Người Mĩ tự hào và chủ nghĩa tân
đế quốc
Năm 1864, khi
Abraham Lincoln đắc cử tổng thống, Karl Marx đại diện cho Hiệp hội Công
nhân Quốc tế (International Workingmen's Association) gửi lời chúc mừng. Lúc đó, Charles Francis Adams, một bộ trưởng
của Mĩ ở Luân Đôn thay mặt Lincoln trả lời Marx: “Chính phủ Mĩ ý thức
sâu sắc rằng chính sách của Mĩ, hiện nay cũng như trong quá khứ, là
không phản cách mạng, nhưng đồng thời, đường lối của Mĩ sẽ đi sát
với chương trình nghị sự đã được vạch ra từ lúc ban đầu: đó là
không dính dáng vào các cuộc tuyên truyền hay can thiệp phi pháp ở bất cứ
nơi nào. Chính sách đó phấn đấu
cho sự bình đẳng và công lí đúng đắn cho tất cả các nhà nước, tất
cả con người [...] Quốc gia không phải
tồn tại chỉ một mình và cho riêng quốc gia đó; Quốc gia tồn tại để
cổ vũ cho sự thịnh vượng và hạnh phúc của nhân loại bằng những hợp
tác nhân đạo." Đến thời Tổng
thống George W. Bush thì chính sách đó trở thành "Hoặc là các anh theo
chúng tôi, hoặc là các anh chống chúng tôi.”
Nhưng tại sao có sự thay đổi đột ngột như thế?
Chủ nghĩa quốc
gia Mĩ luôn luôn xen kẽ hay luân phiên giữa chủ nghĩa hiện thực và chủ
nghĩa lí tưởng. Chủ nghĩa lí tưởng
bị nhóm theo chủ nghĩa hiện thực xem là một mối đe dọa, và họ khai
thác tận cùng chủ nghĩa này.
Hơn một trăm năm
trước, Alexis de Tocqueville mô tả Mĩ như là một quốc gia của những tương
phản giữa những gì gắn bó với địa phương và những gì gắn bó với
biến chuyển; giữa chủ nghĩa vật chất và tôn giáo; giữa tư hữu và
công hữu. Đặc tính này của nước
Mĩ vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Mĩ
là một “cộng hòa thương mại” như Thomas Jefferson có lần nhận xét một
cách xót xa trước khi ông qua đời năm 1826, 5 năm trước khi De Tocqueville
ghé thăm Mĩ. Bản Tuyên ngôn độc lập
Mĩ là một văn bản tự phát, chứ không phải là di sản của một chủ trương
hay triết lí nào. Bất cứ ai cũng có
thể tham dự vào nước
Mĩ nếu đồng ý với các nguyên lí của Bản
tuyên ngôn. Do đó, Mĩ có khả năng hấp
thụ, dù không hoàn hảo, các tôn giáo như Kitô giáo La Mã, Phản thệ
giáo, Do Thái giáo, người da đen, da trắng, Âu châu, Châu Mĩ Latin, và Á
châu.
Chính phủ hiện
nay ở Washington hành động một cách siêu thực.
Chính phủ ông Bush đòi hỏi nhân quyền cho người Iran, rồi yêu
cầu một tòa án Mĩ ngưng xử một vụ kiện công ti Exxon bị tố cáo có
dính líu vào những vụ đàn áp ở Nam Dương.
Những ai
còn nhớ đến chủ nghĩa Stalin sẽ nhận ngay những triệu chứng này. Tuy nhiên, Stalin nắm trong tay những phương
tiện truyền thông; còn Mĩ thì nhường những phương tiện này cho giới tư
bản để thương mại hóa dư luận công chúng.
Chính phủ ông Bush được một nhóm yếm thế sử dụng để
mua dư luận công chúng và chính khách trong và ngoài nước Mĩ. Chế độ ông Bush bao gồm những người
thuộc phe Phản thệ giáo chính thống (Protestant fundamentalists), những người
tin rằng Mĩ đang đóng vai hiệp sĩ trong thiên anh hùng ca về kẻ thiện chống
kẻ ác như mô tả trong Kinh thánh. Họ
tin rằng nước Mĩ được Thượng đế trao quyền để kiềm chế và lãnh
đạo thế giới.
Trong chế độ
tương đối hiện đại của ông Clinton, Mĩ liên minh với quốc tế, không
nôn nóng làm bá quyền thế giới, và tỏ ra có trách nhiệm, bao dung với
xã hội. Đối với ông Bush, đó là
những gì của quá khứ.
Có phải Bush
là một người nệ cổ, hay là một người theo chủ nghĩa tân thời? Trong giai đoạn đầu lập quốc của Mĩ,
những người theo Đảng Cộng hòa chống lại chính sách nô lệ. Đảng Cộng hòa lúc đó có mộng bành trướng
xuyên lục địa (Lincoln từng phục vụ trong chiến tranh Mễ Tây Cơ), nghiêng
về kĩ nghệ hóa, và vô hạn chế di dân từ Âu châu. Mục tiêu tối hậu của Mĩ là bảo vệ
cuộc thí nghiệm xã hội và bảo vệ quyền lợi quốc gia trong một thế
giới được xem là nguy hiểm.
Đến cuối
thế kỉ 19, Mĩ thành công với cuộc thí nghiệm xã hội, và bắt đầu nhìn
ra thế giới bên ngoài. Tây phương,
sau khi thành công trong cuộc cách mạng kĩ nghệ, còn nhiều năng lực thừa
thải để đi chinh phục những thế giới mới.
Dư luận công chúng, cùng với những người sô-vanh theo đuổi
chủ nghĩa can thiệp, tuyên chiến với Tây Ban Nha. McKinley (1897-1901), thuộc Đảng Cộng hòa,
dành quyền kiểm soát Phi Luật Tân, mở đầu cho chủ nghĩa đế quốc đạo
đức.
Nhà nước của chiến tranh và
thịnh vượng
Khi người Phi
Luật Tân nổi dậy đòi quyền độc lập, một phong trào liên minh gồm những
người Mĩ bất đồng chính kiến được hình thành, và một cuộc tranh luận
gay gắt xảy ra sau đó, làm tiền đề cho những tranh luận sau này về chiến
tranh Việt Nam. Nên nhớ là năm 1968,
những “nhà thông thái”, những thành phần thống trị nước Mĩ, chỉ thị
cho Lyndon Johnson phải chấm dứt chiến tranh Việt Nam vì tốn nhiều tiền của
và làm tê liệt đạo đức Mĩ. McKinley
chỉ còn biết dựa vào chủ nghĩa tư bản bá quyền. Và thế là chủ nghĩa đế quốc Mĩ ra đời.
Chủ nghĩa này
được những người nối nghiệp McKinley nuôi dưỡng và phát triển.
Theodore Roosevelt (1901-1908) là một nhà cải cách, lèo lái nước Mĩ đến một
bến bờ quyền lực lớn. Ông khuyến
kích cuộc cách mạng ở Columbia để tạo nên một quốc gia mới, Panama,
và qua đó mà đào con kênh nổi tiếng. Ông
tuyên bố rằng Mĩ chiếm hữu toàn bộ vùng Tây bán cầu, và là “một cảnh
sát quốc tế.”
Chính sách của
Roosevelt là một chính sách theo mô hình xã hội đế quốc chủ nghĩa. Những người sau ông tiếp tục thi hành
chính sách này qua mô hình một nhà nước chiến tranh – thịnh vượng
(warfare – welfare state). Nhưng chính
sách này cũng gặp phải một vài chống đối từ giới tôn giáo, một bộ
phần trí thức phi tôn giáo, và những người theo chủ nghĩa xã hội. Giới nông dân thuộc phong trào quần
chúng tự xem họ là kẻ thù của sự hiện đại hóa ngoài thành thị; họ
cho rằng cái đế quốc mới chẳng đem lại lợi ích gì cho họ. Họ cho ra đời một chủ nghĩa biệt lập,
chủ trương không can dự vào cuộc tranh chấp giữa nội bộ Đảng Cộng hòa
và giới kĩ nghệ và ngân hàng.
Sau cùng, Đảng
Cộng hòa phản đối chính sách cải cách kinh tế của Roosevelt. Roosevelt thất cử, Woodrow Wilson (1913-1921),
một người cải cách thuộc Đảng Dân chủ lên làm tổng thống. Wilson là người theo chủ nghĩa Calvinism, sẵn
sàng can thiệp vào Châu Mĩ Latin. Chính
phủ Đảng Dân chủ của Wilson tiếp tục thu nhập người di dân, đặc biệt
là Thiên chúa giáo, vào chính trị. Giới
theo chủ nghĩa quốc tế chào mừng và ủng hộ Wilson trong cuộc chiến chống
Đức. Đối lập từ nhóm xã hội chủ
nghĩa và phong trào quần chúng thuộc Đảng Dân chủ, mà người lãnh đạo
là William Jennings Bryan, từ chức Bộ trưởng ngoại giao.
Nhưng cuộc
chiến đem lại sự đoàn kết của nhiều nhóm với những ý thức hệ
khác nhau trong chủ nghĩa đế quốc mới, trí thức, tư bản, và phong trào
công đoàn, trong một chính phủ liên bang mở rộng. Với Dự án Wilson [kế hoạch đưa Mĩ thành
một thành viên trong Liên minh đa Quốc gia (League of Nations)] thất bại do chống
đối từ nhiều nhóm. Những người
theo chủ nghĩa biệt lập thuộc hai đảng Dân chủ và Cộng hòa trả thù
cho cuộc chiến mà họ không muốn. Còn
những người thuộc chủ nghĩa đơn phương đòi hỏi một nhà nước tự
trị. Đối thủ lợi hại của Wilson
là Thượng nghị sĩ Lodge, một chính trị gia thuộc dòng dõi quí tộc ở
tiểu bang New England, người cho rằng giờ điểm quốc gia đã đến: Mĩ là
một nước với quyền lực mạnh nhất thế giới.
Trong những năm
sau đó, giới thượng lưu Mĩ nắm quyền ảnh hưởng và hoạch định chính
sách ngoại giao, và chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh mới. Phần lớn giới khoa bảng, ngân hàng, báo
chí, luật sư, v.v… thuộc thành phẩn Phản thệ giáo. Họ thành lập một Hội đồng Ngoại giao
(Council on Foreign Relations), và qua Hội đồng này, họ gây áp lực và ảnh
hưởng đến đường lối của chính phủ Mĩ.
Họ đặt ra chương trình nghị sự ngoại giao, phân biệt những
ý tưởng có trách nhiệm, và những ý tưởng vô trách nhiệm. John Foster Dulles, từng làm luật sư cho
Hitler và cũng là một Bộ trưởng Ngoại giao tương lai dưới thời Dwight
Eisenhower (1953-961), là một trong những nhân vật chủ chốt của Hội đồng
này. Henry Kissinger, qua tiến cử của
Nelson Rockefeller cũng nằm trong Hội đồng Ngoại giao.
Thành viên Hội
đồng Ngoại giao xâm nhập chính phủ trong cả hai Đảng Cộng hòa và Dân
chủ. Tuy họ có thể bất đồng về
đường lối ngoại giao, nhưng họ hoàn toàn nhất trí về tầm quan trọng
của quyền lực nước Mĩ. Dĩ nhiên,
nhóm miền Đông và thành phần Wall Street của Đảng Cộng hòa nắm phần
chủ chốt. Họ phải tranh đấu trong
nội bộ Đảng Cộng hòa, nhất là với những người theo phong trào quần
chúng thuộc vùng Trung Tây nước Mĩ. Những
người Cộng hòa thuộc vùng Trung Tây không tin vào những người miền Đông,
và họ trở thành những người theo chủ nghĩa biệt lập. Sự biệt lập của họ sau này có thêm
hai thành phần mới: di dân gốc Đức và Ái Nhĩ Lan, những người nhất định
li khai với Anh Quốc.
Đảng Dân chủ
dưới thời Franklin Roosevelt (1933-1945) là một liên minh nhiều thành phần
mâu thuẫn nhau, như xã hội chủ nghĩa, công đoàn, kĩ thuật gia, và giới
làm ngân hàng. Đảng Dân chủ lúc đó
còn là nơi “trú ngụ” của những người Cộng hòa cấp tiến, những người
theo đạo Thiên chúa giáo La Mã, và người Do Thái. Chủ nghĩa quốc tế của Roosevelt mang dấu
ấn chủ nghĩa Wilson, nhưng với một sắc thái dân chủ xã hội. Tình trạng chia rẽ trong Đảng Dân chủ cũng
như Đảng Cộng hòa làm cho ông thất cử vào tay của Harry Truman
(1945-1953), một người chủ trương liên minh với giới tư bản và theo đuổi
chính sách nhà nước chiến tranh – thịnh vượng.
Đảng Cộng hòa
từ bỏ chủ nghĩa biệt lập vào năm 1941. Nhưng,
dưới hình thức chủ nghĩa McCarthy và sự bất tín Âu châu, họ cung cấp
cho miền Trung Tây nước Mĩ và những đơn vị cử tri nhỏ với một chủ
nghĩa quốc gia ngỗ ngược. Người
theo Phản thệ giáo ủng hộ những sứ mệnh truyền giáo ở Trung Quốc
trong suốt một thế kỉ liền, và đặc biệt thù oán chế độ Cộng sản
ở Trung Quốc. Người theo chủ nghĩa
đơn phương trong nội bộ Đảng Cộng hòa cũng không tin tưởng vào những
đàm phán về kiểm soát và giới hạn vũ khí, họ cảm thấy hấp dẫn trước
những học thuyết thần học về vũ khí hạt nhân, và tinh thần hiếu chiến. Điều đáng nói là các tổng thống thuộc
Đảng Cộng hòa (như Eisenhower, Nixon, Ford, và ngay cả Reagan và Bush cha) dù
tuân phục chính sách ngoại giao của những thành phần thuộc Hội đồng
Ngoại giao, nhưng họ có vẻ đa phương không kém gì những người Dân chủ.
Các hoạt động
vụng trộm của cơ quan tình báo CIA, các can thiệp về kinh tế, chính trị
và quân sự khắp nơi trên thế giới và những mánh khoé tàn bạo là những
đặc điểm của cả hai phe Dân chủ và Cộng hòa. Nhìn lại quá khứ, nhiều điều khác biệt
giữa hai đảng này thực ra chẳng có ý nghĩa gì đáng kể.
Chuyển hướng
Thế còn ông
tổng thống hiện nay khác với những người trước như thế nào? Ông nội của George W. Bush là Prescott Bush,
một người thuộc bang New England và là một đối tác giàu có nhất với
Averill Harriman, một người theo đảng Dân chủ.
Prescott, thống đốc và thượng nghị sĩ ở Connecticut, chấp nhận
chủ nghĩa quốc tế của Franklin Roosevelt, và hợp đồng xã hội của ông. Con trai ông, Bush cha, cựu tổng thống Mĩ
, rời New England trong thời hậu chiến về Texas, thành công trong thương
trường và chính trị ở đây nhờ vào các thế lực tư bản ở Texas. (Sau này ông trở thành Đại sứ Mĩ ở
Trung Quốc và Liên hiệp quốc, và là tổng giám đốc cơ quan CIA trước
khi trở thành phó tổng thống cho Reagan, và sau cùng là tổng thống.) Là một đại diện cho những người Cộng
hòa thủ cựu, ông không cảm thấy thoải mái với sự bình dân của
Reagan. Khi vận động tranh cử tổng
thống, ông từ chức khỏi Hội đồng Ngoại giao, và có người Cộng hòa
nghĩ rằng đó là một âm mưu để kết liễu chủ quyền của nước Mĩ.
Con trai ông,
nay là tổng thống, không có những gò bó nào cả. George W. Bush thành công trong chính trường
ở Texas. Ông không tấn công nhà nước
thịnh vượng. Ông làm việc với người
da đen và người Mĩ gốc châu Mĩ Latin (Hispanics).
Ông đánh bại một ngôi sao sáng chói của Đảng dân chủ, cựu
thống đốc Ann Richards, và lắp vào cái khoảng trống ý thức hệ bằng một
thứ ngôn ngữ cá nhân và tôn giáo. Người
Dân chủ chế giễu thói gia đình trị của Bush, và ngạo Bush vì họ cho rằng
Bush xem chính trị như là một thương trường.
Nhưng Bush nắm được một phần của cái chủ nghĩa tư bản kiểu
Mĩ, đó là sự hòa hợp giữa chính phủ và thị trường. Những đồng minh thương mại của Bush (và
cha ông, vẫn còn hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, vận động, thậm chí
chính khách) dính dáng vào những dịch vụ buôn bán vũ khí, dịch vụ tài
chính, dầu hỏa, và công nghệ. Bush
đặt những người đại diện ông vào vị trí lãnh đạo trong các cơ quan
chính phủ liên bang.
Để nâng
cao tinh thần quốc gia chủ nghĩa, ông Bush không ngớt so sánh một cách thù
địch giữa thế giới ngoài Mĩ và xã hội giàu có trong nước Mĩ. Chính sách hạn chế các chương trình
phúc lợi xã hội trong nước của chính phủ Bush làm khơi dậy một giai
đoạn “social imperialism”, chủ nghĩa đế quốc xã hội, trong những năm 1941 đến 1964. Một số người Mỉ vẫn cho rằng chủ
nghĩa tư bản Mĩ là một hệ thống tội phạm gây khó khăn cho chính phủ
duy trì một sự thống nhất trong xã hội.
Chính phủ Mĩ
biết được điều này, và họ cố gắng phát triển tình đoàn kết dân
chúng bằng các luận điệu gây chiến tranh với thế giới bên ngoài. Đảng Dân chủ gắn liền với các thế lực
người Do Thái chỉ biết đến chiến tranh với Iraq (và có thể cả Iran)
chắc chắn sẽ chẳng phản đối chính sách gây chiến của ông Bush.
Đảng Dân chủ
đang trải qua một cơn ác mộng về tư tưởng và đường lối chính trị. Ông Bush gần như không có đối lập. Ông cai trị như là một tổng thống với
thiểu số phiếu, nhưng sau tháng 12 năm 2002 (với sự thất bại thê thảm
của Đảng Dân chủ trong kì bầu cử) ông trở thành một người hùng với
đa số phiếu. Biến cố 9/11 là một
cơ hội có một không hai cho ông Bush để ông ta chứng tỏ rằng mình cũng
có một sứ mệnh rõ ràng: gây chiến tranh.
Những người
dầy công nghiên cứu và tìm cách khai thác biến cố 11/9 là những cựu
quan chức trong Chính phủ của Tổng thống Ronald Reagan, thời gian mà các
nhóm quá khích hữu khuynh và những cơ quan nghiên cứu chiến lược (“think-tanks”)
được thành lập để trả thù cho sự thất bại của Mĩ ở Việt Nam. Trong thập niên 1990s, họ có thêm một mục
mới trong chương trình nghị sự: tìm cách hợp thức hóa một cuộc chiến
mới sau thời kỳ Chiến tranh lạnh. Để
nghiên cứu sâu về chủ đề này, một dự án có tên là “Project for the
New American Century” (hay còn gọi là PNAC) được thành lập, cùng với các
tổ chức nghiên cứu như American Enterprise Institute, Hudson Institute, và vài
nhóm nhỏ khác, hiện đang tìm cách thực hiện những tham vọng còn tồn đọng
[dưới thời Tổng thống Reagan] trong thời Tổng thống George W. Bush hiện
nay.
Một trong những
“nhà tư tưởng” cho George W. Bush's là Richard Perle. Perle là một trong những sáng lập viên của
PNAC, và nay là chủ tịch Hội đồng Quốc phòng Mĩ. Các sáng lập viên khác gồm những người
như Dick Cheney, nay là Phó tổng thống; Donald Rumsfeld, Bộ trưởng quốc phòng;
Paul Wolfowitz, Thứ trưởng quốc phòng; I. Lewis Libby, Chánh văn phòng của
Cheney; William J. Bennett, Bộ trưởng giáo dục thời Reagan; và Zalmay
Khalilzad, Đại sứ Mỹ ở A Phú Hãn. Ông
Perle thích nói về một cuộc chiến tranh toàn diện (“total war”).
Perle khẳng định rằng không có chiến tranh từng giai đoạn
(stages war), mà là chiến tranh toàn diện. Ông
nói thêm: chúng ta đang chiến đấu với nhiều kẻ thù, kẻ thù ở khắp nơi
ngoài Mĩ. Perle muốn Mĩ ôm gọn cả
thế giới không phải bằng các phương tiện ngoại giao, mà bằng chiến
tranh toàn diện. Ông mơ tưởng về
tương lai, khi mà vài mươi năm sau, thế hệ con cháu ông sẽ ca ngợi sự
sáng suốt của tiền nhân như ông.
Trong một báo
cáo tựa đề “Rebuilding America's Defences: strategy, forces and resources for a
new century”, nhóm PNAC soạn thảo ra một kế hoạch cho Mĩ trong tương lai. Hai năm trước đây, tức là trước khi
Bush đắc cử, PNAC đề nghị tăng thêm 48 tỉ đô-la cho ngân sách vũ khí
để Washington có thể đánh và thắng nhiều cuộc chiến cùng một lúc. Điều này thực ra đã xảy ra. Trong báo cáo, PNAC còn đề nghị Mĩ nên
phát triển các vũ khí hạt nhân có khả năng truy tầm và xâm nhập vào
các hầm trú ẩn (gọi là “bunker-buster nuclear weapons”) và đưa chương trình
“Star wars” lên một trong những ưu tiên hàng đầu cho quốc gia. Chương trình này đang được thực hiện. Báo cáo còn đặt ra một kế hoạch rằng
nếu George W. Bush đắc cử, Iraq phải là mục tiêu quân sự. Và nay, như chúng ta thấy, Iraq đang là một
đối tượng cho Mĩ khởi đầu cuộc chiến ở vùng Vịnh lần thứ hai.
Về những tố
cáo rằng Iraq đang sản xuất các vũ khí tàn sát hàng loạt (weapons of mass
destruction), báo cáo của PNAC bác bỏ đó chỉ là những cái cớ. Bản báo cáo nhận định rằng trong khi
chuyện xung đột với Iraq tự nó là một lí do cho một cuộc chiến mới,
việc duy trì một lực lượng quân sự Mỹ ở vùng Vịnh sẽ làm cho vấn
đề chế độ Saddam Hussein dễ giải quyết hơn.
Chiến lược vĩ mô này được thực thi như thế nào? Một loạt bài báo trên tờ Washington Post
do Bob Woodward (người từng phanh phui vụ Watergate thời Nixon) viết cho thấy
biến cố 11/9 đã được khai thác ra sao.
Sáng ngày 12
tháng 9, năm 2001, dù chưa có bằng chứng nào về gốc gác của nhóm cướp
máy bay đâm vào hai tòa nhà ở New York, Donald Rumsfeld yêu cầu Mĩ tấn công
Iraq. Theo Woodward, Bộ trưởng quốc
phòng Rumsfeld tuyên bố trước Nội các rằng Iraq nên là một mục tiêu đầu
tiên và chủ yếu trong vòng đầu của cuộc chiến chống khủng bố. Nhưng mục tiêu Iraq tạm thời được bỏ
qua bên, vì Bộ trưởng ngoại giao Colin Powell, thuyết phục Tổng thống
Bush rằng dư luận công chúng cần phải được uốn nắn trước khí tấn
công Iraq (nguyên văn: “public opinion has to be prepared before a move against Iraq
is possible”). A Phú Hãn được chọn
làm mục tiêu tấn công. Nếu ước tính
của Jonathan Steele (ký giả của tờ Guardian) đúng thì khoảng 20,000 (20
ngàn) người A Phú Hãn đã bỏ mạng cho những tranh luận và lựa chọn mục
tiêu của Tòa Bạch Ốc!
Hết ngày này
sang tháng nọ, biến cố 11/9 được mô tả như là một cơ hội – một
“opportunity”. Theo Nicholas Lemmann viết
trên tờ New Yorker (số tháng Tư, 2002), Cố vấn an ninh quốc gia, Condoleezza
Rice, báo cáo với ông Bush rằng bà ta đã triệu tập một cuộc mít-tinh gồm
các thành viên cao cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia (National Security
Council) và đặt vấn đề nên tận dụng biến cố 9/11 như thế nào (“to
think about 'how do you capitalise on these opportunities'”), mà bà ta so sánh với
những biến cố trong những năm 1945 – 1947: thời điểm khởi đầu của
cuộc Chiến tranh lạnh. Kể từ
tháng 9 năm 2001, Mĩ đã thiết lập nhiều căn cứ quân sự tại các nước
có dầu hỏa, nhất là ở vùng Trung Á. Công
ti dầu hỏa Unocal xây dựng đường ống dẫn dầu ngang qua A Phú Hãn. Tổng thống Bush không kí vào Tuyên bố
Kyoto về môi trường; quay lưng với Tòa án Quốc tế về tội phạm chiến
tranh; và không kí hiệp định về hạn chế tên lửa. Bush còn tuyên bố, nếu cần, ông sẽ
dùng vũ khí hạt nhân chống những nước không có vũ khí hạt nhân. Dưới chiêu bài tuyên truyền về Iraq có
vũ khí tàn sát hàng loạt, Chính phủ Bush đang tấn công Iraq, và xem thường
các qui ước quốc tế về vũ khí sinh học và vũ khí hóa học.
Có thể nói
chính phủ ông Bush chỉ là một cơ chế thực hiện giấc mơ tân đế quốc
mà các cố vấn của ông đã đề ra trước đây. Mục tiêu A Phú Hãn và Iraq chỉ là hai
trong những mục tiêu gây chiến mà những kiến trúc sư của chủ nghĩa này
đã vạch ra từ lâu, trước khi George W. Bush trở thành tổng thống. Sự ngạo mạn và cực đoan của người
Mĩ cùng với chủ nghĩa đế quốc của họ là một mối đe dọa cho hòa
bình thế giới.
Về
trang Nghiên cứu & đối thoại tháng 4-2003
Home | Top Page | Về trang mục lục
