posted: 06.9.2005
1.
Họ Hồng Bàng ([-2879] – [-258] ?) (thời sơ
khai, độc lập, tự chủ) - Lộc Tục (Kinh
Dương vương [-2879] – [-?]), em trai của Đế Nghi (đều là con trai của Đế
Minh) - Sùng Lãm (Lạc
Long quân) – Âu Cơ ([-?] – [-?]) 2.
Hùng vương và nước Văn Lang ([- ] –
[-258]) 3.
An
Dương vương và nước Âu Lạc ([-257] – [-208]) 4.
Triệu
Đà ([-207] – [-137]) và nhà Triệu – Hán ([-207] – [-111]) (thời Hoa thuộc lần thứ nhất) 5.
Trưng
Trắc – Trưng Nhị (40 – 43) (thời giành giữ độc lập thành công lần thứ
nhất) 6.
Khởi
nghĩa Khu Liên (người huyện Tượng Lâm) (137 –
?) (thời Hoa thuộc lần thứ
hai) 7.
Khởi
nghĩa của nhân dân quận Nhật 8.
Khởi
nghĩa 9.
Khởi
nghĩa Lương Long (người Giao Châu) (178) (thời
Hoa thuộc lần thứ hai) 10. Khởi
nghĩa Triệu Thị Trinh (248) (thời Hoa thuộc
lần thứ hai) 11. Khởi
nghĩa Lý Trường Nhân (người Giao Châu) (468) (thời Hoa thuộc lần thứ hai) 12. Nước
Vạn Xuân (541 – 602) (thời giành giữ độc lập thành công lần thứ
hai): - Lý Bí (Lý Bôn)
và nhà Tiền Lý (541 – 548) - Triệu Quang Phục
và nhà Triệu – Việt (549 – 571) - Lý Thiên Bảo và
nước Dã Năng (550 – 555) - Lý Phật Tử và
nhà Hậu Tiền Lý (571 – 602) 13. Khởi
nghĩa Lý Tự Tiên – Đinh Kiến (người Lý thiểu số) (687) (thời Hoa thuộc lần thứ ba) 14. Mai
Thúc Loan (722) (thời Hoa thuộc lần thứ ba) 15. Cuộc
nổi dậy (?) Đào Tề Lượng (người Giao Châu) (767) (thời Hoa thuộc lần thứ ba) 16. Phùng
Hưng (791) (thời Hoa thuộc lần thứ ba) 17. Cuộc
binh biến Dương Thanh (người Giao Châu) (819) (thời Hoa thuộc lần thứ ba) 18. Cuộc
nổi dậy của nhân dân Giao Châu (858) (thời
Hoa thuộc lần thứ ba) 19. Họ
Khúc (905 [?] – 923) (thời giành giữ độc lập thành công lần
thứ ba): - Khúc Thừa Dụ
(905 ? – 907) - Khúc Hạo (907 –
917) - Khúc Thừa Mỹ
(917 – 923) 20. Dương Diên Nghệ (923 – 931 – 937) 21. Ngô
Quyền (938 – 944) và triều Hậu Ngô (Ngô Xương Văn, Ngô Xương Ngập [950
– 965]) (kỉ nguyên độc lập, tự
do thời phong kiến trung đại) 22. Đinh
Bộ Lĩnh (951 – 979) và nước Đại Cồ Việt triều Đinh (967 – 980) 23. Lê
Hoàn và (980 – 1005) nước Đại Cồ Việt nhà Tiền Lê (980 – 1009) (Lê
Long Việt [1005]; Lê Long Đĩnh [1005 – 1009]). NIÊN BIỂU TRUNG HOA CỔ ĐẠI 1.
Họ Phục Hi ([-4480 ?] – [-4365 ?]) 2.
Thần Nông ([-3220 ?] – [-3080 ?]) 3.
Hoàng Đế ([-2700 ?] – [-2600 ?]) 4.
Ngũ đế (Thiếu Hạo, Xuyên Húc, Đế
Cốc, Nghiêu, Thuấn) ([-?] – [-?]) 5.
Đường Nghiêu ([-2357] – [-2258]) 6.
Ngu Thuấn ([-2258] – [-2234 ?]) 7.
Nhà Hạ (thuộc đời Tam đại) ([-2195 ?] – [-1763
?]) 8.
Nhà Thương – Ân (thuộc đời Tam đại) ([-1763 ?] – [-1134
?]) 9.
Nhà Chu ([-1134] – [-256]) (thuộc đời Tam đại) (*): - Tây Chu ([-1134]
– [-770]) - Thời Xuân Thu ([-722] – [-481]) (Tề, Sở, Tấn,
Tần, Lỗ, Vệ, Tống, Yên, Trịnh, Tào, Trần, Sái…) - Thời Chiến quốc ([-403] – [-256]) 10. Nhà Tần ([-221] – [-206]) 11. Nhà Tiền Hán (Tây Hán) ([-206] –
[+8]) 12. Nhà Tân (Vương Mãng tiếm ngôi [8 –
23]) 13. Nhà Hậu Hán (Đông Hán) (25 – 219) 14. Thời Tam quốc: 15. Nhà Ngụy (218 – 264) (thuộc thời Tam quốc [213 – 280]) 16. Nhà Thục (220 – 263) (thuộc thời Tam quốc [213 – 280]) 17. Nhà Ngô (222 – 280) (thuộc thời Tam quốc [213 – 280]) (**) 18. Nhà Tây Tấn (265 – 317) 19. Nhà Đông Tấn [phía nam Hoa] (317 –
420) và Ngũ Hồ [phía bắc Hoa] 20. Thời 21. - Nhà Tống (420 –
479) - Nhà Tề (479 –
502) - Nhà Lương (502
– 556) - Nhà Trần (557 –
589) 22. Bắc triều (386 – 581) (thuộc thời - Nhà Hậu Ngụy
(386 – 535; Đông Ngụy [535 – 552], Tây Ngụy [535 – 559]) - Nhà Bắc Tề (552
– 577) - Nhà Bắc Chu (559
– 581) 23. Nhà Tuỳ (581 – 681) 24. Nhà Đường (sơ Đường [618 – 713];
trung Đường [713 – 823]; vãn Đường [823 – 907]) 25. Thời
Ngũ đại (Lương, Đường,
Tấn, Hán, Chu) – Thập quốc (Ngô, Tiền Thục, Ngô Việt, Sở, Mân, Nam
Hán, Nam Bình, Hậu Thục, Nam Đường, Bắc Hán) (907 – 960) 26. Nhà Tống: - Bắc Tống (960
– 1126) và nước Liêu (916 – 1125), nước Tây Hạ, nước Kim -
Nam Tống (1127 – 1279) và nước Kim (1115 – 1234), Mông Cổ (Nguyên). TP. HCM.,
16 giờ 43 phút ngày 30. 07. HB4 (14. 06 G. thân HB4). Cước chú của
Bảng đối chiếu niên đại Việt – Hoa thời
cổ đại: (*) Thay vì chia hai cột
chữ để tiện việc đối chiếu, những con số niên đại đã được
in đậm nét. Xin đối chiếu hai mục niên
biểu Việt (*) Theo Will Durant, Lịch sử văn minh Trung Quốc, Nguyễn Hiến
Lê dịch, TT. Thông tin – Đại học Sư phạm TP. HCM. xuất bản, 1990,
tr. 17, niên biểu lịch sử Trung Hoa từ đời Trước Tây lịch: ◘ -2852 – -2205: Các triều đại
hoang đường -2852 – -2737: Phục Hi -2737 – -2697: Thần Nông -2697 – -2597: Hoàng Đế -2356 – -2255: Nghiêu -2255 – -2205: Thuấn ◘ -2205 – -1766: Đời Hạ -2205 – -2197: Vũ -1818 – -1766: Kiệt ◘ -1766 – -1123: Đời Thương
(và Ân) -1766 – -1753: Thành Thang -1198 – -1194: Vũ Ất -1154 – -1123: Trụ ◘ -1122 – -225: Đời -1122 – -1115: Vũ vương -1223: Văn vương -1115 – -1078: Thành vương -770 – -225: Thời Xuân Thu (hoặc:
772 – 479) -403 – -221: Thời Chiến quốc
(hoặc: 479 – 221). (**) Lục triều, có nhiều
sách dùng danh từ này để chỉ sáu triều đại gồm Ngô (222 –
280), Đông Tấn [phía nam Hoa] (317 – 420), Tống (420 – 479), Tề (479 –
502), Lương (502 – 556), Trần (557 – 589). SÁCH BÁO THAM KHẢO A. Sách: 1.
Dương
Văn An, Ô Châu cận lục, Trần Đại
Vinh, Hoàng Văn Phúc dịch, hiệu đính, hiệu chú, Nxb. Thuận Hoá, 2001. 2.
Đào
Duy Anh, Đất nước Việt 3.
Đào
Duy Anh, Lịch sử Việt 4.
Đào
Duy Anh, Từ điển Hán – Việt, tập hạ
& tập thượng, Nxb. KHXH. tái bản, 2001. 5.
Đặng
Nghiêm Vạn, Cộng đồng quốc gia dân tộc
Việt 6.
La
Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa, tiểu
thuyết lịch sử, (?), (?). 7.
Lê
Ngô Cát, Phạm Đình Toái, Đại Nam quốc sử
diễn ca, Ngọc Hồ và Nhất Tâm tường giải, Nxb. Sống Mới, (?). 8.
Lê
Quý Đôn, Phủ Biên tạp lục, 2 tập,
Lê Xuân Giáo dịch, Tủ sách Cổ văn, UB.DT. – Phủ QVK. ĐT. VH. xb., 1972 –
1973. 9.
Lê
Tắc, An 10. Lý Tế Xuyên (Chư Cát thị hiệu đính, bổ sung), Việt điện u linh, Trịnh Đình Rư dịch,
Đinh Gia Khánh hiệu đính và bổ sung bản dịch, Nxb. Văn Học tái bản,
1972. 11. Ngô gia văn phái, Hoàng
Lê nhất thống chí, Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch dịch, chú
thích, Trần Nghĩa giới thiệu, bản in lần thứ tư, Nxb. Văn Học, 2001. 12. Ngô Sĩ Liên (biên tu), Nguyễn Huy Oánh (san bổ), Quốc sử toản yếu, Nxb. Thuận Hoá, TT. Văn
hoá – Ngôn ngữ Đông Tây xb., 2004. 13. Ngô Thì Sĩ, Việt sử
tiêu án, bản dịch của Hội Việt Nam Nghiên cứu – liên lạc văn hoá
Á Châu, Văn hoá Á châu xb., 1960. 14. Nguyễn Đăng Thục, Lịch
sử tư tưởng Việt 15. Nguyễn Đắc Xuân, Hỏi
đáp về triều Nguyễn và Huế xưa, tập 6, Nxb. Trẻ, 2003. 16. Nguyễn Tài Cẩn (GS.), Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt
(sơ thảo), Nxb. Giáo Dục, 1995. 17. Nguyễn Văn Siêu, Phương
Đình dư địa chí, Ngô Mạnh Nghinh dịch, Nxb. Văn hoá – Thông tin tái
bản, 2001. 18. Nguyễn Vỹ, Những
đàn bà lừng danh trên thế giới, Nxb. (?) – Sài Gòn, 1970. 19. Nhiều tác giả (GS. Trương Hữu Quýnh, GS. Đinh Xuân
Lâm, PGS. Lê Mậu Hãn chủ biên), Đại cương Lịch sử Việt 20. Nhiều tác giả (TS. Trần Nguyên Việt chủ biên), Lịch sử tư tưởng Việt 21. Nhiều tác giả (GS. Phan Huy Lê, GS. Trần Quốc Vượng,
GS. Hà Văn Tấn, GS. Lương Ninh), Lịch sử Việt 22. Nhiều tác giả (Stephen O’Harrow, Keith W. Taylor, O.W.
Wolters, Li Tana, Alexander Barton Woodside), Những
vấn đề lịch sử Việt Nam, nhiều dịch giả dịch thuật và hiệu đính,
Bns. Xưa & Nay, Nxb. Trẻ, tái bản lần thứ nhất, 2002. 23. Nhiều tác giả, Kinh
Thánh, Hội Thánh Tin Lành Việt 24. Nhiều tác giả, Thơ
Đường, 2 tập, bản in lần thứ hai, Nxb. Văn Học, 1987. 25. Nhiều tác giả, Từ
điển văn học, 2 tập, Nxb. KHXH., 1983 – 1884. 26. Nhiều tác giả (Trần Bạch Đằng chủ biên), Lịch sử Việt 27. Phạm Văn Sơn, Việt
sử toàn thư, Thư Lâm ấn quán, 1960. 28. Phan Bội Châu, Những
tác phẩm Phan Bội Châu, tập I [gồm Việt
29. Phan Khoang, Trung Quốc
sử lược, ấn quán Hồng Phát, Chợ Lớn, 1958. 30. Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng, Các triều đại Việt Nam, Nxb. Thanh Niên, bản
in lần 2, 1995. 31. Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam nhất thống chí, tập 2, bản dịch
của Phạm Trọng Điềm, Đào Duy Anh hiệu đính, Nxb. Thuận Hoá, 1992. 32. Quốc sử quán triều Nguyễn, Khâm định Việt sử thông giám cương mục
(1884) (gọi tắt là Cương mục),
tiền biên và chính biên, bản dịch (2 tập), Tổ Biên dịch Viện Sử học
(Hoa Bằng, Phạm Trọng Điềm, Trần Văn Giáp), Nxb. Giáo Dục, 1998. 33. Quốc sử viện triều Trần & Sử quán triều Hậu
Lê, Đại Việt sử kí toàn thư (gọi tắt
là Toàn thư), bản in nội các quan bản
(1697), bản dịch (3 tập), dịch giả Ngô Đức Thọ, hiệu đính: GS. Hà Văn
Tấn, giới thiệu: GS. VS. Nguyễn Khánh Toàn, khảo cứu văn bản: GS. Phan
Huy Lê, Nxb. Văn hoá – Thông tin, 2003. 34. Thiều Chửu, Hán –
Việt từ điển, Nxb. TP. HCM., tái bản, 1999. 35. Trần Thế Pháp, Lĩnh
36. Trần Quốc Vượng (GS.), Việt 37. Trần Trọng Kim, Việt
38. Trần Trọng San (biên dịch), Kim Thánh Thán phê bình thơ Đường, Tủ sách
ĐH. Tổng Hợp TP. HCM., 1990. 39. Trần Văn Giàu (GS.), Trong
dòng chủ lưu của văn học Việt 40. Tư Mã Thiên, Sử kí,
bản dịch Phan Ngọc, Nxb. Văn hoá – Thông tin, TT. Văn hoá – Ngôn ngữ Đông
Tây xb., 2003. 41. Uỷ ban Khoa học xã hội Việt 42. Vũ Ngọc Phan (sưu tầm), Truyện cổ dân gian Việt 43. Vũ Ngọc Phan (sưu tầm, khảo cứu), Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt 44. Vụ Bảo tồn bảo tàng, Niên biểu Việt 45. Will Durant, Lịch sử
văn minh Trung Quốc, Nguyễn Hiến Lê dịch (1972), Trung tâm Thông tin –
Đại học Sư phạm TP. HCM., 1990. B. Tạp chí: 1.
Tạp
chí Nghiên cứu lịch sử. 2.
Tạp
chí Xưa & Nay. TƯ LIỆU TRỰC QUAN Trong sách này có sử dụng một
số bản đồ và tranh dân gian (làng Đông Hồ) trích từ các cuốn: 1.
Phan
Khoang, Trung Quốc sử lược, ấn quán Hồng
Phát, Chợ Lớn, 1958. 2.
Nhiều
tác giả (Trần Bạch Đằng chủ biên), Lịch
sử Việt 3.
Nhiều
tác giả (GS. Trương Hữu Quýnh, GS. Đinh Xuân Lâm, PGS. Lê Mậu Hãn chủ
biên), Đại cương Lịch sử Việt Cước chú của
mục Sách báo tham khảo: (*) Cước chú cần thiết
về một trong những tai hoạ sử học: cuốn Việt Nam vong quốc sử. Xin xem thêm: ◘ Huỳnh Thúc Kháng, Huỳnh Thúc Kháng niên phổ – Thơ trả lời
Kỳ ngoại hầu Cường Để, Anh Minh dịch, Nxb. Văn hoá – Thông tin tái
bản, 2000. ◘ Phan Bội Châu (Sào ◘ Phan Khoang, Việt ◘ Tư liệu gốc: Quốc sử
quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, chính biên, các kỉ IV, V, VI (1847 – 1883; 1883 –
1885; 1885 – 1888), Nxb. KHXH., 1972 – 1977. ◘ V.v … ◘ Trần Xuân An, Nguyễn Văn
Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ
xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và
phê bình sử học, 2002 & 2003. Website Giao Điểm: http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/505_index.htm (Xem danh mục trước tác khảo luận, truyện kí
– khảo cứu tư liệu lịch sử của tác giả). MỤC LỤC ◘ Lời thưa đầu sách ◘ Chương I: Thời lập quốc và nhà nước độc lập, tự
chủ sơ khai 1. Giai đoạn huyền
sử trong Đại Việt sử kí toàn thư
(1697) và Khâm định Việt sử thông giám cương mục (1884) ◘ 04
bản đồ (h.1; h.2; h.3; h.4) 2. An Dương vương,
“giặc Thục” hay anh hùng bi tráng? ◘ 02 bản đồ (h.5; h.6; h.7) ◘ Chương II: Thời đấu tranh thầm lặng và quật khởi
dưới
ách xâm lược, chiếm đóng của phong kiến Trung Hoa 1. Nhận định danh
nghĩa Triệu Đà (nhà Triệu – Hán) và phân kì lịch sử: giai đoạn mất
nước ◘ 02 bản đồ (h.8; h.9) 2. Trưng Trắc, nữ
vương vĩ đại, và Trưng Nhị, nữ tướng kiệt xuất, trong lịch sử chống
ngoại xâm của dân tộc ◘ 01 tranh dân gian (làng Đông Hồ) (h.10) 3. Triệu Thị Trinh,
người nữ anh hùng khởi nghĩa ◘ 01 bản đồ (h.11) 4. Cuộc
khởi nghĩa của Lý Bí (nhà Tiền Lý), cuộc trường kì kháng chiến của
Triệu Quang Phục (nhà Triệu – Việt),
và vài nét về Lý Phật Tử (nhà Hậu Tiền
Lý)
◘ 04 bản đồ (h.12; h.13; h.14; h.15) 5. Mai Hắc đế,
người anh hùng khởi nghĩa, vị vua bị mang tiếng là “tướng giặc” suốt
mấy trăm năm trong sử sách ◘ 01 bản đồ (h.16) 6. Bố Cái đại
vương, người anh hùng khởi nghĩa được tôn vinh bằng một tôn hiệu rất
Việt 7. Phụ lục chương II: Thơ Đường viết về
Giao Châu (Việt ◘ Chương III: Thời khai sáng kỉ nguyên độc lập, tự do
và
nhà nước phong kiến tự chủ trung đại 1. Khái lược về
thời và thế (906 – 980) 2. Khúc Thừa Dụ,
Khúc Hạo, Khúc Thừa Mỹ, Dương Diên Nghệ, và chính quyền nhà nước mới
của người Việt ◘ 03 bản đồ (h.17; h.18; h.19) 3. Ngô Quyền hay
Đinh Bộ Lĩnh là người khai sáng kỉ nguyên độc lập, tự chủ thời
phong kiến trung đại? ◘ 03 bản đồ, 01 tranh dân gian (làng Đông Hồ)
(h.20; h.21; h.22; h.23) 4. Phụ lục chương III: Những bình luận của
các sử gia về hành trạng của Lê Đại Hành trong quãng thời gian 980 –
1005 ◘ 01 bản đồ (h.24) ◘ Vài nét tổng luận về một số vấn
đề lịch sử cổ đại nước ta ◘ Phụ
lục thơ ◘ Bảng đối chiếu niên đại Việt
– Hoa thời cổ đại ◘ Sách báo tham khảo và xuất xứ tư
liệu trực quan ◘ Mục lục & Danh mục bản đồ,
tranh dân gian (+) ◘ Danh mục trước tác của tác giả.
(+) DANH MỤC BẢN ĐỒ, TRANH DÂN GIAN 1. Bản đồ (h. 1): các địa danh, địa
giới nước Trung Hoa thế kỉ XX 2. Bản đồ (h. 2): nước Trung Hoa thời
Xuân thu 3. Bản đồ (h. 3): nước Trung Hoa thời
Chiến quốc 4. Bản đồ (h. 4): nước Trung Hoa thời
nhà Tần 5. Bản đồ (h. 5): nước Việt 6. Bản đồ (h. 6): mặt cắt khúc (thiết
diện) bờ thành Cổ Loa 7. Bản đồ (h. 7): sơ đồ toàn thành
Cổ Loa 8. Bản đồ (h. 8): nước Việt 9. Bản đồ (h. 9): nước Trung Hoa thời
nhà Hán 10. Tranh làng Đông Hồ (h. 10): Triệu
Thị Trinh 11. Bản đồ (h. 11): nước Trung Hoa thời
Tam quốc 12. Bản đồ (h. 12): sơ đồ căn cứ
Điển Triệt và động Khuất Lão 13. Bản đồ (h. 13): nước Việt 14. Bản đồ (h. 14): nước Trung Hoa thời
Đông Tấn và Ngũ Hồ 15. Bản đồ (h. 15): nước Trung Hoa thời
Đường 16. Bản đồ (h. 16): nước Việt 17. Bản đồ (h. 17): vị trí đình
làng Cúc Bồ, nơi thờ kính Khúc Thừa Dụ 18. Bản đồ (h. 18): nước Trung Hoa thời
Ngũ đại – Thập quốc 19. Bản đồ (h. 19): sơ đồ chiến thắng
trên sông Bạch Đằng (938) 20. Bản đồ (h. 20): nước Trung Hoa thời
Ngũ đại – Thập quốc (nước Nam Hán xâm lược nước ta) 21. Tranh làng Đông Hồ (h. 21): cờ lau
tập trận 22. Bản đồ (h. 22): quê hương và căn
cứ ban đầu của Đinh Bộ Lĩnh 23. Bản đồ (h. 23): vị trí địa lí
của 12 sứ quân 24. Bản đồ (h. 24): nước Trung Hoa thời
Nam Tống. Trần Xuân An Sinh ngày
10. 11. 1956 tại Huế; Nhân tộc:
Kinh (Việt Quê gốc:
Quảng Trị; Tốt nghiệp
khoa ngữ văn Việt ĐHSP. Huế (1974 – 1978); Dạy học
tại Lâm Đồng, 1978 – 1983; Hiện nay,
chuyên sáng tác, nghiên cứu (Hội viên
Hội Nhà văn TP. HCM.). Tác phẩm
đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục bản quyền tác giả văn
học nghệ thuật Việt
Tác phẩm
đã hoàn tất bản thảo (*):
Website
Giao Điểm: http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/605_index.htm
Soạn phẩm
biên khảo đã hoàn tất bản thảo (*):
|
