Trang nghiên cứu & đối thoại tháng 10 quý bốn 2003
Hồ sơ cá nhân
Ignacio Ramonet
Nếu bạn đọc đang có ý định đi du lịch ở Mĩ trong mùa hè này
hay sắp đến, bạn nên biết rằng, dưới sự thoả thuận giữa Ủy hội
Âu châu (European Commission) và các cơ quan liên bang Mĩ, tất cả các thông
tin cá nhân của bạn sẽ được hãng hàng không chuyển giao cho Sở Hải
quan Mĩ. Họ có quyền và được phép
làm như thế mà không cần phải hỏi ý kiến của bạn, hay cần đến sự
ưng thuận của bạn. Ngay cả trước
khi bạn bước lên máy bay, Sở Hải quan Mĩ đã biết tên họ của bạn; biết
địa chỉ bạn đã, đang và sẽ cư ngụ; biết tất cả các chi tiết trong
giấy thông hành của bạn; biết số thẻ tín dụng của bạn; biết tình
trạng sức khỏe, sở thích thực phẩm, tôn giáo, và những nơi mà bạn từng
ghé thăm trước đây.
Tất cả các thông tin này sẽ được cho vào một hệ thống xử lí
số liệu có tên là CAPPS (computer-assisted passenger pre-screening system) để có
thể nhận dạng những người nằm trong thành phần bị tình nghi. Bằng cách nhận dạng và kiểm tra tất cả
các thông tin trên, CAPPS sẽ rà soát, ước lượng mức độ nguy hiểm mà
hành khách có thể đe dọa đến an ninh nước Mĩ. Kết quả của việc rà soát này là những
giá trị bằng màu. Nếu kết quả là
màu xanh lá cây thì hành khách được xem là vô hại, màu vàng có nghĩa là
nghi ngờ, và màu đỏ có nghĩa là người đó sẽ không được phép vào Mĩ,
không cho lên máy bay. Nếu hành khách
là người theo đạo Hồi, hay người Ả Rập từ Trung Đông, hệ thống
CAPSS sẽ tự động cho màu vàng, mà không cần phải kiểm tra gì thêm. Nếu hành khách được phân loại màu
vàng, các giới chức An ninh Biên giới (Border Security) sẽ chụp hình và lấy
dấu tay ngay tại phi trường.
Người Mĩ Latin cũng đang bị theo dõi.
Hiện nay, có khoảng 65 triệu người Mễ Tây Cơ, 31 triệu người
Colombia, và 18 triệu công dân của các nước Trung Mĩ đã có hồ sơ trong hệ
thống CAPPS mà họ không hề hay biết. Mỗi
hồ sơ đều được đánh dấu ngày tháng năm sinh, giới tính, tên họ cá
nhân và cha mẹ của cá nhân, một vài hàng mô tả tướng mạo, tình trạng
hôn nhân, số giấy thông hành, và nghề nghiệp.
Thông thường, hồ sơ này còn bao gồm những thông tin mật như địa
chỉ, số điện thoại, chi tiết về tài khoản ngân hàng, số đăng bộ
xe, và dấu tay. Có thể nói thông tin
của toàn bộ dân số châu Mĩ Latin sẽ dần dần được Mĩ quản lí.
Ông James Lee, người phát ngôn cho công ti ChoicePoint, một công
ti chuyên mua những hồ sơ này và bán lại cho các cơ quan liên bang của chính phủ Mĩ,
giải thích quá trình mục đích của cái thương vụ của ông rất đơn giản:
“Mục tiêu sống còn của chúng tôi là buôn bán thông tin để làm cho thế
giới an toàn hơn” (1). Cần nên nhấn mạnh là ở Mĩ việc tàng
trữ những thông tin cá nhân mà không có sự ưng thuận của cá nhân là một
hành vi phạm luật. Tuy nhiên, không
có luật nào ngăn cấm một công ti tư nhân thay mặt chính phủ Mĩ đi thu
thập thông tin cá nhân. ChoicePoint (tổng
hành dinh của ở Atlanta, Georgia) là một cái tên quen thuộc trong thời gian
gần đây. Ở Florida, trong thời kì tranh cử tổng
thống vào năm 2000, một chi nhánh của ChoicePoint là Database Technologies được
chính phủ liên bang mướn để điều chỉnh lại danh sách cử tri. Kết quả là hàng ngàn người thuộc bang
Florida bị mất quyền đi bầu, và dĩ nhiên là ảnh hưởng đến kết quả
bầu cử tại bang này: George Bush thắng cử chỉ với 537 phiếu, một chiến
thắng đưa ông vào chức tổng thống ở Tòa bạch ốc (2).
Hệ thống theo dõi quần chúng không chỉ áp dụng cho người nước
ngoài; người dân Mĩ cũng chịu chung số phận cho sự đa nghi của chính phủ
hiện nay. Nhiều biện pháp kiểm soát
do Dự luật Yêu nước (“USA Patriot Act”) cho phép đang đe dọa đến quyền
riêng tư và bí mật trong các thư từ cá nhân.
Ngày nay, Nhà nước có quyền nghe hay thu lén điện thoại của bất cứ
ai; Nhà nước cũng có quyền xem xét hồ sơ cá nhân của bất cứ ai mà
không cần đến sự cho phép của tòa án. Chẳng
hạn như cơ quan điều tra liên bang FBI đang yêu cầu các thư viện cung cấp
cho họ danh sách các loại và tên sách mà độc giả từng mượn đọc, hay
các trang nhà trên internet mà độc giả từng ghé qua (3).
Cái khía cạnh đáng sợ nhất của hệ thống theo dõi này là dự án
“Total Information Awareness” (TIA) do Ngũ giác đài quản lí (4), dưới sự
điều hành của cựu Đô đốc John Poindexter, người từng bị tuyên án
vào thập niên 1980s vì dính dáng vào vụ tai tiếng Iran-Contra (tức là vụ
chính phủ Mĩ dưới thời Tổng thống Ronald Reagan bán vũ khí cho Iran để
đổi lấy con tin do Iran giam giữ.) TIA
là một hệ thống giám sát soát toàn bộ thông tin. Theo dự án này, chính phủ Mĩ sẽ thu thập
thông tin của tất cả 6 tỉ người trên hành tinh; mỗi người sẽ có một
hồ sơ khoảng 40 trang, và tất cả sẽ được cho vào một hệ thống siêu
computer. Bằng cách xử lí tất cả
các thông tin cá nhân như quá trình sử dụng thẻ tín dụng, mua sách báo,
hoạt động ngân hàng, điện thoại, các trang nhà internet, điện thư, hồ
sơ cảnh sát, chi tiết bảo hiểm, thông tin về an sinh xã hội và sức khỏe,
vân vân, Ngũ giác đài hi vọng sẽ thiết lập lí lịch của bất cứ người
nào còn sống trên trái đất.
Như trong phim Minority Report của Steven Spielberg, nhà cầm quyền Mĩ
tưởng tượng rằng biện pháp kiểm soát thông tin và theo dõi cá nhân này
sẽ là một vũ khí lợi hại để phòng chống tội phạm trước khi nó xảy
ra. John Petersen, Chủ tịch Viện
Arlington [một viện mà họ tự tuyên bố là nghiên cứu các vấn đề
tương lai], cho rằng chúng ta phải hi sinh cái riêng tư để hưởng an toàn. “Nhờ vào mối quan hệ giữa các thông
tin, chúng tôi có khả năng đoán được tương lai. Ngày mai đây chúng tôi sẽ biết tất cả
những gì về ông” (5), ông Petersen tự hào nói như thế.
Thực tế đã vượt qua cái viễn ảnh Người Anh Cả mà Nhà văn
George Orwell từng đoán cả nửa thế kỉ trước đây.
Chú thích:
(1) La Jornada, Mexico, 22 April
2003.
(2) The Guardian, London, 5 May 2003.
(3) The Washington Post, national
weekly edition, 21-27 April 2003.
(4) Faced with protests by defenders
of personal privacy the name was changed to Terrorism Information Awareness. See Armand
Mattellart, Histoire de la société de l'information, La Découverte, Paris, new edition,
October 2003.
(5) El País, Madrid, 4 July 2003.
Nguyễn Văn lược dịch từ bài
viết “On The Record”, của Ignacio Ramonet, đăng trên tờ Le Monde
Diplomatique, số ra ngày 11/8/2003.
Go to top page
-
Home | Về trang mục lục
Trang mục lục
