posted: 22.1.2006
|
NHÂN NĂM ANH
CHÓ VIẾT VỀ CHỊ CẦY Trong mười
hai con giáp, chó (dog) được xếp hạng thứ mười một tức là chỉ hơn
anh chị heo ( lợn ) lười biếng, ăn no nằm ỳ. I. Đặc điểm
sinh lý của chó : Trong thế giới
loài vật bốn chân và thuộc nòi có vú, chó được những nhà động vật
học phân nhóm : Chó nhà và chó rừng. Chó nhà sủa. Chó rừng tru. Chó cũng
được phân hai hạng sang hèn như con người và ở với giai cấp nào sẽ hưởng
chế độ, tiêu chuẩn của giai cấp đó. Chó có tuổi thọ trung bình mười
bốn năm đến mười tám năm. Trong suốt cuộc đời làm chó này, con vật
được coi gần gủi người nhất cũng có những thuộc tính gần giống như
con người : Trung thành hay phản trắc; vui vẻ hay cáu kỉnh, buồn rầu hay
vui tươi, bệnh đau hay mạnh khoẻ... Sự truyền giống
của chó bắt đầu ở tuổi lên năm. Nhiều con chó khôn như giống ngựa
thì không bao giờ loạn luân. Chó mẹ đẻ ra chó con như những động vật
khác và rất ham con ( trừ một số đẻ trứng như một số loại cá, cóc
nhái, chim chóc và...bà ...Âu Cơ -tổ tiên người Việt-). Khoa học có sự
nhân giống cho người thì cũng có nhân giống cho chó thường được gọi
là ''chó nhân bản'' như con Snuppy của Hàn Quốc. Trong đời sống,
phim ảnh, chó sói ''wolf'' đã đi vào cổ tích ''Em bé quàng khăn đỏ''; loại
chó hung tợn ''Hyeana'' có trong phim ''Lion King'' và những con chó sống miền
Bắc cực đã lên màng hình vì công việc kéo xe chạy trên tuyết cho cư dân
miền băng giá bốn mùa. Trong những phim hoạt hình trí tuệ nhất của Mỹ,
chó thường đi với chuột láu cá Jerry để ăn hiếp con mèo qủy quái Tom
trong phim ''Tom and Jeney'' mà tầng lớp nào cũng yêu thích. Chó đi với cảnh
sát là nhân vật quan trọng để tìm ra thủ phạm và kẻ gian hay tuy tìm
tông tích nạn nhân, dò mìn, đánh hơi ma túy, trinh sát... ( nhờ vào thính
giác cực kỳ tinh xảo với độ nhạy cảm gấp bốn trăm lần con người
). Chó ở Việt
Trên màn hình
Mỹ, ngày nào cũng có những ''show dog'' với những giống chó nhỏ bằng
con mèo đến to như con bê, từ con lông xù tận móng đến con đào không ra
một cọng lông làm thuốc, từ con mặt mày xinh xắn như những hoàng tử,
công chúa đến những con xấu như ma lem đêm
mơ thấy còn hãi hùng...Các loại thường gặp đẹp xấu như : Chihuahua (
chó nhỏ ), Hound ( chó hung, mặt mũi dữ tợn ), Shepherd ( chó ''cảnh sát''
), Mongrel ( chó giữ nhà)... Tính cách của
chó không phức tạp như con người và có thể chia hai mức độ tốt, xấu : - Chó tốt :
Trung thành, thân thiện, dễ nuôi. ( Ở Mỹ, nhiều ''Dog store'' với những
con Puppy xinh xắn được nuôi để bán ) - Chó xấu :
Ăn bậy, sủa ẩu, cắn càn. ( Nhiều con trở nên hung tợn, nổi điên cắn
người hàng xóm kể cả chủ nhân và khi chó điên cắn, người ta lại phải
cầu cứu thuốc chủng ngừa ''Bệnh chó dại'' mà bác sĩ người Pháp Luis
Pasteur (1822-1895) đã tìm ra vaccin năm 1886). Chó có công dụng
: Giữ nhà và ''làm việc thiện''. Chó còn có những
cử chỉ khá dễ thương. Nếu bà mèo hay làm duyên, làm dáng kiếm láp rửa
mặt thì chó nhiều khi há mỏm táp...ruồi. Bởi vậy, dân gian có câu chỉ
một sự hy hữu cầu may như những ả ế nhằng ế nhịt cầu duyên :
''Chó táp nhằm ruồi''. Con ruồi vô phúc chắc bữa ấy chắc bị ''tình phụ''
mới nhào vô miệng chó mà ...tự tử chớ bình thường, ruồi bay nhanh như
chớp, cả ''dợt điện'' còn họa hằn mới ''chụp'' được. Ruồi loại
ấy không... mù thì cũng...chột. Tùy theo tính
cách khôn ngoan, thông minh và hữu dụng với kiếm dễ hay khó mà người ta
phân ra thành nhiểu loại chó. Phân loại người thời khó, phân loại chó
thời dễ. II. Phân loại
chó: Cổ nhân có
câu : ''Coi gà xem cựa, coi ngựa xem mông'' còn với chó thì ''coi lông với
móng, coi màu với mông''. Sao chó phải coi kỹ thế ? Ở Việt Nam,
nếu con mèo ''tam thể'' là loại mèo quý có ba màu đen vàng trắng được
xếp loại một, sau đó mèo nhị thể và mèo mun ( có dính dấp đến chuyện
làm người chết bật sống dậy khi bị giống này nhảy qua bụng ) thì
chó có nhiều bậc hơn vì sự phong phú màu sắc cũng như vóc dáng, móng
đeo...Thông thường, chó mực được xếp quý . Câu đối bật ra cho bạn
đọc : ''Thằng chực mó chỉ con chó mực''
hay ''Con chó mực ăn chực chó đen''. Loại thứ hai
là chó có tám móng đeo tức móng chân thay vì bốn thì mọc thêm bốn móng
nhỏ nữa. Câu đối tục nên thôi. Loại chó lưỡi có đốm đen khôn
ngoan, bắt rắn tài tình xếp thứ ba. Nhưng có người theo sách Trung Quốc
về ''tướng chó'' chia những loại chó trắng đốm đốm ( bạch cẩu hoàng
đầu ), chó vàng ( hoàng cẩu ), chó trắng tinh ( bạch cẩu ), chó lưỡi đốm...
Theo Độc Cô Cầu Thắng trong bài : ''Năm Tuất nói chuyện xem tướng chó'' trên BBC thì loại bạch cẩu này là chó
cung đình của các Dương quý phi, Tây Thi. Trong phim Tàu thì các nàng mỹ
nhân này chưa bao giờ được đạo diễn cho ôm chó mà chỉ ôm mèo như Võ
mỵ nương. Có lẽ kiếm con chó trắng như tuyết khó quá chăng ? Còn cho rằng
Bao Công có con chó loại ''Bối kiếm đầu'' lông dài như hình lưỡi kiếm
giúp chủ nhân phá án dễ dàng nhưng những bộ phim về Bao Thanh Thiên, Bao
đại nhân chẳng thấy con chó lưỡi kiếm này xuất hiện trên màn bạc !. Độc Cô Cầu Thắng còn cho rằng : Những
con chó ấy là ''quý tướng cẩu, nếu có, chủ nhân chắc chắn sẽ gặp
may mắn, phát phú quý, thăng quan, tiến chức.'' làm NTH ta cười ra nước mắt
!. Số là : Con chó Tô Tô nhà ta đúng hàng ''quý cẩu'' nhưng chủ nhân nó,
bị Việt cộng bắt, bị bỏ đói đến
chết trắng mắt với cái gọi là ''may mắn'' chớ đừng nói đến thăng
quan, thăng vào... quan tài với nhúm xương tàn sau đó ba mươi hai năm thì
đúng thiệt !. Ông anh ta có chó tám móng đeo, tự nhiên nó sử dụng ngón
''cẩu sực xí quách'' táp phập vào tay ông khách đến chơi nhà. Thế là
''khách đến nhà không trà thì nước'' mà ...nước miếng năn nỉ gần gãy
lưỡi, ổng mới không làm to chuyện. Đúng là tướng chó với tướng người
chỉ là ''người tưởng'' mà thôi !. Ở đời, không
nên nhìn mặt mà đoán hình dung là vậy. Nếu đoán tướng thì Mao Toại
lùn tịt sao có thể làm chính khách nước Tề, Hàn Tín bé choắt choắt
sao làm nên Đại nguyên soái nước Hán ?. Vậy thì mấy con chó không thuộc
''quý cẩu'' bỗng chốc bị vào nồi như dịch cúm gia cầm chết oan bao
nhiêu thân chị Dậu. Con vật nào
trong mười hai con giáp cũng được đi vào văn học tùy theo đặc tính,
công dụng của chúng. III. Chó từ
đời sống bay bỗng qua văn học : 1. Trong tục
ngữ, ca dao, dân ca, cổ tích : Văn học đã
mang con chó cùng với những con vật khác đi qua những làn điệu ca dao, dân
ca, tục ngữ từ ngàn xưa : Nếu đặc tính
của con người là râu tóc thì con vật phải là lông lá, móng sừng. Ca dao
hay hát :
- Để nói đến
khía cạnh hục hặc, không còn ân cần, người thường dùng ngữ : ''Mắng
chó, chửi mèo''. Ghét nhau đến tận xương cốt thì từ mắng yêu ''con khỉ''
thay bằng từ mạt sát ''Đồ chó'' hay ''đồ thứ chó đẻ'' hoặc ''đồ
thứ trâu sanh, chó đẻ'' dù không ai hiểu lý do con chó đẻ, con trâu sanh
có tánh cách gì xấu xa để người chửi độc mồm, độc miệng ?. Câu chửi
đó rất nặng nề như một sự ''cạn tàu, ráo máng''. Vậy là hết. - Nhưng trái với
sự chửi chí chết là cái mắng yêu ''đồ chó'' nhưng ''chó con''. Mất từ
''con'' thành ra từ chửi nặng. - Để nói
lên sự sui sẻo khi con chó nhà thay đổi tiếng sủa thành tru như cho sói,
người ta nói : ''Vô phúc vớ phải chó tru, không giết người cũng ở tù
mọt gông''. Con chó ấy nhất định nếu không bị thả trôi sông thì cũng vô nồi nước sôi để ra :
Con chó cảm
được thân phận nên kêu :
Củ giềng
nghe đâu ăn với thịt chó thì không tanh lại ấm bao tử gì gì đó ... Đấy, con chó
vốn được gọi là con vật bốn chân thân cận con người, trung thành đến
chết bảo lếch là không dám đi, bảo qùy là không dám chạy, bảo đứng
dậy là không dám ngồi...vậy mà người ta còn rêu rao, kêu gọi nhau : ''Sống
không ăn giồi chó, chết không có mà ăn''. Người nhậu quăng cục xương
chó chết, con chó sống nào có biết đồng loại ra sao nhào vô...gặm mót.
Đau là vậy ! Giới nhậu nào xơi thịt
chó nhiều nhất ? Người ta khẳng định :
Bây giờ, chỗ
nào người ta cũng ăn, cũng xơi, cũng đớp ''cầy tơ bảy món'' từ con vật đầy tình nghĩa mà cũng đầy ''chất
đạm mát gan, bổ thận'' này không còn mảnh xương đến nổi ''giả cầy'',
cầy giả cũng ...chơi. Thiệt là...''thiên linh linh, địa linh linh, cho thêm
dĩa cẩu mới...tang tính tình......''. Còn đâu con
chó mà người ta nâng niu cách học ''bơi chó'', chiêm ngưỡng con chó ''làm
xiếc'' chui vòng lửa, bắt bóng, nhảy dây, làm ngựa để chú khỉ cưỡi
cho chủ nhân thò tay nhặt tiền ! Nhưng chó vốn
là con vật trung thành và đa năng nhất của người nên ''đánh chó phải
kiêng chủ nhà'' là vậy. Chó lại là con vật hướng thiện giúp con người
tự sửa mình như trong cổ tích ''Người học trò và con chó đá'' : Con
chó đá không vẫy đuôi chào anh trò nhỏ bởi vì anh ta ''chưa đổ ông
Nghè đã đe hàng tổng'' nhăm nhe thay vợ, hăm he láng
giềng. Người phi đạo đức sao mà đỗ đạt trạng nguyên ?. Bây giờ, những
loài chó đá ấy... tuyệt chủng nên trạng nguyên, bãng nhỡn, thám hoa có
dịp ''quang tông, diệu tổ'' đảo lộn cương thường, lật ngang thế sự
có con chó nào ''sủa'' cho tỉnh mộng đâu ?. Tiếng chó sủa
ban đêm như đã thành âm thanh quen thuộc đến nổi thiếu nó, người ta cảm
thấy trống trãi, lo sợ nỗi cô đơn và sợ nhất là bỗng không bặt tiếng
chó là coi chừng...mất con chó !. Tục ngữ xuất
hiện : ''Chó treo, mèo đậy'' để nêu cái ''tài tình'' tính xấu của hai
con vật có nhiều thù vặt này. Cái tội ăn ẩu, ăn hổn , ăn tạp, ham ăn
đã khiến con chó dễ vướng vào ''bã chó''. Chính cái ''bã chó'' mà người
ta dùng để giết chó lại khiến bao kẻ dùng nó mà kết thúc cuộc đời.
Lão Hạc của Nam Cao là một. Chó cũng ''đánh hơi'' được sự nguy hiểm từ
trong ''khẩu phần'' thức ăn nên có sự ''cảnh giác''. Có lẽ vậy mà khi
được cho ăn, con cho cứ vừa ăn vừa lắm la, lắm lét vừa sợ mất ăn,
vừa ngán dính bẩy khiến cho nó không cảm thấy miếng ăn ngon lành gì nữa
cả. Thân làm chó khổ đến cả miếng ăn, có gì mà vui sướng ! Đã mang kiếp
chim thì phải hót, kiếp trâu thì phải cày, kiếp cầy thì phải sủa. Tiếng
sủa của chó như một điệp khúc giữ nhà :
Chao ! Ăn cơm
chúa, múa tối ngày. Sủa không hay có mà ăn gậy. Tội nghiệp thân chó giữ
nhà biết bao !. ''Sủa'' cũng trở thành từ thông dụng vui
vui khi người ta mắc cơn ho liên tù tì. Ho biến thành ''sủa cả đêm, ngủ
gì được !'' - Cuộc đời
chó nhiều phen lận đận nên có câu ''lên voi xuống chó''. Xuống chó hay
xuống ngựa cũng đồng nghĩa với xuống...ruộng sình khó mong ngày lên
yên tuấn...cẩu ! - Thêm vào đó,
vì chó thuộc nòi vận động viên tốc độ nên để chỉ sự giàu có về
ruộng vườn, thiên hạ hay so : ''Chim bay sãi cánh. Chó chạy cong đuôi'' nghĩa
là đất đai rộng quá khiến con chim bay sặc sừ, con chó chạy le lưỡi.
Khiếp ! - Chó làm việc
thiện không chỉ giữ nhà, xiếc, săn tin, dò bẫy, đánh hơi trong cuộc đời
mà còn giúp người qua cơn túng thiếu. Hình ảnh bầy chó chưa mở mắt đã
được chị Dậu rứt lòng bán sấp, bán ngửa để lấy tiền thuốc thang
cho anh Dậu trong ''Tắt đèn'' của Ngô tất Tố như một điển hình. Đấy
! Làm chó ngoài đời đã cực mà chó đi vào văn học cũng chả có số phận
gì thấm khá hơn chó trong tử vi. - Chó với
cái tật xấu hay cắn ẩu người nên có câu : ''Coi chừng chó cắn trộm''.
Người xưa và nay đều dùng từ ''chó'' để nêu tính cách xấu xa của con
người. Trong ''Hịch tướng sĩ văn'', Hưng Đạo Đại Vương, Trần quốc
Tuấn có viết : "Huống chi ta cùng các ngươi sinh ra ở thời nhiễu
nhương...trông thấy những ngụy sứ đi lại rầm rập ngoài đường, uốn
lưỡi cú diều mà sĩ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể
phụ...'' ( Việt
2. Chó trong tử vi và lẻn vào chiêm bao : Theo ''Tử vi
trọn đời'' của Giáo sư Hiển Linh thì người cầm tinh tuổi ''gâu gâu''
này không phải chỉ đại kỵ với cầm tinh tuổi ''meo meo'' và đệ nhất
là...ông ba mươi ''à um'' mà kỵ với Kỷ Sửu, Ất Mùi, Tân Sửu, Quý
Mùi, Ất Dậu, Đinh Sửu, Tân Mẹo, Quý Dậu, Đinh Mẹo, Giáp Tý, Canh Ngọ,
Mậu Ngọ... Mỗi con có mỗi
khắc tinh khác nhau. Nếu khắc tinh của cá là cò, khắc tinh của rắn lục
là chim bìm bịp, khắc tinh của rết là gà, của đĩa là vịt...thì khắc
tinh của chó chính là cọp chớ không phải là mèo. Mèo chó có thể ở
chung một nhà nhưng cọp thì cả trời cũng ...mời ''đi chỗ khác chơi''. Có
lẽ vì sự tích con chó lừa cọp một vó đau khiến con trâu cười đến nỗi
dập mất hàm răng ăn cỏ và cọp thù chó thấu xương. Do đó, người tuổi
chó ngán gặp tuổi cọp và khi chiêm bao, bạn nằn thấy chó rượt thì đi
núi coi rừng cọp vồ và ngược lại. Chó cắn đỡ hơn cọp cắn nhưng đừng
để con nào cắn có lẽ phải nhờ phước đức ông bà để lại phải cho
dày. Trong sách
''Khám phá bí ẩn của những điềm chiêm bao'' theo nguyên tác Michael Halbert thì thấy chó : ''là được người nâng đỡ.
Thấy chó cò là may mắn gần kề. Thấy chó mực, nên đề phòng bị lừa
gạt. Thấy chó cái là sắp được thỏa mãn ân tình. Thấy chó cắn nhau
là bị khuấy làm cho bực mình. Thấy bị chó sủa nên đề phòng mất của.
Thấy chó săn là công cuộc làm ăn gặp hồi thịnh vượng...Chó điên cắn
nhằm mình là bị tiếng thị phi''. Nếu ai đó cả
đời chỉ thấy toàn chó cắn, chó sủa và chó điên lẻn vào chiêm bao thì coi như vận may chả mỉm cười dù chẳng
mắc vào tuổi đại kỵ có chữ ''Tuất'' này. Thế mới nói sui sẻo không
do bói toán, duyên may chả phải cơ trời mà chỉ con người tự tạo ra những
đau thương, khổ nhục, đắng cay, đoạn trường !. Cùng với gà
heo mèo dê ngựa, con chó được xếp vào hàng lục súc mà con người nuôi
nấng, vì thế mà con nào cũng muốn được lòng chủ thì ''bập bênh, bập
bênh, mày lên thì tao xuống, mày xuống, tao mới được lên'' thành chuyện
''Lục súc tranh công''. Con chó mới mắng rằng :
Lời lẽ chí
lý, thông minh. Có lẽ vậy nên người ta chửi ''ngu như bò, dơ như heo'',
ít ai chửi ''ngu như chó''. Con chó vô tội và vẫn đáng thương khi nó được
sủng ái rồi lại thất sủng . Ước mong sao
trong các em, con chó vẫn là người bạn mà các em cùng vui, cùng hát :
''Gâu gâu gâu ! Con chó nhà em thức khuya dậy sớm. Gâu gâu gâu ! Con chó
nhà em suốt ngày nó siêng năng. Có khách đến nó sủa gâu gâu, lúc tối
trời nó cũng sủa gâu gâu. Em đi học về nó vẫy đuôi vui mừng gâu
gâu...''. Chơi với loài
nào cũng vậy, cẩn thận đến một ngày từ bạn hóa thành thù thì càng
nguy hiểm vô cùng huống chi là loài chó dẫu ở Mỹ ''Nhất chó, nhì đàn
bà, ba trẻ con còn lon ton là...đực rựa''. Nhưng cuối cùng, nguy hiểm nhất
cũng chính là...con người vì con chó chỉ mang...một giáp mà con người
mang đến...mười hai con giáp!. Nhà văn, MC Nguyễn ngọc Ngạn trên sân khấu
Thúy Nga Paris by nigth kể chuyện vui có câu : ''Con ơi ! Người ta nuôi con
gì thì trước sau cũng thịt con ấy mà thôi !''. Đó là cái sự đời khi
cuốn lịch âm có tờ cuối tháng mười hai âm lịch được bóc ra... Mừng năm Chó
! Mời Tuất anh, Khuyển chị đi ăn Cầy Tơ. Cầy Tơ ăn đi chị Khuyển,
anh Tuất. Mời ! Mừng năm Chó !.
Tháng1/21/06 Ngọc thiên
Hoa
|
