Tại
sao tôi từ chức khỏi sở ngoại vụ Hoa kỳ.
Tùy viên Văn hóa John Brown của tòa đại Mỹ tại Mốtcôva đến tham dự
‘Triển lãm giáo dục Mỹ lần thứ 6' tại thủ đô Nga.
Chiều thứ sáu vừa qua, khi tôi xem các hình ảnh hãi hùng của cuộc
dội bom đầu tiên “sửng sốt và kinh khủng” của Hoa kỳ tấn công vào
Bagdad, đã mang lại kinh hoàng cho hàng triệu dân chúng vô tội, những cảm
giác của tôi xúc phạm đến chánh phủ Bush đã được tiếp theo bằng cảm
giác nhẹ nhỏm mà có lẽ nó không thích hợp trong cái giờ phút nhục nhã
trong lịch sử của chúng ta. Tôi được nhẹ nhỏm vì rằng, mười một ngày
trước đây, tôi đã đệ đơn từ chức ra khỏi sở ngoại vụ Hoa kỳ.
Có rất nhiều lý do
đưa dẫn đến việc tôi từ chức, nhưng có hai nguyên nhân chính yếu. Trước tiên, tôi tin rằng Tổng Thống
George Bush đã không thể trình bày được một lý do có tính thuyết phục
để cho người Mỹ và thế giới thấy rằng việc dùng lực lượng ồ ạt
là cần thiết để chống Iraq trong lúc này. Thứ đến, là một người Mỹ,
tôi cảm thấy bắt buộc phải nói lên sự chống đối về việc tổng thống
đã thất bại trong sự biện minh cho cái chính sách đầy nghi vấn này.
Những thắc mắc của
tôi về chính sách tổng thống bắt đầu trầm trọng vào mùa thu năm rồi.
Một bài báo nhan đề “Bush Aides Set Strategy to Sell Policy on Iraq” của tờ
New York Times ngày 7 tháng 9 (2002) đã làm tôi chú ý. Trong đó, viên chức
cao cấp của tòa Bạch Ốc, ông Andrew Card Jr. nói rằng chánh quyền đợi
đến ngày lễ Lao Động sẽ ban hành kế hoạch thuyết phục công chúng rằng
chiến tranh chống Iraq là cần thiết bởi vì “theo quan điểm thị trường,
bạn không bao giờ cho ra đời một sản phẩm vào tháng tám”. Ý kiến về
chiến tranh xem như là một sản phẩm thương mại đã làm tôi kinh hoàng.
Đọc những
bài báo và những bản công bố của chính phủ sau đó, đã không làm tôi
tin rằng chánh quyền có thể biện luận được cho chiến tranh.
Thật ra, tôi nhận thấy
những lý luận đó không chặt chẽ tí nào, đó chỉ là những tuyên truyền
tầm thường. Kỷ thuật tuyên truyền sống sượng nhất đã được thấy
rõ bằng sự lập lại các từ ngữ
và các khẩu hiệu (như là “thay chế độ” hoặc “giải phóng dân Iraq”)
mà không nói lên một cách khôn ngoan được lý do nào hợp lệ, ma quỷ
hoá địch thủ của chiến tranh, từ Bagdad
đến Paris, hơn là phản bác quan điểm của họ, kích thích sự cảm xúc cố
hữu của người như là sợ những người ngoài và những kẻ thù trong
bóng tối, thay vì dùng luận lý rõ ràng và nhất quán.
Tôi thấy rõ rằng sự
tuyên truyền tầm thường này không phải chỉ nhằm vào nhân dân thế giới,
mà còn nhằm vào cả nhân dân Mỹ nữa.
Lá thơ từ
chức rất hùng biện của ông John Brady Kiesling, ông bạn đồng nghiệp của
tôi (mà tôi chưa được biết mặt), ngày 27 tháng 2, 2003 đã gây nên một
ấn tượng mạnh mẽ. “Chính sách mà chúng ta bị buộc phải thi hành”,
ông nói, “không những không phù hợp với những giá trị, mà còn với
quyền lợi của người dân Mỹ. Sự
quyết tâm theo đuổi cuộc chiến tranh chống Iraq đã đánh rơi tính cách hợp
pháp đối với quốc tế, một vũ khí hiệu lực nhất của chúng ta để tấn
công và tự vệ từ thời tổng thống Woodrow Wilson đến nay.”
Cuộc họp báo của tổng
thống ngày 6 tháng 3 là cọng rơm cuối cùng làm gãy lưng con lạc đà. Nói
chuyện với đám báo chí dễ dạy trong khung cảnh toà Bạch Ốc vương giả,
thảm đỏ và tất cả, biểu hiện của ông đọc từ bản viết là một nổ
lực tai hại để giải thích lý do Hoa kỳ phải sẵn sàng tấn công Iraq
trong lúc này. Tom Shales, TV bình luận gia rất thông minh của tờ Washington
Post, ngạc nhiên không biết ngài tổng thống “có thể đã có dùng một
ít thuốc.”
Sau cuộc họp báo tôi
không thể cho phép chính mình tiếp tục làm với Bộ Ngoại Giao, khi biết
rằng tôi đã chẳng làm gì được để chống lại cái cuộc chiến ngu xuẩn
này. Tôi ngồi trước máy computer hàng mấy tiếng đồng hồ để viết tờ
thơ từ chức. Ngày thứ hai, 10 tháng 3, tôi đã nhìn đăm đăm vào bản
nháp, hết bài nháp này đến bài nháp khác. Tôi biết rằng nếu tôi không
gửi thư từ chức đi, thì tôi chẳng bao giờ có thể đi đến việc làm
nghiêm túc.
Cho nên tôi nhắm mắt
lại, nhấn nút “Enter” trên máy
computer của tôi, và gửi e-mail đi cho ông tổng trưởng, và bản sao cho
các báo chí.
John Brown
là một nhân viên nghiên cứu cho Viện Nghiên Cứu Ngoại Giao ở Đại Học
George Town University. Nhiệm vụ sau cùng của ông ở ngoại quốc là làm tùy
viên văn hoá ở Tòa Đại Sứ Hoa kỳ ở Moscow, 1998-2001. Ông đã viết lời
bình này gửi cho tờ Moscow Times.
Dưới
đây là lá thư từ chức:
Các bạn đồng nghiệp thân mến:
cho ông John để kính tường.
Gửi Ông Tổng Trưởng Ngoại Giao
Colin Powell,
Ngày 10 March 2003
Thưa Ông Tổng Trưởng:
Tôi xin cùng tham gia với ông John
Brady Kiesling trong việc đệ đơn từ chức khỏi Sở Ngoại Vụ (hiệu lực
ngay tức thì) bởi vì lương tâm tôi không thể tiếp tục ủng hộ kế hoạch
chiến tranh chống Iraq của Tổng Thống Bush.
Tổng Thống đã không thể:
- - Giải
thích rõ ràng lý do nào các thanh niên nam nữ can đảm của chúng ta trong bộ
đồng phục phải sẵn sàng hy sinh cuộc đời họ trong cuộc chiến Iraq
trong lúc này;
- - Hoạch
định các hệ lụy của cuộc chiến, gồm cả mức độ của những tổn
thất dân sự vô tội.
- -
Nêu ra sự tốn kém về kinh tế của người dân (Mỹ) cho cuộc chiến.
- -
Nói rõ làm thế nào chiến tranh có thể diệt được khủng bố thế giới.
- -
Quan tâm một cách nghiêm chỉnh đến ý kiến chống chiến tranh của công
chúng quốc tế.
Trên toàn thế giới, Hoa kỳ trở
nên liên hệ với việc xử dụng vũ lực một cách phi lý. Sự xem thường
quan điểm các quốc gia khác của Tổng Thống, chứng minh bằng sự thiếu
quan tâm về ngoại giao, đang phát sinh ra thế kỷ chống Mỹ.
Tôi tham dự làm cho sở ngoại vụ
bởi vì tôi yêu nước của chúng ta. Do đó, thưa ông Tổng Trưởng, bây giờ
tôi kết thúc công việc này, mặc dù với trái tim nặng chĩu, cũng chính
là vì cái lý do mà tôi đã hằng đeo đuổi.
- Trân
trọng
- John H. Brown
- Nhân
viên sở Ngoại Vụ.
- Email:
johnbrown30@hotmail.com
- cc:
Gia đình, các bạn, và các đồng nghiệp, các phương tiện truyền thông.
(Lý Thái
Xuân dịch)
đọc
nguyên bản lá thư từ chức bằng Anh ngữ
Về
trang Nghiên cứu & đối thoại tháng 4-2003
Home | Top Page | Về trang mục lục
