posted: 5.3.2005
|
Để thay lời điếu tụng – Năm 2001 lần đầu tiên chúng
tôi đưọc chính thức tiếp cận với suy tư của Charlie Nguyễn và chúng
tôi đã gửi Charlie Nguyễn một lá thư có đoạn như sau:
Kính Bác, Tôi nhận được quyển Công Giáo - Huyền Thoại và Tội Ác do anh
Hồng Quang gởi cho. Tôi đọc một mạch
hết quyển sách, đọc lại lần nữa và giờ đây xin có đôi lời cùng
Bác. Trước tiên, tôi xin được ngõ lời
thán phục lòng can đảm và liêm khiết trí thức của Bác. Thấy đúng phải nói đúng, thấy sai phải
nói sai. Dù cho lời nói đó có thể hại
đến chính mình, dù cho lời nói đó có thể làm cho cuộc đời tưởng là
an định của mình giao động tận gốc rễ. Nỗi niềm xao xuyến của Bác khi viết
quyển sách này thật khác với sự yên lặng đắng cay phẫn nộ của
Abraham khi vâng lời Thượng Đế để giết con, hay sự im lìm bão tố của
Kierkegaard khi thấy rằng muốn giữ lấy đức tin tôn giáo thì ắt phải tự
hi sinh nhân cách, tự chà đạp nhân vị của mình. Bác đã không im lặng đắng cay, đã không
im lìm bão tố như một người bị tên bắn vào chỗ hiểm và lặng yên
nhìn mũi tên để chờ chết. Bác đã
cắn răng vung tay nhổ mũi tên, dù biết là đau đớn. Tiếng thét đớn đau của Bác chính là quyển
Công Giáo - Huyền Thoại và Tội Ác vậy. Thực tế mà nói, đạo Công Giáo đã
bắt đầu suy tàn từ khi nhân loại hiển nhiên thừa nhận quả đất tròn
và quả đất không phải là trung tâm vũ trụ.
Từ cách mạng Pháp đến nay - nhất là từ sau thế chiến thứ
hai đến nay, nên thần học công giáo đã dần dần biến dạng, nhường
bước cho những phong trào dồn dập phê phán và xét lại hai mươi thế kỷ
hiện hữu của đạo Công Giáo. Hai
ngàn năm Công Giáo chỉ còn lại bạo động, lò sát sinh và bom nguyên tử. Bom nguyên tử do Mỹ Tin Lành chế tạo, lò
sát sinh diệt Do Thái do Đức Công Giáo lập ra, và những gulag địa ngục
trần gian do Nga Chính Thống Giáo thiết lập. Phải mất 50 năm, Vatican mới can đảm
tự đấm ngực ăn năn mea culpa! mea culpa! Nhưng nếu không có một người dị tộc -
là Hồng Y Karol Wojtyla của Poland - ngồi lên ngai vàng Thánh Phêrô năm 1978
để trở thành Giáo Hoàng John Paul II thì việc cáo thú tội lỗi của
Vatican cũng chưa chắc đã thành. Giáo
Hoàng John Paul II là người đã cố gắng rũ sạch những lớp bụi mù độc
tôn huyển hoặc bao phủ ngai vàng thánh Phêrô khi Ngài phục hồi danh dự
cho Galileo, khi Ngài phanh phui bí mật Fatima chỉ là một huyền thoại đầu
voi đuôi chuột, khi Ngài bảo thiên đường hỏa ngục chỉ có trong tâm
trí con người. Thiên đường tại tâm
chứ không phải là một nơi chốn Thượng Đế trị vì và là nơi nhân loại
sẽ đến trong ngày chung thẩm do đó mà Thượng Đế cũng chỉ còn là thượng
đế tại tâm. Hiểu được điều đó
là hiểu được dụng ý của Bác khi viết quyển Công Giáo - Huyền Thoại và Tội Ác. Rồi hai năm
trước đây, cũng khoảng thời gian này, anh chị em chúng tôi không nén nỗi
xúc động trước tin Charlie Nguyễn mắc bệnh trầm kha. Xúc động chẳng phải vì cơn bạo bệnh
đang hành hạ Charlie Nguyễn, nhưng là vì nghĩ rằng con đường giải hoặc
còn dài và chúng tôi sắp mất một người bạn đồng hành trí tuệ can trường
và dũng mãnh. Và chúng tôi đã ghi lại
một vài cảm nghĩ thân thương chân chất gửi Charlie Nguyễn như một thông
cảm “bắt phong trần phải phong trần” của anh:
Charlie
Nguyễn, người đã vượt qua được sông Mê, suối Ảo. Charlie
Nguyễn, người can đảm đứng dậy và tiến lên sau khi đã ngã quỵ vì một
hôm chợt nhận ra những tín lý mình chấp nhận trước nay không còn đứng
vững trước những tra vấn của lý trí. Charlie
Nguyễn, một Lazarô trong sách tân ước Luca,
một kẻ đã chết sống lại, không phải để tiếp tục theo ngụy tín, nhưng
để bắt đầu sống cho quyền tự do tư tưởng và quyền bình đẳng suy
tư. Charlie
Nguyễn, người đã một hôm, phá bỏ hết những hình thức tín ngưỡng
huyễn mị để nói như Giê-Su trong sách tân ước Mathiơ rằng: Một ngày kia người ta sẽ
không thờ cha tao trên núi này hay trên núi kia mà thờ trong lòng. Trong
chiều hướng tín ngưỡng như anh, và trước hay đồng thời với anh, hẳn
không thiếu gì kẻ cũng từng đắng cay chua xót vì thấy mình lầm, như
Soren Kierkegaard và Martin Luther, những nhân vật thệ phản đầu đàn của
thần học và tôn giáo phương Tây. Kierkegaard
gọi tâm cảnh đắng cay chua xót ấy là ấy là "ớn da gà"khi người
ta phải nhận những điều phi lý là chân lý. Martin
Luther tố cáo cái gọi là Hội Thánh thực sự chỉ là một guồng máy bức
hiếp lý trí, chà đạp tâm linh. Nhưng
anh khác những nhân vật đó ở chỗ họ biết mình ngụy tín nhưng không
dám đoạn lìa ngụy tín, và tiếp tục để ngụy tín nhiễm độc tâm đạo
và để ngôn từ áp chế tâm linh.
Tất
cả mọi chế độ độc tài - kể cả độc tài tôn giáo - đều khống chế
con người bằng tín lý, bằng cách bắt người ta phải nhận những điều
phí lý, không kiểm chứng là chân lý. Thấy
được mình đi sai đường là điều ai cũng có thể làm được, nhưng công
khai thừa nhận mình đã đi sai đường là điều không dễ gì mấy người
làm nổi. Charlie Nguyễn đã làm được,
đã nói cho thiên hạ biết đó là điều có thể làm được, đó là điều
cần làm, vì nhân cách của chính mình, và vì hạnh phúc an lạc giữa đồng
bào với đồng bào, đồng loại với đồng loại. Có
người đã chôn vùi nỗi niềm đắng cay thất vọng về đức tin của mình
trong im lặng. Có người muốn trả thù
bằng nổi loạn, bằng trác táng truy hoan trụy lạc, vì "Thượng Đế
chết rồi, ai muốn làm gì cũng được". Charlie
Nguyễn thì không. Anh biến những đắng
cay thất vọng của mình thành món ăn tinh thần cảnh tỉnh đồng bào, đồng
đạo anh em. Anh mời gọi họ suy nghĩ
lại, vì danh dự, an lạc của chính họ, của gia đình họ, của đồng bào
và đồng loại. Anh đã thiết tha nói
với họ rằng mọi người đều không chỉ bình đẳng trong đọa đày đau
khổ, mọi người còn bình đẳng trong suy tư và giác ngộ, trong an lạc của
tâm linh. Đó là giá trị tinh anh của
những điều anh viết. Giá trị của một
đứa con dám bỏ nhà "đi hoang". Trong
chiều hướng giải hoặc tôn giáo trên đất nước mình, có thể một vài
người đã viết những điều như anh viết. Nhưng
nếu họ không phải là người đứng từ một quan điểm một chính kiến
nào sẵn có, thì họ cũng chỉ là những kẻ đứng ngoài nhìn vào. Như người làm vườn chỉ điểm hay bứt
những cành lá bị sâu ăn. Còn anh, anh là con sâu đã hóa bướm và anh nói
cho mọi người biết con sâu chưa thành bướm có thể tàn hại hoa lá như
thế nào. Đất nước từ nửa thế kỷ
qua có không ít cơ duyên cho những con sâu hóa bướm. Nhưng không phải ai cũng can trường, thẳng
thắn và minh bạch như anh khi trả lời câu hỏi "Tại sao tôi phải bỏ
đạo?" Thực tế, Charlie Nguyễn chỉ
làm điều đương kim Giáo Hoàng đã làm, đó là thừa nhận thiên đàng hỏa
ngục chỉ tồn tại trong tâm, nghĩa là Thượng Đế nếu có cũng chỉ là
Thượng Đế tại tâm. Thực tế, Charlie Nguyễn chỉ làm điều đương kim
Giáo Hoàng đã nói: Đừng sợ! Ly
khai với niềm tin cố hữu là một dứt lìa đòi đoạn. Cho nên có nhiều người thấy đó là ngụy
tín, là sai, nhưng đành ngậm miệng, nhắm mắt âm thầm dứt lìa. Trong
sinh hoạt tôn giáo tại phương Tây, càng ngày người ta càng ân ần đến
với đạo chỉ bằng xe - xe nôi, xe hoa và xe tang. Bình
thường tôn giáo không có một tác dụng nào hay chỉ có những tác dụng
tai hại. Hiện tượng chợ chiều này
đang lây lan vào những môi trường của đồng hương tỵ nạn. Nơi mà tôn giáo, tín ngưỡng, tín lý,
thiên đàng hỏa ngục đã bị lợi dụng như những công cụ để lừa dối
mình và lừa dối kẻ khác. Thánh
tử đạo là kẻ đã thà chết chứ không thà từ bỏ tín lý. Cho nên, thách thức với đức tin của chính
mình là một thách thức còn nghiêm trọng hơn là thách thức với sống chết.
Charlie Nguyễn đã và đang sống với
điều gọi là "Đừng sợ!" Bởi khi đã không sợ sống thì cũng
chẳng còn lý do gì để sợ chết. Charlie Nguyễn đã vượt lên trên cả sống
và chết. Anh trở thành bất tử trong
quyết tâm sống trọn vẹn cho quyền tự do tư tưởng và quyền bình đẳng
suy tư thiết cốt của mỗi người. Anh
là hiện thân của một kẻ sĩ giác ngộ can trường. Chúng
tôi tâm phục anh, nguyện cầu anh thường tinh tấn và an lạc.
|
|---|
