Dai Hoi Phat Giao lan I

Tuyên Ngôn của Đại Hội Văn Hóa Phật Giáo Toàn Quốc Kỳ I |1974-75

Đại Hội Văn Hóa Phật Giáo Toàn Quốc Kỳ I tổ chức tại Trung Tâm Nghiên Cứu Huấn Luyện Quảng đức Saigon trong bốn ngày từ 21-12 đến 24-12-1974. Đại Hội quy tụ 48 đơn vị gồm 205 Đại biểu đã được sự chứng minh khai mạc của Hòa Thượng Viện Trưởng và Chư Thượng Tọa, Đại Đức trong Hội Đồng Viện Hóa Đạo.

Đại Hội đã thuyết trình và thảo luận về tinh thần, đường hướng, phương thức hoạt động Văn Hóa của Giáo Hội và những trở ngại liên hệ trong đoản kỳ cũng như trường kỳ. Các buổi hội thảo này đã được những nhà văn hóa có uy tín đảm trách dưới sự chủ tọa của quý vị Giáo phẩm cao cấp. Ngoài ra, Đại Hội cũng đã thưởng lãm và quan sát một số hoạt động Văn Hóa cụ thể của Giáo Hội Trung Ương cũng như của Tổng Vụ Văn Hóa.

Sau khi duyệt lại phần tường tình đúc kết, Đại hội ghi nhận các điểm sau đây :

Thứ nhứt : Phật Giáo Việt Nam là một nền tín ngưỡng nhân chủ và dân tộc. Một nền tín ngưỡng đề cao giá trị bản nhiên và khuyến khích trách nhiệm tự lực giải thoát. Tự lực giải thoát bằng cách chuyển hóa ý chí, giải thoát cá nhân, hành động giải phóng cộng đồng vốn là phương thức tu chứng được hầu hết những vị Tổ sáng khởi Phật Giáo Việt Nam thực hành. Thành quả của phương thức tu chứng này là tiến trình xây dựng Phật Giáo Việt Nam đã phù hợp với tiến trình đấu tranh và phát triển tự chủ của dân tộc.

Thứ hai : Thành công chính trị thời Đinh, Lê, Lý, Trần chính là thành công của ý chí hợp sáng Văn hóa và đoàn kết Dân tộc mà Phật Giáo đã chủ động.

Và bởi Phật Giáo không chủ trương tranh chấp quyền hành thế tục và chỉ tồn tại với nhân gian nên khi xứ sở lọt vào vòng thống trị ngoại bang, Phật Giáo Việt Nam vẫn duy trì được tiềm lực chờ cơ duyên phục hoạt. Cơ duyên đó đã xuất hiện vào những năm 1930 dưới hình thức Phong trào Chấn hưng Phật Giáo về mọi phương diện nhất là Văn hóa và Thanh niên. Thành quả của công cuộc hiện đại hóa phương thức phụng hành tín ngưỡng đó là sự hình thánh của Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam năm 1951 và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhứt năm 1964.

Thứ ba : Với sự hình thành của cơ cấu lãnh đạo thống nhứt đó, người Phật tử Việt Nam như đã gặp được cơ duyên để kế tục truyền thống phục vụ Dân tộc. Nhưng xứ sở bị qua phân rồi chiến tranh tái phát. Trong hoàn cảnh đó, Phật Giáo Việt Nam vốn bản chất hiếu hòa nên đã mặc nhiên trở thành nạn nhân của những thế lực phi dân tộc, của những chủ trương và hành động phá hoại, xuyên tạc, ngăn trở liên tục nhằm tiêu trừ ảnh hưởng Văn hóa Phật Giáo đối với Dân tộc. Mặt khác, tình trạng sa đọa do những cập lụy của chiến tranh, những con buôn văn hóa giáo dục, những xâm lấn tinh vi của văn hóa nô dịch và chính trị ngoại lai cũng đã là những trở ngại lớn cho Phật Giáo trong cố gắng duy trì và phát triển Văn hóa, Đạo đức Dân tộc.

Thứ tư : Những chủ trương và hành động phá hoại, xuyên tạc Văn hóa Phật Giáo đã được thực hiện bằng nhiều hình thức như tuyên truyền, sách báo, học đường và những luật lệ bất công, kỳ thị. Đa số người chịu thuế là Phật tử, và thực tế là một phần đóng góp đó đã được dùng để dung dưỡng những phương tiện phá hoại tín ngưỡng và Văn hóa Phật Giáo.

Thứ năm : Từ những nhận định nêu trên, Đại Hội thành khẩn đạo đạt lên Giáo Hội Trung ương những nguyện vọng sau đây :

1. Hoàn thành một kế hoạch quy mô nhằm truyền bá sâu rộng hơn chính sách Văn hóa Nhân chủ và Dân tộc, nhằm xây dựng và phát triển mọi phương tiện sinh hoạt Văn hóa của Phật Giáo.

2. Chỉ thị các cơ sở, các tổ chức, các cán bộ Văn hóa, Giáo dục, Hoằng pháp và Thanh niên tích cực phối hợp trong nhiệm vụ phát triển Văn hóa Phật Giáo, nhất là nhiệm vụ giải hóa những chủ trương và hành động phá hoại, xuyên tạc Phật Giáo cũng như mọi hình thức hoạt động làm đồi trụy đạo đức Văn hóa Dân tộc.

Thứ sáu : Đối với Chính quyền, Đại Hội đòi hỏi:

1. Phải chấm dứt mọi hành động và quyết định có tác dụng kỳ thị, gây trở ngại hoạt động cho Văn hóa Phật Giáo.

2. Phải công bằng, vô tư trong việc sử dụng các phương tiện truyền thông, các phương tiện và cơ sở Văn hóa Giáo dục công cộng, trong việc áp dụng những luật lệ liên quan đến sinh hoạt Văn hóa đối với Phật Giáo. Phải ngăn chận mọi chủ trương lợi dụng các phương tiện, các hoạt động, các luật lệ, các cơ sở này vào mục đích tư lợi, phá hoại Phật Giáo, đẩy xã hội đến chỗ khánh tận tâm hồn và đạo đức.

Thứ bảy : Đối với các tổ chức Văn hóa Giáo dục khác, Đại Hội kêu gọi sự thức tĩnh lương tri, ý thức trách nhiệm liên đới trong việc bảo vệ và phát triển các giá trị cơ bản của nhân loại và dân tộc hầu kịp thời chấm dứt và sửa sai những hành động sai lầm làm trầm trọng thêm tình trạng đồi trụy và phóng thể sẵn có của xã hội.

Đại Hội thành khẩn kêu gọi mọi người có nhiệt tâm với Văn hóa Dân tộc phản ứng kịp thời và đúng mức mọi hành động xuyên tạc, phá hoại Văn hóa Phật Giáo.

Phật Lịch 2518, Saigon 24-12-1974.

Sao y bản chánh có chữ ký của:

T.T. Thích Mãn Giác, Chủ tịch Đại Hội
Đ.Đ. Thích Đồng Tánh và
Đ.Đ. Thích Huệ Tánh, Chủ tọa đoàn
Và gồm 48 chữ ký của 48 Phái đoàn tham dự Đại Hội.