Trang nghiên cứu & đối thoại tháng 10 quý bốn 2003
-
Chiến
tranh trên sự thật (*)
John Pilger
Ở
Baghdad, công trình kiến trúc tốn kém thể hiện thời kì hưng thịnh và sự
điên rồ của chế độ đế quốc tham tàn là một nghĩa trang đã bị bỏ
quên trong nhiều năm. Đó là nghĩa trang North Gate (Cổng Bắc). Khách viếng thăm nghĩa trang thường là
chó. Những cánh cổng thường ở
trong tình trạng khóa móc. Bụi khói
xe cộ chung quanh bao phủ mấy tấm bia cũ kĩ như sắp sụp đổ nói cho
chúng ta một sự thật lịch sử bất biến.
Trung
tướng Stanley Maude được chôn cất ở đây sau khi qua đời vì bệnh dịch
tả. Dấu tích của ông tướng này để
lại là một cái lăng giống như cái đồn quân ông từng trú đóng. Năm 1917, Maude tuyên bố: “Chúng ta đến
đây không phải để chinh phục mà để giải phóng.” Trong vòng 3 năm sau đó, 10,000 người bỏ
mạng trong cuộc nổi dậy chống quân đội Anh, cái quân đội từng xịt
hơi ngạt và dội bom xuống những người mà họ gọi là “đê tiện”
– “miscreants”. Đó là một cuộc
viễn chinh mà đế quốc Anh không bao giờ hồi phục nổi.
Ngày
nay, ở Mĩ hệ thống truyền thông có mặt trong mọi hang cùng ngõ hẻm nói
cho người Mĩ biết rằng quân lính Mĩ đang đổ máu hàng ngày ở Iraq, mặc
dù tình hình thực tế và qui mô tấn công của lính Mĩ ở Iraq được che
đậy hoàn toàn. Rồi nay mai đây, người
Mĩ sẽ biết số lính bị giết chết sau ngày “giải phóng” còn cao hơn
số lính bị giết trong lúc xâm lăng Iraq. Cũng
như tình trạng ở Việt Nam trước đây, chính phủ Mĩ cảm thấy duy trì
cái huyền thoại về “sứ mệnh” càng ngày càng khó khăn hơn. Nói như thế không có nghĩa là đánh giá
thấp những thành công ngoạn mục của hệ thống tuyên truyền do Mĩ và
Anh tung ra. Hệ thống tuyên truyền
này cực kì hữu hiệu trong việc giấu diếm dự thật: đó là phần đông
người Iraq phản đối chế độ của Saddam Hussein và sự xâm lăng của liên
quân Anh-Mĩ. Một trong những lí do
mà kí giả Andrew Gilligan (thuộc đài BBC) làm cho chính phủ Anh ở đường
Downing ghét ông là vì ông dám tường thuật rằng đối với nhiều người
Iraq, cuộc xâm chiếm đẩm máu của liên quân Anh – Mĩ cũng tồi tệ như
cái chế độ độc tài của Saddam vừa gục ngã.
Nhưng
điều này chẳng bao giờ được đề cập đến trong nước Mĩ. Cái chết của hàng chục ngàn người Iraq
hầu như không hiện hữu. Khi tôi
(John Pilger) phỏng vấn Douglas Feith, nhân vật số 3 sau Donald Rumsfeld ở Ngũ
giác đài, ông ta lắc đầu và lên lớp tôi về mức độ “chính xác” của
vũ khí Mĩ. Cái thông điệp mà ông ta
muốn nói với tôi là cuộc chiến đã trở thành một trò trơi khoa học
kĩ thuật không đổ máu nhân danh thần quyền của nước Mĩ. Phỏng vấn ông Feith cũng giống như nói
chuyện với một linh mục. Chỉ có những
“chàng trai” và “thục nữ” Mĩ phải chịu đau khổ, phải hi sinh dưới
bàn tay của đám “tàn quân Ba'athist”, một danh-từ-tự-lừa-dối trong
tinh thần danh từ “đê tiện” của Tướng Maude. Giới truyền thông mù quáng lặp lại những
câu thần chú của Feith, và ít khi nào dám đề cập đến cái sự thật về
phong trào kháng chiến chống lại quân đội Mĩ ở Iraq, cái phong trào
kháng chiến đang làm nhiều lính Mĩ phải cụt tay, cụt chân. Báo chí Mĩ lúc thì dùng những từ ủy mị,
lúc thì hung hăng theo tinh thần của chủ nghĩa sô-vanh ca tụng những nạn
nhân lính Mĩ và tố cáo đám “tàn quân Ba'athist”. Khi phỏng vấn John Bolton, thứ trưởng ngoại
giao phụ trách an ninh quốc tế, ông ấy cho tôi biết chất vấn chính sách
ngoại giao của Mĩ cũng đồng nghĩa với dị giáo, hay như cách nói của
ông, tôi thuộc vào loại “đảng viên đảng cộng sản”.
Đối
với Mĩ, những khủng hoảng ở Iraq về hệ thống y tế, trẻ em chết vì
đói khát và viêm dạ dày với một tỉ lệ cao hơn trước thời chiến
tranh (theo UNICEF khoảng 8% trẻ em bị thiếu dinh dưỡng), hay khủng hoảng về
nông nghiệp và thực phẩm ... coi như không có.
Cũng giống như việc Mĩ cầm đầu việc cấm vận Iraq trong suốt
12 năm trời làm cho hàng trăm ngàn người Iraq chết, người dân Mĩ không
khi nào biết đến. Người Iraq, cùng
lắm là không phải con người, hay tệ hơn nữa là những đối tượng để
lính Mĩ săn đuổi. Tháng vừa qua, một
lá thư xuất hiện một cách nổi bật trên tờ New
York Daily News viết: “Cứ mỗi GI bị giết, chúng ta cần phải xử tử 20 tên Iraq”. Trong
tuần qua, Lực lượng đặc nhiệm 20, một đội quân thiện nghệ của Mĩ,
được giao nhiệm vụ đi săn đuổi “những tên ác ôn”, đã giết chết
ít nhất là 5 người Iraq ngay trên đường phố Baghdad. Hành động săn bắt và giết người của
họ chỉ là một hành động tiêu biểu của đội quân này.
Oai
phong của tờ New York Times và Washington Post không thể nào sánh
nổi với cái thô bỉ của hệ thống tin tức do Rupert Murdoch cầm đầu. Tuy nhiên, ngày 23 tháng 7 vừa qua, cả hai
tờ báo trên chạy cái tít lớn trên trang đầu về vở tuồng “Hồi
hương” của cô Jessica Lynch, một binh nhì 20 tuổi bị thương trong một
tai nạn xe cộ (trong lúc cô còn đóng quân ở Iraq) và bị bắt. Cô ta được các bác sĩ Iraq cứu sống và
chăm sóc cẩn thận. Cũng chính những
bác sĩ này đã mạo hiểm liên lạc với quân đội Mĩ để giao trả cô ta
về đơn vị. Nhưng câu chuyện chính
thức do chính phủ Mĩ đưa ra thì khác hẳn.
Theo chính phủ Mĩ, cô ta đã anh dũng chống trả lại lính Iraq,
và sau khi bị bắt giam, cô được biệt kích Mĩ giải thoát. Nhưng toàn bộ câu chuyện này là một sự
lừa dối có tổ chức. Cuộc “giải
thoát” được một đạo diễn phim trường Hollywood quay phim bằng máy thu
hình tinh vi có thể dùng trong đêm tối.
Mặc
cho những sự thật như thế, đại đa số giới báo chí Mĩ vẫn hết lời
ca ngợi lòng “anh dũng” của cô, và tâng bốc cô ta lên tận mây xanh khi
cô về quê Elizabeth thuộc bang West Virginia. Theo
tờ Washington Post, toàn bộ câu chuyện bị lẫn lộn vì những mâu thuẫn
trong các bài tường thuật của giới truyền thông. Nhà văn George Orwell từng mô tả tình cảnh
này là “Ngôn từ rơi rụng trên sự thật như là đống tuyết, làm hoen
ố nội dung câu chuyện và giấu diếm tất cả chi tiết”. Nhờ vào tự do báo chí tuyệt vời của
Mĩ, phần đông người Mĩ, theo như một cuộc thăm dò ý kiến, tin rằng
Iraq là thủ phạm đằng sau biến cố 11/9/01.
Jane Harman, một tiếng nói hiếm hoi trong Quốc hội Mĩ, nói: “Chúng
ta là nạn nhân của một sự giấu diếm lớn nhất từ trước đến nay”. Nhưng lời nói của bà Harman của chỉ là
một ảo tưởng.
Sự
thật là cuộc chiến ở Iraq vừa qua là cuộc can thiệp lần thứ 73 của Mĩ
trên thế giới trong quá trình làm cảnh sát quốc tế. Ngoài những cuộc can thiệp như thế, còn
có hàng trăm chiến dịch bí mật nhưng đẩm máu chống lại các dân tộc
khác trên thế giới. Những hành động
phi pháp này được giới truyền thông toa rập và giấu nhẹm. Truyền thống dối trá của chính phủ Mĩ
có một lịch sử lâu đời, từ thời Mĩ tiến hành những chiến dịch
tiêu diệt người thổ dân Mĩ, và cuộc chiến Tây Ban Nha – Mĩ, mà trước
đó Mĩ tố cáo Tây Ban Nha đánh chìm tàu chiến (Maine) của Mĩ. Cho đến thời chiến tranh lạnh, và vụ Vịnh
Bắc bộ ở Việt Nam cũng toàn là những dối trá do chính phủ Mĩ bảo trợ.
Vào
thập niên 70s, nhờ vào sự im lặng của giới truyền thông, Tổng thống
Carter cung cấp vũ khí cho Nam Dương để cho chế độ của Suharto thẳng tay
tàn sát người dân Đông Timor; và bí mật viện trợ cho nhóm du kích mujahedin,
tiền thân của nhóm Taliban và al-Qaeda. Vào
thập niên 80s, chính phủ Mĩ sản xuất ra một sự vô lí: mối “đe dọa”
đến nền an ninh nước Mĩ từ phong trào du kích Sandinistas ở một nước tí
hon Nicaragua ở Trung Mĩ. Qua mối “đe
dọa” này, Tổng thống Reagan cung cấp vũ khí cho các nhóm khủng bố nổi
tiếng như Contras, và hậu quả là gần 70,000 người bị giết. Đến thời George W Bush, Mĩ thu nhận hàng
trăm tội phạm chiến tranh từ châu Mĩ Latin và những tay cướp máy bay (khủng
bố đúng nghĩa) chống lại Cuba của chế độ Castro vào định cư ở Mĩ. Nhưng những sự thật này có bao giờ được
báo chí Mĩ nhắc đến. Người Mĩ
cũng chẳng biết đến “Trung tâm huấn luyện” tại Fort Benning, bang
Georgia, mà những người tốt nghiệp là niềm tự hào của Osama Bin Laden.
Người
Mĩ, nói như Tạp chí Time, sống trong một “eternal present” – một
hiện tại bất biến. Nói cho đúng hơn,
người Mĩ không có lựa chọn. Cái gọi
là hệ thống “truyền thông chính thống” ngày nay bị Rupert Murdoch thống
trị qua hệ thống truyền hình Fox. Đối
với Fox, bất cứ chiến tranh nào cũng là một cuộc chiến tốt. Ủy ban Thông tin Liên bang (Federal
Communications Commission) do Michaal Powell, con trai của Colin Powell, cầm đầu đã
quyết định cho phép Fox và 4 tập đoàn khác kiểm soát 90% hệ thống
thông tin trên toàn nước Mĩ. Hơn thế
nữa, Fox, Disney, và AOL Time Warner kiểm soát 20 mạng internet hàng đầu trên
thế giới. Hai mươi mạng này thu hút
khoảng 60% dân số dùng internet trên thế giới.
Giám
đốc Tạp chí Le Monde Diplomatique, Ignacio Ramonet, tóm gọn tình hình một
cách chính xác: “Để biện minh cho một cuộc chiến phòng ngừa mà Liên hiệp quốc và thế giới không muốn có, một
bộ máy tuyên truyền và lừa
phỉnh dưới sự
điều khiển của nhóm tân bảo thủ đang vây quanh ông Bush, sản xuất ra
những dối trá do nhà nước bảo trợ, một đặc điểm của các chế độ
tồi tệ nhất thế giới
trong thế kỉ 20.”
Phần
lớn những dối trá được Văn phòng Thông tin Toàn cầu (Office of Global
Communications) thuộc Tòa bạch ốc chuyển ngay cho Đường Downing (trụ sở của
Chính phủ Anh). Nhiều thông tin thực
ra là sản phẩm của một cơ quan bí mật thuộc Ngũ giác đài, gọi là Văn
phòng Kế họach Đặc biệt (Office of Special Plans). Chính văn phòng này là tác giả của các
bản tin tình báo được “sexed up” cho Tony Blair. Cũng chính tại đây, những dối trá nổi
tiếng về vũ khí tàn phá hàng loạt được chế tạo một cách thủ công. Ngày 9 tháng 7, Donald Rumsfeld vừa cười
vừa nói rằng Mĩ chẳng bao giờ có bằng chứng gì mới [về vụ Saddam có vũ khí tàn phá hàng loạt],
và Paul Wolfowitz cũng nói trước đó: “Vấn đề vũ khí tàn phá hàng loạt”
chỉ được nêu lên như là
một “lí do hành chính” mà thôi, “bởi vì đó là lí do duy nhất [để
xâm chiếm Iraq] mà ai cũng đồng ý.”
Do đó, việc Blair tấn công đài BBC là một phần trong kế hoạch
nói láo toàn cầu của chính phủ Anh. Chúng
(những dối trá) không chỉ cố tình lảng tránh sự liên kết tội phạm của
Blair với nhóm ông Bush. Quả đúng như
Nhà bình luận truyền thông người Mĩ, Danny Schechter, chỉ ra một cách sắc
bén rằng thu nhập của đài BBC tăng lên $5.6 tỉ Mĩ kim; có nhiều người
Mĩ xem đài BBC ở Mĩ hơn là xem đài BBC1 ở Anh; và điều mà Murdoch và những
tập đoàn TV khác mong muốn là kiềm chế, hay ít ra là phải tư hữu
hóa, đài BBC.
Cái
trớ trêu ở đây, nói như Schechter, là đài BBC là đài chủ chiến, thường
tuyên truyền cho chiến tranh. Schechter
trích dẫn nghiên cứu của nhóm Media Tenor, một viện nghiên cứu truyền
thông độc lập mà ông ta là một sáng lập viên, cho thấy trong lúc cuộc
chiến vừa qua, BBC ít khi nào tường trình những cuộc biểu tình phản đối
chiến tranh trên khắp thế giới. Một
nghiên cứu khác của trường đại học Cardiff cũng phát hiện một khuynh hướng
tương tự. Thay vào đó, đài BBC thường
phóng đại những dối trá do bộ máy chiến tranh ở Washington sản xuất
ra, chẳng hạn như là tin Iraq tấn công Kuwait bằng tên lửa scuds (mà trong
thực tế không xảy ra). BBC còn là
cái loa cho Andrew Marr đọc diễn văn ăn mừng chiến thắng ngay phía ngoài
đường Downing: “[Tony Blair] nói chúng ta sẽ chiếm Baghdad không cần một
giọt máu, và người dân Iraq sẽ vui mừng chào đón chúng ta. Cả hai tiên đoán này đã được chứng minh một cách hùng hồn”.
Trong
bài diễn văn đáng để đời đó, gần như mỗi chữ của Marr hoặc vô
duyên, hoặc xuyên tạc. Nhiều nghiên
cứu cho thấy con số tử vong trong cuộc chiến vừa qua lên đến 10,000 thường
dân và 20,000 binh lính Iraq. Nếu đây
không là đổ máu thì cuộc tàn sát 2,000 người trong hai tòa nhà ở New
York có nghĩa là gì?
Song,
tôi cảm động và cảm thấy an lòng trước lời mô tả về sự anh dũng của
Tiến sĩ David Kelly do chính gia đình của ông viết: “Sự nghiệp của
David được thể hiện qua tính chính trực, danh dự, và tấm lòng kiên quyết
đi tìm sự thật trong những tình huống hết sức khó khăn. Thật khó mà hiểu hết cái tội ác dã
man của bi kịch này.” Không ai còn
nghi ngờ gì nữa: Phần đông dân chúng Anh hiểu rằng David Kelly là một
antithesis, một cái đinh đối với những kẻ đã tự chứng minh mình là những
đặc công của sự nham hiểm, những thế lực hung hăn ngoại quốc. Ngăn chặn mối đe dọa này là một hành
động khẩn cấp, cho người dân Iraq và cho cả chúng ta.
(*) Nguyễn Văn
lược dịch từ bài viết “The war on truth” của John Pilger, New Statesman số
ra ngày 4 tháng 8 năm 2003.
Go to top page
-
Home | Về trang mục lục
Trang mục lục
