Lê Hào... là hạng người dựa thế khi nay để dọa nạt khủng bố, làm họ khủng khiếp mất cả tinh thần nên lúc bấy giờ đành làm thinh, đâu dám bộc lộ lên sự thật, bởi quá sợ... sợ kẻ được dựa thế Chính Quyền thù giết, rồi tánh mạng họ khó bề được Chính Quyền bao dung để bảo đảm.

            Kính thưa Ông Quận Trưởng,

            Chúng tôi tin ông là sự sáng suốt để tìm hiểu cho “sự thật” bao giờ cũng là sự thật, cho nên cuộc hội nghị được mở rộng rãi ngày mồng Một tháng Sáu âm lịch vừa qua, vì lòng uất ức đến cực độ, vì có mặt đủ cả đại biểu Tỉnh Hội, Chi Hội, Khuôn Hội, Đại Diện Hội Đồng Xã địa phương và đông đảo nhân dân đồng bào chứng thỉnh kiến, những người Phật Giáo bị áp bức, khủng bố nói trên đành liều chết, không còn sợ sệt. Vì họ còn tự nói nếu có bị vu oan ám hại bí mật đi nữa cũng có người biết và dư luận phê phán!

            Nên dám đánh bạo nói đến sự thật để tố cáo thủ đoạn nham hiểm của bọn ỷ quyền cậy thế như: Lê Năng Đắc, Lê Hào... nguyên từ trước kia là hạng đảng A, B. Ngày nay y được dựa lưng vào Công Giáo, được Chính Quyền tin tưởng lảnh trọng trách truyền giáo, mặc sức cho họ báo oán, báo thù, làm mưa làm gió bất chấp luật pháp tự do tín ngưỡng, nhân vị con người Phật Giáo, cố gây xục rục chia rẽ giữa Phật Giáo và Công Giáo. Những người có ý thức sáng suốt như ông không bao giờ lầm tin để mắc mưu thủ đoạn chia rẽ thâm độc của Cộng Sản, là gây mâu thuẩn để chia rẽ, rồi lợi dụng mâu thuẩn để bẻ gãy từng tên.

            Những sự việc hết sức đáng tiếc xảy ra, không những tại Xã Hòa Quang, mà hầu hết khắp tỉnh nhà đều có vụ mâu thuẩn giữa Công Giáo và Phật Giáo.

            Chúng tôi xin yêu cầu quý Quận Trưởng khẩn xét tình hình hiện tại để cứu vãn được an ninh để cho toàn thể nhân dân được tự do tín ngưỡng khỏi bị hăm dọa bắt buộc, vu oan một cách tàn nhẫn, trái với Hiến Pháp của Chính Phủ đã ban hành.

            Vậy chúng tôi xin quý Quận Trưởng nhận nơi đây lòng chân thành và cám ơn của chúng tôi.

 

Nay kính trình,
TM BTS Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa
Chi Hội Trưởng
Nguyễn Nguyên Huân

 

 

 
Trụ Sở
Chùa Phật Giáo Phú Yên
TUY HÒA
Số:  437 – PG/TH

PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Phật lịch 2.505
Tuy Hòa, ngày 8-9-1961
HỘI TRƯỞNG
Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên

 

                                              Kính gởi: Ông Quận Trưởng Quận Đồng Xuân tại                                                                       LAHAI                                           

            Kính thưa Ông Quận Trưởng,

            Xét bản tường trình của đương sự Lê Hữu Tài là Hội Viên Phật Giáo tại Làng Phước Hòa, Xã Xuân Phước đề ngày 27/6 Tân Sửu. Liên hệ tình hình tín ngưỡng của một số tín đồ Phật Giáo tại Xuân Phước, Xuân Quang đã bị một số cá nhân dùng nhiều luận điệu vu khống, hăm dọa (theo các tường trình số II của một số tín đồ Phật Giáo Xuân Phước, Xuân Quang).

            Chúng tôi trân trọng sao y văn bản tường trình của đương sự Lê Hữu Tài kính gởi đến Ông Quận Trưởng để nhờ sự cứu xử của ông, mong đem lại một sự thật được sáng tỏ để hầu mong bảo đảm sự an toàn cho đương sự và gia đình đương sự. Cần thiết hơn, nền an ninh công cọng khỏi bị tổn thương.

            Kính thưa Ông Quận Trưởng,

            Đương sự Lê Hữu Tài hiện vì quá khủng khiếp nên đương sự không dám rời phái đoàn chúng tôi một bước, trong khi chờ đợi kết quả sự nhận xét và giải quyết của Ông Quận Trưởng.

Chúng tôi chân thành kính xin Ông Quận Trưởng nhận nơi đây lòng biết ơn của chúng tôi.

            Trân trọng kính chào ông Quận Trưởng.

 

Kính,

Đồng Xuân ngày 9-3-1961
Đại diện Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
tại Đồng Xuân
Nguyễn Đình Huấn
(ký tên và đóng dấu)

 

...........................

...........................

Số:  438-PG/PY

HỘI TRƯỞNG

Tỉnh Hội Phật Giáo Tuy Hòa
Kính gởi:  Ông Quận Trưởng Quận Đồng Xuân
tại LAHAI

            Kính thưa Ông Quận Trưởng,

            Thay mặt cho Ban Trị Sự Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên, chúng tôi trân trọng kính Ông Quận Trưởng phúc tin cho chúng tôi biết kết quả sự giải quyết của Ông Quận Trưởng theo văn thư số 436, 437 ngày 9/8/61 mà vị đại diện Tỉnh Hội trong phái đoàn của Tổng Trị Sự Hội Phật Giáo Trung Phần đã đệ trình cho ông, trong lúc đi thăm viếng các đơn vị Phật Giáo tại quý Quận.

            Trong lúc chờ đợi phúc thư của Ông Quận Trưởng, xin ông nhận nơi đây lòng thành kính và tri ơn của chúng tôi.

            Trân trọng kính chào Ông Quận Trưởng.

                                                           Hòa Thượng Chánh Hội Trưởng
                                                                   THÍCH PHƯỚC HỘ
                                                                   (ký tên và đóng dấu)
Bản sao:            Huế, ngày 24 tháng 1 dl. 1962
                   VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
 

Trích sao biên bản Đại Hội Đồng

thượng bán niên 1961 của Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên

ngày 27/8/1961 tức 17 tháng 7 âm lịch năm Tân Sửu.

Khai mạc lúc 9 giờ 30

I. PHẦN KHAI MẠC 

a/  Tuyên bố lý do:  Kiểm điểm tình hình Phật sự trong thượng bán niên 1961.

b/  Giới thiệu Đại Biểu Đại Hội:

- Chư Tôn Hòa Thượng Giáo Hội Tăng Già Phú Yên
- Thượng Tọa Đại Biểu Tổng Trị Sự Phật Giáo Trung Phần
- Chư Đại Đức Tăng Ni trong Tỉnh
- Đại Diện Tòa Soạn Liên Hoa Nguyệt San
- Đại Diện Tỉnh Hội Phật Giáo Khánh Hòa và Đại Diện Bình Định
- Đại Diện các Ty Sở trong Tỉnh
- Ban Trị Sự Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
- Ban Từ Thiện Tỉnh Hội Phú Yên
- Ban Giám Đốc và Giáo sư Trường Bồ Đề Tuy Hòa
- Ban Bảo Trợ Cô Nhi Viện Phước Thiện Tuy Hòa
- Ban Trị Sự các Chi, Khuôn Hội trong Tỉnh
- Hơn 1.500 tín đồ dự thính

c/ Nghi thức: Trưởng lão Hòa Thượng Chùa Hương Tích niệm hương.

     Niệm danh hiệu Đức Bổn Sư và đọc tứ hoằng thệ nguyện.

d/  Bầu Chủ Tọa đoàn:

            1. Đạo hữu Nguyễn Đình Huấn thay mặt Ban Trị Sự Tỉnh Hội báo cáo tình hình Phật sự trong toàn Tỉnh.

            2. Để cụ thể chứng minh trở ngại về tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của tín đồ nạn nhân, tình hình trên để Đại Hội minh chứng (hồ sơ này được sao y văn kèm theo biên bản Đại Hội).

            3. Đại Đức Thích Như Bửu đại diện Tổng Trị Sự công cán tại Phú Yên trình bày khái lược kết quả chuyến thăm viếng của Đại Đức và các vị Giảng sư Phật Học Viện Trung Phần tại các địa điểm Khuôn, Chi trong Tỉnh (bản tổng kết chuyến công cán Phật sự được kèm theo biên bản).

            4. Đại biểu Khuôn Hội Hòa Quang báo cáo: Sau ngày Đại biểu Tỉnh Hội, Chi Hội Tuy Hòa và các cấp Chính Quyền (Ông Tỉnh Trưởng, Ông Quận Trưởng, Ông Ty Trưởng Công An) đến giải quyết tình hình được yên ổn, tín đồ trong Khuôn Hội rất hoan hỷ thì Ông Niệm và Ông Thiết hăm dọa rằng: “Mấy người đứng đơn kiện tao rồi một ngày kia tao sẽ cắt đầu và giết hết cả lũ Phật Giáo”. Đại Hội Đồng đề nghị Chi Hội Tuy Hòa lập hồ sơ đầy đủ về việc này.

            Tại Thôn Mậu Lâm (Hòa Quang) hiện nay số người đã chủ mưu lũng đoạn tín ngưỡng tín đồ Phật Giáo tại các đơn vị nay lợi dụng tình hình an ninh khẩn trương để bó buộc quyền tự do đi lại của Hội Viên Phật Giáo trong Thôn Mậu Lâm.

            Đại biểu Hòa Quang trình thêm rằng: Chúng tôi cũng như tất cả các Hội Viên khi làm nhiệm vụ công dân đều luôn luôn hưởng ứng và thi hành triệt để mọi chủ trương của Chính Phủ, và ngược lại chúng tôi chỉ có một nguyện vọng tha thiết và duy nhất là được tự do tín ngưỡng.

            5. Đại biểu Tỉnh Hội Phật Giáo Bình Định nhận xét qua các lời báo cáo, chúng tôi thấy rằng: Đó là việc làm của một số người cố tình dọa nạt khủng bố không những đã xâm phạm tự do tín ngưỡng tôn giáo của tín đồ Phật Giáo mà còn làm tổn thương tình đoàn kết chung trong hàng ngũ Quốc Gia. Chúng ta hãy bình tĩnh giữ một lòng tin và dũng mãnh bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của mình.

            Tại Xuân Phước tín đồ Phật Giáo là nạn nhân của tình hình đã mạnh dạn tường trình lên cấp trên những luận điệu và việc làm xâm phạm quá đáng quyền tự do tín ngưỡng hàng ngũ tín đồ Phật Giáo, hiện nay số tín đồ Phật Giáo này, họ vẫn còn bị số người địa phương đã từng chủ mưu cho tình hình trên hăm dọa họ.

II. NHẬN XÉT

            Theo dõi bản tường trình của Tỉnh Hội và các ý kiến bổ túc của các đại biểu Đại Hội nhận xét:

            1/ Tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của tín đồ Phật Giáo tại các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước (Đồng Xuân), Hòa Quang (Tuy Hòa) Trung Lương (Tuy An) gặp nhiều khó khăn trở ngại, là do một số người địa phương thuộc tín đồ Thiên Chúa Giáo gây nên chớ không phải là một chủ trương chung của một tổ chức nào hay tôn giáo nào.

            2/ Mục đích của họ là làm cho tín đồ Phật Giáo bỏ tín ngưỡng xưa nay của mình để đồng theo một tín ngưỡng của họ (Thiên Chúa Giáo).

            3/ Luận điệu: Họ không trừ một luận điệu nào dù là những luận điệu rất thương tổn đến chánh sách đoàn kết cần thiết của dân tộc do Tổng Thống lãnh đạo hiện tại, để xuyên tạc vu khống và phỉ báng tổ chức Phật Giáo, hăm dọa tín đồ Phật Giáo.

            4/ Hành động: Họ đã lợi dụng quyền hành sẵn có trong tay của họ mà xâm phạm đến nhân quyền tín đồ Phật Giáo đã được Hiến Pháp Việt Nam Cộng Hòa long trọng cam kết.

            5/ Hậu quả: Do luận điệu và hành động vô ý thức của số người gây rối nầy:

                a) Tín đồ Phật Giáo các nơi: Xuân Phước, Hòa Quang phải sống trong cảnh chua xót, phẫn uất tín ngưỡng chân chính mình, tôn giáo mình là Phật Giáo đã được Chính Phủ Việt Nam Cộng Hòa nhiều lần tuyên bố tôn trọng, hôm nay bị nhiều hăm dọa và bắt ép.

               b) Chính sách quang minh quảng đại của Chính Phủ bị trở ngại sự soi sáng trong từng lớp tín đồ Phật Giáo là miền Thôn quê hẻo lánh.

               c) Khối đoàn kết của dân tộc bị sứt mẻ.

               d) Họ (số người chủ động gây rối tình hình) đã đi ngược lại sự cam kết của Hiến Pháp Việt Nam Cộng Hòa điều thứ 15, 16 và 17 trong thiên thứ 2 về quyền lợi và nhiệm vụ người công dân.

            6/  Ưu điểm:

                a) Trung Tá Tỉnh Trưởng và Ông Quận Trưởng Tuy Hòa đã có những biện pháp can thiệp thích nghi và kịp thời với tình hình.

                b) Tổng Hội Phật Giáo Trung Phần đã kịp thời biệt phái Đại Đức Đại Diện và Phái đoàn Giảng Sư của Tổng Trị Sự về thăm viếng quần chúng Phật Giáo hạ tầng cơ sở Phú Yên, kịp thời giúp đỡ Tỉnh Hội chận đứng tình hình rất hữu hiệu trên cương lãnh:

            - Tin tưởng kiên nhẫn chờ đợi sự công minh giải quyết của cấp Chính Quyền.

            - Tôn trọng lời cam kết của Hiến Pháp Việt Nam Cộng Hòa.

            7/ Khuyết điểm:

                a) Tình hình tín ngưỡng của tín đồ Phật Giáo tại các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang Trung Lương chưa hoàn toàn ổn định và thông suốt vì sự ngấm ngầm hăm dọa trả thù của số người chủ động gây rối mà đã bị tín đồ Phật Giáo tường trình lên Chính Quyền cấp trên nhờ can thiệp.

                b) Chính Quyền các cấp chưa có một thái độ rõ ràng đối với số người đã lợi dụng quyền hành mà ngang nhiên xâm phạm quyền tín ngưỡng thiêng liêng của Phật Giáo đồ tại các nơi trên.

III. NGUYỆN VỌNG

            Đại Hội sau khi nhận xét tình hình đồng thanh quyết nghị:

            1/ Yêu cầu Trung Tá Tỉnh Trưởng Phú Yên xét hồ sơ của các nạn nhân Phật Giáo mà Tỉnh Hội đã sao y kèm theo thư văn số 453/PG/PY đề ngày 19/8/1961 của Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên đã đệ trình giải quyết kịp thời cho tín đồ các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang được an lành và quyền tự do tín ngưỡng của họ phải được tôn trọng hòa toàn thật sự. Sự giải quyết này có thể khoan hồng mà xác đáng, đoàn kết nhưng không để dối.

            2/ Yêu cầu Tổng Hội xét nếu cần vào Giáo Hội Tăng Già Phú Yên, thường xuyên lưu ý tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của tín đồ Phật Giáo một số đơn vị thuộc Tỉnh Hội Phú Yên đã gặp nhiều biến động để có sự can thiệp tích cực với Chính Phủ mong đem lại sự tự do tín ngưỡng hoàn toàn thật sự cho tín đồ Phật Giáo tại các nơi: Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang v.v...

            3/ Yêu cầu Giáo Hội Tăng Già Phú Yên tổ chức cuộc viếng thăm tín đồ Phật Giáo Xuân Quang, Xuân Phước, Hòa Quang... để an ủi họ đang sống trong cảnh ngộ đau khổ là lòng tin tưởng Đạo Pháp của họ đang bị một số người ngoại đạo dùng đủ cách khuynh loát.

IV. TỔNG KẾT ĐẠI HỘI

            Đại Đức Thích Như Bửu nhân danh chủ tọa Đại Hội Đồng tổng kết:

Đại Hội Đồng bất thường của Tỉnh Hội đã khai mạc thích đáng với mục đích kiểm điểm tình hình Phật sự qua nửa niên độ 1961, và kịp thời nhân lúc tình hình sinh hoạt tín ngưỡng của gần ngàn tín đồ tại một số đơn vị trong Tỉnh Hội đang bị một số người ngoại đạo lấn áp.

            Thỏa đáng yêu cầu của Đại Hội Đồng là sự hiện diện Đại Diện Tổng Trị Sự Phật Giáo Trung Phần, chư tôn Hòa Thượng, liệt vị Thượng Tọa, chư Đại Đức Tăng Ni thuộc Giáo Hội Tăng Già Phú Yên, và đủ mặt đại biểu các Chi, Khuôn thuộc Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên, hơn nữa có gần 2.000 tín đồ Phật Giáo trong toàn tỉnh tham dự.

            Đại Hội đã khai diễn và tiến triển trong khung cảnh trang nghiêm trật tự và thảo luận không kém phần sôi nổi để kết thúc của Đại Hội được thâu lượm một kết quả hoàn toàn thích ứng mục đích yêu cầu của sự xuất hiện của Đại Hội này./.

Bản sao:              Huế, ngày 24 tháng 1 dl. 1962
                     VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
VIỆT NAM CỘNG HÒA

BIÊN BẢN HỘI NGHỊ RỘNG RÃI

TRONG KHUÔN HỘI PHẬT GIÁO XÃ HÒA QUANG

Hôm nay là ngày 13/7/1961, chúng tôi Ban Trị Sự Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa, được sự đồng ý của Ông Quận Trưởng Tuy Hòa cho phép phối hợp Khuôn Hội Phật Giáo Xã Hòa Quang tổ chức cuộc hội nghị toàn thể Hội Viên trong Khuôn này tại Trụ Sở Khuôn Hội Hạnh Lâm. Nhưng đến nơi, phòng họp quá chật hẹp, gió lốc lại quá mạnh nên được sự đồng ý của Ông Đại Diện Hội Đồng Xã, Ban Quản Trị Thôn, Hội Nghị dời đến Trụ Sở Ban Quản Trị Thôn Hạnh Lâm. Sau khi ổn định tổ chức thì hội nghị tuần tự tiến hành như sau:

A. PHẦN NGHI LỄ

            1/ Chào cờ và ghi ơn Ngô Tổng Thống.
            2/ Giới thiệu đại biểu:
            - Ông Nguyễn Đình Huấn, Phó Hội Trưởng Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên.
            - Ông Đại Diện Hội Đồng Hành Chánh Xã Hòa Quang.
            - Ông Trưởng Ban Quản Trị Thôn Hạnh Lâm.
            - Toàn thể cán bộ và Hội Viên Phật Giáo trong Xã trên 400 người.
            3/  Chủ Toạ:  Ông Nguyễn Đình Huấn
               Thư Ký:  Ông Huỳnh Văn Bảng

B. PHẦN NGHỊ SỰ

1/ Kiểm điểm tình hình sinh hoạt của Khuôn Hội Phật Giáo Xã Hòa Quang:  Sau khi chủ tọa thông qua việc kiểm điểm tình hình sinh hoạt, thì ông Khuôn Hội Trưởng Phật Giáo Hòa Quang cho biết:  Theo lịch trình sinh hoạt của Hội thì mỗi tháng vào ngày 1 và 15 âm lịch là ngày hội nghị thường kỳ, nhưng ba tháng qua hầu như bỏ hẳn không sinh hoạt được, vì hầu hết các vực: Hà Bình, Ngọc Sơn, Phú Thạnh, Nho Lâm, Ngọc Lãnh, Đại Bình, Đại Phú không sinh hoạt được vì nhiều lý do trở ngại. Vấn đề sinh hoạt đã trở ngại như thế nên việc tu học cũng như không thi hành công tác Phật sự đều bị gián đoạn và đình trệ.

            2/ Giải đáp thắc mắc: Bằng theo lời báo cáo của Khuôn Hội, chủ tọa đề nghị khai triển tìm xem những nguyên do trở ngại ấy để có thể khắc phục mà tiếp tục thi hành Phật sự. Do đó, Khuôn Hội trình bày rằng: Không biết lý do gì mà một số đông Hội Viên tại Vực: Mậu Lâm và Thạnh Lâm đã lục đục ra Hội không báo cáo hay xin phép gì cả, trái lại các cán bộ Vực cũng không liên lạc được với những Hội Viên này: Sau đó, Khuôn có tìm hiểu thì họ cho biết rằng: Không dám qua lại liên lạc với nhau vì sợ bị cáo là liên lạc tiếp tế Cọng Sản hay là nói xấu Công Giáo.

            Qua ý kiến trên thì Ông Đại Diện đứng lên cho biết rằng: Chính ông cũng nghe thấy dư luận xôn xao giữa hai bên Phật Giáo và Thiên Chúa Giáo tại Thôn này nên ông đã đích thân về tận nơi tổ chức một cuộc thăm dò ý kiến thì toàn thể nhân dân cho biết không có gì xảy ra. Đến đây có một số đông Hội Viên Phật Giáo đứng lên tường trình khó khăn của họ trong thời gian qua đồng thời gởi kèm theo những báo cáo đại khái như sau:

            a/ Ông Trần Di ở Thôn Mậu Lâm đã đứng lên run rẩy vì xúc động và kính thưa Hội Viên, với giọng nói nghẹn ngào oán thán ông đã im bặt 1 phút cho hàng lệ chảy trên khuôn mặt gầy gò làm cho chủ tọa bùi ngùi và không khí hội trường trở nên căng thẳng. Sau đó, ông đã thổn thức trình bày rằng: Vào ngày 6 và 7 tháng 7 Liên Gia mời toàn thể đồng bào trong Thôn tập trung tại 3 địa điểm nhà Ông Nguyễn Như Thế, Nguyễn Huỳnh Quang và Trụ Sở Ban Quản Trị để học tập, nhưng đến nơi không học tập mà lại được ông Trần Ân, Đặng Khánh Vân, Nguyễn Huỳnh Quang tuyến bố rằng: Ai chịu ký tên vô Công Giáo thì được về nhà làm ăn, bằng không thì ở lại học tâp mãi bao giờ chịu ký thì thôi.  Sau đó có nhiều người cũng như tôi không chịu về. Hôm sau họ bắt con trai tôi là Trần Xuân đi gác một mình trên núi xa, sau khi về vì sợ quá con tôi phải xin vô Công Giáo.  Hôm sau nữa, trong lúc ban đêm thì ông Lê Xung là Liên Gia vỗ cửa kêu tôi ra có việc cần, khi ra thì ông bảo là ông thử tinh thần tôi.  Hơn thế nữa, ông Nguyễn Huỳnh Quang đã trắng trợn tuyên bố rằng: Cấm không được ai qua lại từ nhà này qua nhà khác, ai vi phạm kẻ ấy là tiếp tế Cộng Sản hoặc là nói xấu Công Giáo, sẽ bị bắt bớ đánh đập.

            Mặc dù vậy, hôm qua tôi vẫn can đảm đến mời 3 người trong Ban Trị Sự Vực Hội là vực trưởng, thư ký và thủ quỷ mà hiện giờ 3 người ấy qua Công Giáo để đi hội nghị hôm nay, nhưng họ không dám đi, mặc dù họ rất muốn. Thưa Ông Đại Diện, sở dĩ hôm qua Ông Quận Trưởng về họp thăm dò ý kiến mà tôi cũng như toàn thể Hội Viên Phật Giáo nơi này không dám nói ra sự thật bị cưỡng bách trên và im bặt ra về, vì chính lúc ấy chúng tôi sợ nói xong thì những sự bắt bớ, đánh đập vu khống và cô lập sẽ đến cho chúng tôi trong khi cấp lãnh đạo của chúng tôi không biết đến. Hôm nay đây, có mặt Chi Hội, Tỉnh Hội, Hội Đồng tôi nói lên sự thật ở đây nghĩa là tôi đã gởi tánh mạng, tài sản gia đình tôi hy sinh cho Hội, vì biết đâu ngày nay hay ngày mai tôi có thể chết hoặc con tôi, gia đình tôi có thể tan tành, nhưng dù thế tôi vẫn vui lòng khi sự thật được phân minh.

            Ông Trần Di vừa dứt lời, thì Ông Phó Hội Trưởng Tỉnh Hội đã ngạc nhiên đứng lên thăm dò ý kiến Ông Đại Diện và xin Ông Đại Diện cho biết cảm tưởng theo lời khai này. Tiếp đó ông Đại Diện danh dự tuyên bố: Quí vị sẽ yên tâm tôi sẽ bảo đảm tánh mạng và tài sản quí vị trong phạm vi hợp pháp.

            b/ Ông Phan Đích ở Thôn Thạnh Lâm báo cáo: ngày 21 tháng 6 Ban Quản Trị sai người Dân Vệ Xã Huỳnh Bảy và Phan Văn Thọ đến bắt tôi dẫn đến nhà Ông Lê Lợi để truyền giáo và hăm dọa để buộc tôi phải vô Công Giáo. Tôi không vô họ nhốt tôi tại nhà Ông Lê Lợi một ngày đêm. Vợ con tôi đến hỏi thăm, thì Hội Đồng nói: Cộng Sản bắt chứ họ không biết.  Sau khi thả tôi về đến nay, tôi bị quản thúc ngủ ban đêm.

            c/ Bà Ngộ Thị Ràng báo cáo rằng: Tôi ở Thôn Thạnh Lâm, ngày 6 và 7 vừa rồi Ban Quản Trị mời tôi đi học tập. Đến nơi thì họ hỏi tôi sao không vô Công Giáo và sao không cho chồng tôi vô, đồng thời thu thẻ kiểm tra của tôi ngày hôm ấy. Sau đó Ông Đại Diện đòi tôi xuống Xã thì ông Nguyễn Niệm Hội Viên Cảnh Sát cũng hằn học hỏi tôi sao không vô và đòi đánh tôi bể đầu, cũng còn cho biết nếu không nghe lời ông thì trước sau cũng chết. Hiện nay kiểm tra tôi Hội Đồng vẫn còn giữ, nên tôi không được ra khỏi Làng.

            d/ Ông Đỗ Sửu báo cáo rằng: Tôi đang làm ăn yên ổn, thì tự nhiên Ông Lê Văn Hào, Trần Văn Thiện, Lê Năng Đắc bắt tôi về khai thác vu rằng tôi liên lạc Cộng Sản và bỏ đói, khát một ngày đêm. Tôi oan ức quá có kêu ca thì họ hăm dọa đánh đập và nói rằng: Nếu tôi chịu vô Công Giáo thì thôi, không thì rồi đây sẽ có ruột nghe ngạo, giây bó (ám chỉ là dụng cụ của Cộng Sản) vô nhà thì mới biết.

            e/ Bà Nguyễn Thị Độn báo cáo rằng: Chồng tôi là Lê Trung Thành đảng viên hạng C.  Hôm ngày 6 và 7 họ mời chồng tôi đi học tập, đến nơi thì Ông Trần Văn Thiện, Dương Nhảy, Lê Năng Đắng buộc chồng tôi phải vô Công Giáo, nếu không sẽ bị đánh đập tra tấn vì theo Cộng Sản vì hiện giờ chỉ có Công Giáo thì để chôn Cộng Sản, ai không theo Công Giáo thì sẽ theo Cộng Sản. Chồng tôi không chịu vô họ bắt quản thúc tại Trụ Sở 4 đêm.

            Và rất nhiều người phát biểu ý kiến, nhưng đại khái ý kiến như nhau cũng chỉ trong vấn đề bắt ép phải vô Công Giáo, không vô sẽ bị khó khăn, nên chủ tọa tuyên bố hôm nay không có thì giờ trình bày đầy đủ, nếu ai còn gì thắc mắc thì sẽ làm đơn khiếu nại gởi đến Ông Đại Diện Hội Đồng Xã, và Khuôn Hội Chi Hội để nhờ giải quyết sau.

C. PHẦN BẾ MẠC

            1/ Cảm tưởng của Ông Đại Diện Hội Đồng:  Ông Đại Diện tỏ ý hân hoan được những Hội Viên trên đã mạnh dạn báo cáo sự thật để đồng lòng xây dựng và san phẳng những thắc mắc trong Làng xóm để đồng lòng bảo vệ an ninh, và ông hứa sẽ tìm hiểu nguyên do điều tra xác đáng để trừng trị những kẻ đã làm lũng đoạn hàng ngũ Quốc Gia là những kẻ bắt cầu cho Cộng Sản.

            2/ Huấn từ của Ông Đại Diện Phật Giáo Phú Yên: Ông Đại biểu kêu gọi sự tận tâm phục vụ công tác Xã hội của Hội Viên Phật Giáo để xứng đáng mình là những Phật Giáo gương mẫu, ngoài ra còn phải tu học tinh tấn thi hành Phật sự hoàn toàn. Gương mẫu và vững đức tin là tính chất cần thiết của người Phật Tử trong giai đoạn hiện tại.

            3/ Đáp từ của Ban tổ chức: Ông Chi Hội Trưởng Chi Hội Phật Giáo Tuy Hòa thay mặt toàn Ban tổ chức thành thật cám ơn Ông Đại Diện Hội Đồng, Ông Tỉnh Hội Phó Phú Yên đã bỏ thì giờ quí báu đến dự và giúp nhiều ý kiến trong việc kiểm điểm sinh hoạt của Phật Giáo hòa gây được sự tin tưởng của cấp lãnh đạo Chính Quyền cũng như của Hội.

            Hội nghị bế mạc lúc 1 giờ 30 chiều cùng ngày.

                                    Chủ Tọa                                Thư Ký

 

 
TRỤ SỞ
Chùa PHẬT GIÁO Phú Yên
Tuy Hòa
Số:  453 /PG/PY

PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Phật lịch 2.505, Tuy Hòa ngày 19/8/1961
HỘI TRƯỞNG
Tỉnh Hội Phật Giáo Phú Yên
Kính gởi:  Quí Ông Đoàn Đình Dương, Cao Văn Chiểu
và Nguyễn Trọng Thiện
Dân Biểu Quốc Hội – Đơn vị Phú Yên
tại SÀI GÒN

Kính thưa Ông Dân Biểu,

            Trong khoảng thời gian từ mấy tháng nay, Tỉnh Hội chúng tôi có nhận được báo cáo của các Hội Viên các Chi Hội và Khuôn Hội thuộc ba Quận: Đồng Xuân, Tuy Hòa và Tuy An trình về việc một số Hội Viên Phật Giáo Việt Nam bị một số địa phương lợi dụng uy thế của Chính Quyền để hành hung, bắt bớ, giam cầm trái phép và ngăn trở công việc hành đạo.

Tỉnh Hội chúng tôi sao gởi theo đây cọng tất cả 43 bản sao các báo cáo, kính xin Ông Dân Biểu xét giải quyết thế nào để cho nền công lý dưới chính thể Cộng Hòa được sáng tỏ cũng như để cho nguyên tắc tự do tín ngưỡng đã ghi trong Hiến Pháp nước Việt Nam hiện tại được bảo đảm hoàn toàn.

            Tỉnh Hội chúng tôi tin tưởng ở sự sáng suốt, công minh và vô tư của Ông Dân Biểu dân chúng tại Quốc Hội, để cho chánh sách đoàn kết do Ngô Tổng Thống chủ trương khỏi bị phá vở, có hại cho chính nghĩa Quốc Gia trong giai đoạn hiện tại.

Trong khi chờ đợi, Tỉnh Hội chúng tôi kính xin Ông Dân Biểu nhận nơi đây lòng tri ân nồng hậu của chúng tôi cũng như của hơn hai mươi ngàn Hội Viên Hội Phật Giáo Việt Nam trong toàn Tỉnh.

            Trân trọng kính chào Ông Dân Biểu,

                                                                                                            Hòa Thượng CHÁNH HỘI TRƯỞNG
                                                                Thích Phước Hộ
                                                              (ký tên và đóng dấu)
 
Bản sao:            Huế, ngày 24 tháng 1 dl. 1962
                   VĂN PHÒNG TỔNG TRỊ SỰ
 

Hòa Quang, ngày 06 tháng 09 năm 1961

              THƯ DÂN NGUYỆN

Kính gởi: Trung Tá Tỉnh Trưởng Tỉnh Phú Yên,

tại TUY HÒA.

            Kính thưa Trung Tá,

            Tôi, sanh chánh trú quán Thôn Mậu Lâm, Xã Hòa Quang, Quận Tuy Hòa, Tỉnh Phú Yên, kính dâng lên Trung Tá bức thư nầy xin kể rõ ràng, tỉ mỉ đúng sự thật với lòng vô tư của tôi về những sự thảm trạng xảy ra do cấp Chính Quyền Thôn Mậu Lâm gây nên. Vậy kính xin Trung Tá nhín ít thì giờ xem thư  để cứu xét giải quyết cho hoàn cảnh những gia đình bị lâm nạn và toàn thể đồng bào Thôn Mậu Lâm đang uất ức.

Kính thưa Trung Tá,

            Nguyên nhân sự vụ xảy ra: Vào khoảng cuối tháng Chạp năm Canh Tý, ngày 20, ông Nguyễn Huỳnh Quang, phụ tá cho ông Trưởng Ban Quản Trị Thôn Mậu Lâm là Huỳnh Ngọc Thuyết, xuống tại nhà ông Nguyễn Đãi thuộc Thôn, gọi ông Nguyễn Chuyển đến hỏi, có ai nói với ông chuyện gì mấy bữa trước ông phải khai cho tôi biết. Ông Chuyển đáp: Chẳng có ai nói chuyện gì cả, ông Quang nạt nộ, hăm dọa đòi giam cầm buộc ông Chuyển phải khai. Ông Chuyển nói tôi không biết gì mà khai, ông Quang nói không khai thì ông phải để cho Thôn xuống nhà ông chặt 50 cây tre, ông Chuyển nói nhà tôi không có tre, ông Quang nói, nếu không có tre thì ông phải chạy cho tôi 2.000$ để tôi đem về cho Ông Trưởng Ban Quản Trị là Huỳnh Ngọc Thuyết, nhưng ông không đư