-
Nguyễn Văn
Ngày
10 tháng 1 năm 2003, Bắc Hàn tuyên bố rút khỏi Hiệp ước hạn chế vũ khí
hạt nhân (sẽ gọi ngắn là ?Hiệp ước?, còn gọi là Treaty on the
Non-proliferation of Nuclear Weapons).
Quyết định này của Bắc Hàn làm xôn xao thế giới Tây phương.
Tòa Bạch Ốc, qua Phát ngôn viên Ari Fleischer, nói "Đây là một vấn đề
rất nghiêm trọng", và cảnh cáo Bắc Hàn rằng hành động đó chỉ tự
mình làm cô lập với đại thế giới đoàn kết (1). Cơ quan Nguyên tử
Quốc tế (The International Atomic Energy Agency), một cơ quan có nhiệm vụ
thanh tra các địa điểm sản xuất năng lượng hạt nhân trên thế giới,
tố cáo Bắc Hàn dùng vũ khí hạt nhân như là một phương tiện để hăm
dọa thế giới (2). Một phóng viên báo chí Tây phương cho rằng Hiệp
ước là một văn bản về hòa bình thế giới; do đó, tuyên bố của Bắc
Hàn cũng tương đương với một sự tuyên chiến.
Điều
đáng nói ở đây là trong khi Bắc Hàn bị ?lên lớp?, thì các nước khác
cũng có vũ khí hạt nhân, cũng dùng vũ khí để đe dọa thế giới, chẳng
bị ai quấy rầy. Tuy nhiên, Tuyên bố
của Bắc Hàn có đoạn viết, "Chúng tôi không có ý định sản xuất
vũ khí hạt nhân" (?we have no intention to produce nuclear weapons? (3)). Nhưng các viên chức trong chính phủ Bush vẫn
tìm cách đặt vấn đề và nhắc nhở Bắc Hàn rằng ?Hiệp ước cấm sản
xuất vũ khí hạt nhân? (4).
Ấy
thế mà 18 tháng trước, Tổng thống Bush lại chào đón Ấn Độ và
Pakistan tái gia nhập đại gia đình thế giới của các nước sản xuất
vũ khí hạt nhân. Sau biến cố
tháng 9/11, Tổng thống Bush bãi bỏ lệnh cấm vận Ấn Độ và Pakistan (vì
hai nước này có chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân) để tranh thủ
ủng hộ của hai nước Nam Á này trong chiến dịch chống khủng bố (5). Hành động của Tòa Bạch Ốc cho người
ta thấy Mỹ đặt nặng vào sự hữu dụng của các quốc gia, dù là thù địch
hay đồng minh, hơn là các quốc gia đó có vũ khí hạt nhân hay không.
Sau
tuyên bố của Bắc Hàn, Cơ quan Nguyên tử Quốc
tế lạnh lùng khuyến cáo Bắc Hàn không nên dùng vũ khí hạt nhân để làm
phương tiện ngoại giao (6). Song, vào
tháng 3 năm 2002, Tổng thống Bush dọa: ?Tôi xem nguồn vũ khí hạt nhân của
chúng tôi là một cách nói cho những người có ý định muốn gây tổn hại
cho Mỹ rằng: Đừng làm chuyện đó? (7). Lúc
đó, Cơ quan Nguyên tử Quốc tế trở nên điếc hoặc câm.
Thế
là thế nào? Tại sao trong khi Bắc
Hàn bị cô lập khỏi, thì các quốc gia có bom nguyên tử lại được mời
trở lại với, đại gia đình thế giới? Tại
sao đe dọa vũ khí hạt nhân từ Bắc Hàn là một điều không thể chấp
nhận được, trong khi mối đe dọa đó đến từ các nước khác thì không
sao? Đây chính là một sự kì thị
chính trị mà chính cái Hiệp ước đó gây ra.
Có
thể nói rằng Hiệp ước hạn chế vũ khí hạt nhân không phải là một
hiệp ước vì hòa bình, mà là một hiệp ước phân chia thế giới bằng lằn
ranh hạt nhân: các nước có quyền thế muốn có quyền kiểm tra các nước
kém quyền thế.
Hiệp
ước hạn chế vũ khí hạt nhân được kí kết vào nằm 1970, và kể từ
đó đến nay, đã có 187 quốc gia đồng thuận và công nhận. Theo Liên hiệp quốc, Hiệp ước có mục
tiêu chính là ngăn ngừa sự bành trướng vũ khí hạt nhân và công nghệ sản
xuất vũ khí, đồng thời khuyến khích cộng tác giữa các quốc gia trong
việc sử dùng năng lượng hạt nhân vì mục tiêu hòa bình (8). Đó là một mục tiêu lí tưởng và rất
đáng ca ngợi, nhưng trong thực tế nó xảy ra hoàn toàn khác với tinh thần
của Hiệp ước.
Hiệp
ước cấm bất cứ quốc gia nào sản xuất, hay tìm cách sản xuất, vũ khí
hạt nhân, ngoại trừ 5 quốc gia đã có vũ khí hạt nhân. Năm quốc gia này là Mỹ, Anh, Pháp, Nga,
và Trung Quốc. Năm quốc gia này còn
là thành viên của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc, một cơ quan có quyền
ra quyết định cuối cùng về chiến tranh. Điều
đáng nói là Hiệp ước cấm các nước [chịu kí kết] sản xuất vũ
khí hạt nhân, nhưng chỉ khuyến khích 5
nước quyền thế trên giải trừ các vũ khí hạt nhân của họ (9-10). Hai ngôn ngữ khác nhau.
Trong
thực tế, 5 quốc gia thành viên của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc
không những phớt lờ Hiệp ước, làm ngơ trước các nước nhỏ tìm cách
sản xuất vũ khí hạt nhân, mà còn giúp đỡ họ về mặt kĩ thuật và để
họ có thể chế tạo bom. Ngay cả
các nước như Do Thái và Nam Phi, dù kí kết Hiệp ước, nhưng trong thời
Chiến tranh lạnh, đã tiếp nhận kĩ thuật để có thể sản xuất vũ khí
hạt nhân mà không cần đến sự giúp đỡ của Mỹ và Anh.
Điều
3 của Hiệp ước ủy quyền cho Cơ quan Nguyên tử Quốc tế thanh tra tất cả các nước
chưa có vũ khí hạt nhân (11). Nói một
cách khác, tất cả các nước, chỉ ngoại trừ Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung
Quốc, là đối tượng cho Cơ quan Nguyên tử
Quốc tế khám xét. Cơ quan này
có quyền hạn rất lớn, họ có thể bất thình lình kiểm tra bất cứ cơ
sở nào và bất cứ lúc nào mà không cần báo trước cho quốc gia sở tại,
nếu cần thiết (12).
Tuy
nhiên, Điều 10 của Hiệp ước cũng ghi chủ quyền quốc gia của các nước
sở tại, và ghi rõ các nước này có quyền quyết định rút ra khỏi Hiệp
ước nếu họ cảm thấy chủ quyền quốc gia bị xâm phạm (13). Ấy thế mà khi Bắc Hàn tuyên bố rút khỏi
Hiệp ước vì lí do chủ quyền quốc gia bị xâm phạm, thì thế giới Tây
phương lại làm khó họ. Lớn tiếng
nhất trong việc ?làm khó? này có lẽ là Cơ quan Nguyên tử Quốc tế vì đại diện của Cơ quan này
bị đuổi khỏi Bắc Hàn. (Họ chưa từng
bị nước nào đuổi như thế.)
Mỹ,
Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc có lúc cũng hủy diệt một số vũ khí hạt
nhân, nhưng sau đó họ lại thay thế bằng các vũ khí khác tiên tiến và
nguy hiểm hơn. Trong thời Chiến tranh
lạnh, chính phủ Anh và Mỹ cũng cố gắng tuân thủ theo Hiệp ước (không
sản xuất thêm vũ khí hạt nhân), nhưng đến giữa thập niên 1990s, Anh sản
xuất tàu ngầm Trident có gắn vũ khí hạt nhân, và trong cùng thời gian, Mỹ
sản xuất thêm tên lửa hạt nhân có tầm xa đế 4000 dậm (thay vì 2000 dậm
thời trước).
Hiệp
ước hạn chế vũ khí hạt nhân gây chia rẽ giữa các nước được xem là
đáng tin cậy và "văn minh" để có quyền có bom, và các nước
"mọi rợ" không có quyền có bom, hay có bom thì cần phải chịu kiểm
tra. Nó sản sinh ra một loại giả định
đạo đức rằng một số nước có đạo cao đức trọng để sản xuất
vũ khí hạt nhân, còn các nước khác thì bị cấm. Trong quá khứ, nhất vào vào Thế chiến
thứ 2, và thời gian mà Mỹ sắp bỏ hai trái bom ở Hiroshima và Nagasaki vào
năm 1945, sự phân biệt này hiện diện dưới hình thức kì thị chủng tộc:
các nước da màu không thể tin được và không nên có vũ khí hạt nhân.
Gần
đây, lí do để giới hạn hay ngưng sản xuất vũ khí hạt nhân được trình
bày bằng một ngôn ngữ đạo đức. Thế
giới được giảng dạy rằng vũ khí tàn sát hàng loạt phải được giữ
kín từ các quốc gia phi đạo lí và các tay khủng bố. Và chính cách nói này cho phép thế giới
Tây phương bêu rếu Bắc Hàn là một quốc gia không có quyền để làm chủ
vũ khí hạt nhân, nếu không có sự kiểm tra của Cơ quan Nguyên tử Quốc
tế.
Hiệp
ước hạn chế vũ khí hạt nhân ban cái đặc quyền sở hữu vũ khí hạt
nhân cho các nước hùng mạnh (và đồng minh của họ), trong khi bắt các nước
thuộc Thế giới thứ ba phải khuất phục để cho các nước Tây phương
kiểm soát và xâm phạm vào chủ quyền quốc gia và bất chấp đến dân chủ
bình đẳng. Cái Hiệp ước này tạo
ra một thế giới mà trong đó một số nhỏ quốc gia sai khiến các quốc
gia còn lại những gì mà họ nên hay không nên có. Với cách phân chia như thế, Hiệp ước hạn
chế vũ khí hạt nhân trong thực tế là một mối đe dọa cho hòa bình thế
giới hơn là những hãng xưởng rỉ sét ở Bắc Hàn.
Chú thích:
(1) "White House: North Korea?s withdrawal from NPT of serious
concern", US Department of State, White House, 10 January 2003.
(2) "IAEA chief denounces North Korea's 'nuclear
blackmail", ABC Online, 17 January 2003.
(3) "Text of North Korea?s Statement on NPT Withdrawal",
Monterey Institute of International Affairs, 10 January 2003.
(4) 'North Korea and brinkmanship', Syndey Morning Herald, 13 January 2003.
(5) "Bush lifts sanctions on India and Pakistan",
Associated Press, 23 September 2001.
(6) IAEA chief denounces North Korea's 'nuclear blackmail', ABC
Online, 17 January 2003.
(7) "Bush: Democrats standing in the way of justics". Fox
News, 14 March 2002.
(8) "Treaty on the NPT", section of the United Nations
website.
(9) See the "Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear
Weapons".
(10) See the "Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear
Weapons".
(11) See the "Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear
Weapons".
(12) See "Factual report on the implementation by Iraq of its
obligations", Global Security, March 2002.
(13) See the "Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear
Weapons".
Home | Go top page |
Về trang mục lục
