KỶ NIỆM

BỐN MƯƠI NĂM PHẬT GIÁO NHẬP CUỘC

 1963-2003

 

THƯ NGỎ

 

Kính gửi :

 

Chư Tôn Đức Tăng Ni,

Đồng bào Phật tử,

Kính thưa quý vị,  

     Năm 2003 là năm Phật tử Việt Nam kỷ niệm 40 năm Phật Giáo nhập cuộc để phục vụ dân tộc trong ánh sáng của đạo pháp và phục vụ đạo pháp trong điều kiện khế cơ khế lý của dân tộc kể từ biến cố Phật Đản 1963 tại Huế.  

Trong cái nhìn của con nhà Phật, thời gian chỉ là một sản phẩm của tâm động trước lẽ sắc không. Những người con Phật khắp nơi sẽ kỷ niệm 40 nhập cuộc của Phật Giáo Việt Nam trong tinh thần đó để ghi khắc Tứ Đại Trọng Ân đối với những người đã hy sinh phục vụ đạo pháp và dân tộc.

     Nhắc đến phong trào Phật Giáo năm 1963, Phạm Thiên Thư có hai câu thơ dễ thương:

                        Những người chấp nhận đấu tranh

                        Là khai tử để khai sinh lại mình.  

Phật Đản 1963 là điểm mốc đánh dấu quyết tâm của người Phật Tử quyết vào cửa tử để tìm cửa sanh đó. Trong tinh thần tưởng nhớ công đức tiền nhân đó, người Phật tử phải tự hỏi từ điểm mốc đó đến năm 2003 này, người Phật Tử đã làm được gì cho chính bản thân và đồng đạo đồng bào?

     Nếu hạnh phúc chỉ là vắng bóng của đau khổ và sống là một nỗ lực thoát khổ của cá nhân cũng như cộng đồng thì quả thật, người Phật Tử chẳng có phước đức hay thành tích gì để mà kỷ niệm cả. Phần thưởng lớn nhất là không thưởng không phạt, không công không tội. Nhưng muốn đi tới thì phải biết mình đang đứng ở đâu, muốn biết phải làm gì thì phải biết mình đã làm gì?

      Bốn mươi năm nhập cuộc của Phật giáo là một cách sống đạo giữa đời. Ánh đuốc tự thiêu của các Thánh Tử Đạo Tăng Ni và cư sĩ trong phong trào tranh đấu 1963 khai thị cho thế giới thấy được cái hay cái đẹp trong tinh thần khoan dung bất bạo động và vô úy của đạo Phật nói chung, cũng như riêng đạo Phật Việt Nam.

     Không có phong trào đấu tranh 1963 để chận đứng âm mưu đồng hóa tôn giáo và văn hóa dân tộc Việt Nam và ngăn ngừa sách lược biến Việt Nam thành thí điểm tranh chấp ý thức hệ, thử thách chiến lược, thí nghiệm vũ khí khiến cho toàn dân Việt Nam trở thành nạn nhân thê thảm cho các thế lực thù địch trong một cuộc chiến ủy nhiệm tiêu hao. Riêng người Phật Tử Việt Nam, trước hết là hàng xuất gia, làm sao tránh khỏi thảm họa số chết trong tù, số âm thầm bỏ đạo, số phải cải đạo để mưu sinh và số còn lại sẽ trở thành những kẻ thỏa hiệp ngây thơ với các tổ chức giả hình Liên Tôn hay Thuần Túy Phật Giáo. Cho nên, kỷ niệm 40 năm nhập thế hành thiện  không chỉ là việc của Phật-Giáo mà là việc chung của cả dân tộc, không chỉ là việc của cư sĩ mà là việc chung của Phật Giáo, trước tiên là của sơn môn.

     Phong trào tranh đấu năm 1963 là thành quả của tiến trình hiện đại hóa Phật Giáo Việt Nam khởi từ những năm 1920 mà chủ lực là những Tăng Ni và cư sĩ thường được mệnh danh là các Tăng Ni và cư sĩ Chùa Hội. Trong ngót 30 năm chấn hưng, phong trào chùa hội này đã thâu đạt được nhũng kết quả rực rỡ ít nữa là về ba phương diện.

      Thứ nhất, thống nhất Phật Giáo ba miền Nam Trung Bắc năm 1951 để xác lập Phật Giáo như một tôn giáo chân chính của dân tộc khả dĩ đương cự lại sức ép của Dụ số 10, muốn hạ Phật Giáo xuống hàng một hội tương tế, một hội đua ngựa.

     Thứ hai, quyết liệt đương cự lại những âm mưu và hành động lợi dụng quyền lực thế trị của Đệ Nhất Cộng Hòa để triệt tiêu Phật Giáo và ngoại đạo hóa Miền Nam.

     Thứ ba, xác lập Con Đường Thứ Ba, con đường hòa hợp hòa giải dân tộc bằng cách tiên phong vận động hòa bình và bất hợp tác với mọi khuynh hướng chủ chiến phi dân tộc bất kể từ đâu đến. 

     Biến động từ Phật Đản 1963 thực chất là một cuộc vận động tự do tôn giáo và bình đẳng tín ngưỡng. Nhưng tôn giáo - nhất là Phật Giáo, không phải là một định chế tự tại, tự lấy mình làm cứu cánh, tự phục vụ chính mình. Phật Giáo được an nhàn mà đất nước vẫn đọa đày, được tự do mà dân tộc vẫn nô lệ, được bình đẳng mà đồng bào đồng đạo vẫn bị đối xử bất công thì có ích gì. Phật pháp bất ly thế gian pháp. Quyết tâm vận động tự do và bình đẳng tôn giáo chỉ là một phương thế tạo cơ duyên cho Phật Giáo phục vụ con người, phục vụ dân tộc một cách hữu hiệu hơn mà thôi.  

     Kỷ niệm 40 năm nhập cuộc của Phật Giáo Việt Nam là ghi công những người đã hi sinh, và nhớ ân chư tôn túc và các hàng cư sĩ lãnh đạo và tham gia các phong trào vận động tín ngưỡng và vận động thế trị suốt 40 năm qua.

     Kỷ niệm 40 năm nhập cuộc của Phật Giáo Việt Nam là nguyện tiếp tục con đường phục vụ đạo pháp và dân tộc của tiền nhân.  Kỷ niệm 40 năm nhập cuộc của Phật Giáo Việt Nam là cơ hội cầu học về các bài học thành bại trong ý nguyện nhập thế mà cuộc vận động 1963 là điểm mốc cho một chuỗi những chuyển biến vừa tốt đẹp vừa thương đau trên con đường hành hoạt vì đạo vì nước.

     Chiến tranh kết thúc, đất nước tái thống nhất sau hơn 20 năm chia lìa, đó là cơ duyên cho Phật Giáo nghĩ đến những Phật sự hậu chiến để đáp ứng những nhu cầu đạo đức tâm linh thời bình.

     Vì những oan khiên của y báo và cộng nghiệp, Phật Giáo đã phải trì trệ một thời gian dài sau năm 1975. Nhưng “tăng hận bất cách túc” và “oán thù nên cởi không nên buộc”, nên Phật Tử ý thức được rằng những oan khiên đó chỉ có thể giải trừ nếu mọi hàng Phật Tử tiến hành Phật sự trong tinh thần vô cầu, vô tranh, nhẫn nhục, tinh tấn và hòa hợp hòa giải, nếu thành phần lãnh đạo thế quyền đương hành ý thức được nhu cầu tâm linh đạo đức văn hóa của quần chúng, ý thức được truyền thống yêu nước của Phật Giáo Việt Nam và những đóng góp thiết thực khả hữu của Phật Giáo hôm nay để đáp ứng nhu cầu tâm linh đạo đức văn hóa đó.

      Đất nước thời chiến có những nhu cầu đạo đức văn hóa thời chiến. Đất nước thời bình có những nhu cầu đạo đức văn hóa thời bình. Tâm nguyện chung của Phật Tử hữu tâm và hiếu hoạt hải ngoại cũng như trong nước trong thời bình là đào tạo Tăng tài, trẻ trung hóa nhân sự lãnh đạo giáo hội, động viên các hàng Phật Tử tham gia các sinh hoạt Phật sự nhiều hơn nữa, quân bằng hóa đường hướng hoằng pháp giữa thành thị với nông thôn, giữa đồng bằng với sơn cước, hiện đại hóa phương thức hoằng pháp và quản trị Phật sự, bảo tồn di sản Phật Giáo. Kỷ niệm 40 năm nhập cuộc của Phật Giáo là góp phần đề cao và tiếp sức thực hiện những trọng điểm đó.        

     Người Phật Tử Việt Nam bất cứ nơi nào cũng phải cố gắng vươn lên khỏi những vướng mắc của hội chứng hòa nhi bất đồng đồng nhi bất hòa, vươn lên khỏi những bận tâm về định chế hình thức, để hòa nhập với ước vọng và quyết tâm củng cố tự lực, tự cường và tự tín của cả quốc gia. Càng sa lầy vào những bận tâm chấp tánh, chấp tướng, tham danh, tham lợi, Phật Giáo sẽ càng lệ thuộc vào quyền lực thế tục, càng lệ thuộc vào quyền lực thế tục Phật giáo càng đi xa con đường phục vụ đạo pháp và dân tộc cố hữu. Giáo chủ của Phật Giáo là kẻ đã từ bỏ quyền lực thế tục đương nhiên có sẵn trong tay, để chứng đắc quyền lực tâm linh và cũng không cầu mong quyền lực thế tục thị thực cho quyền lực tâm linh đó. Đó là bài học Phật Tử đã rút tỉa được qua kinh nghiệm đắng cay của tình trạng tiến thối lưỡng nan “Ấn Quang - Quốc Tự” trước năm 1975 và “Phật giáo quốc doanh - Phật giáo quốc gia” hay “Phật giáo quốc doanh - Phật giáo thống nhất” sau năm 1975. Kỷ niệm 40 năm Phật Giáo nhập thế là thực hiện quyết tâm vượt khỏi những phiền trược danh tướng thế tục đó.

     Phong trào kỷ niệm 40 năm nhập cuộc của Phật Giáo Việt Nam năm nay sẽ có ba cao điểm đó là đại lễ Phật Đản 2547, ngày 20/8/ chính quyền thực hiện kế hoạch Nước Lũ tấn công chùa chiền toàn quốc và ngày 1/11/ đệ nhất Cộng Hòa cáo chung. Tùy hoàn cảnh và phương tiện, tôi tha thiết cầu xin chư tôn đức và Phật Tử các tự viện, các hội đoàn Phật Giáo tổ chức các lễ hiệp kỵ, các buổi hội thảo tưởng niệm, thực hiện các công ích tôn giáo văn hóa xã hội, xúc tiến các công trình biên soạn, dịch thuật để kỷ niệm trong tinh thần vô cầu, vô tranh, nhẫn nhục, tinh tấn và hòa hợp hòa giải như đã nói trên.

Nam Mô Thường Hoan Hỉ Bồ Tát Ma Ha Tát,

Nam Mô Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật tác đại chứng minh.

Kính chào quý liệt vị và quý Phật Tử.

 

Chùa Việt Nam ngày 10 tháng 01 năm 2003

  Sa-Môn Thích Mãn Giác.

 

 

Home   |  Go top page  |  Về trang mục lục