Giọt Mực,
Cánh Đồng và Vở Kịch Điên
tập thơ của Trần Xuân An
|
- CÚI XUỐNG
-
- I. DÁN Ở NHÀ
HÀNG “HẬU CHIẾN”
-
- nhà hàng xế trưa
-
khăn ngát
sáng
-
bình hoa rực
rỡ
- xương trắng miểng
bom đúc thành
-
muỗng nĩa chói
lòa
- tiếng nhạc gió
thét gào lạnh tanh
-
mùi trận mạc
- bao người lính
bày bàn xong,
-
trở lại bãi
tha ma!
-
- II. THÂN TẶNG
“RẠN VỠ”
-
- người đánh giặc
già nua lắt lay
-
vỉa
hè tối
- cái vênh vang
xênh xang
-
bóng
nhẫy miệng cười
- thi sĩ cùng
đinh không thể mù sự thật
- đau lòng đất
vọt trào phún thạch
-
bỏng
sôi.
-
-
1995
-
- LẠI BẮT ĐẦU
TỪ CHỮ CÁI THỨ NHẤT
-
- sớm mai bên hồ
Xuân Hương
- thấp thoáng nắng
trên mưa sương bất chợt
- cô gái không
quen ngước tròn đôi mắt
- nắng loáng qua
niềm vui không ngờ
- khi chung quanh tiếng
thông buồn như khóc
- nước rêu xanh
che rong nhờn và rác
- trời cứ sương
cứ nắng cứ mưa
- huyền hoặc, mị
lừa?
- những gì là
có thực?
- niềm ray rứt dẫn
lòng tôi đi lạc
- hoang mang sương
mù
- thảng thốt, mỉm
cười, bẻ bút
- thề chẳng bao
giờ dại dột làm thơ
-
- hai năm chẳng dại
dột làm thơ
- ai biến tôi
thành gã lái buôn đau đớn nhất
- mua nghìn giọt
lệ bán trăm ngọc biếc
- thu vào hờn
oán đổi lấy sương hoa
- đóng thuế lương
tâm cho những thằng ngu
- lãi vô vàn: rợn
lạnh những hư vô!
-
- đêm cuối năm.
Tôi mềm trong tiếng thơ
- rượu tàn cơn
ngầy ngật
- thấp thoáng nắng
trong mưa sương lất phất
- và đôi mắt,
đôi mắt, triệu nghìn đôi mắt
- từ đời thực
hiện về
- mưa chiêm bao
sao ướt đầm khuôn mặt ai kia
- rũ xuống bàn
- sửng sốt
- thảng thốt
nhìn hai tay khánh kiệt
-
- những gì là
có thực?
- tôi ngọng nghịu
hỏi mình như trẻ thơ
- và tập đọc lần
thứ nhất
- chữ A
- ngơ ngác
- chữ A
- môi run hạnh
phúc.
-
-
1982
-
- ĐỌC THƠ CHIỀU
CUỐI NĂM
-
- ngọn gió chiều
cuối năm
- không còn là lốc
xoáy
- không còn là
bão giông
- gió dịu dàng
biết mấy
- hát nên lời
mênh mang
-
- thổi rực mùa
quỳ vàng
- gió về hồng sắc
nắng
- gió về đơm lộc
nõn
- thì tất niên,
với bạn
- mình đọc thơ
mùa xuân
-
- cùng nâng li
hân hoan
- cạn tình đời
sóng sánh
- gió mùa xuân nồng
ấm
- cuốn bụi nhòa
gương tâm
- cho tiếng thơ
vang ngân
-
- nhánh đào nở
lửa bùng
- nứt tim nhau, động
đất
- xé lòng, sao chổi
quét
- lại cành mai
sáng bừng!
- đón giao thừa,
bật khóc
- mắt thân thương
ngời xuân.
-
-
1982
- SỢ
-
- chí cao thời
khó, thôi đành
- cái tâm đỡ bệnh,
thơ dành ru con
- văn chương nghiệp
chướng cứ còn
- già câu đối tết
đùa non mắt đời
- sa mưu trúng kế,
kinh rồi
- đã thôi vì rứa,
răng thôi thế này!
-
-
1985
-
- ĐI TRONG VƯỜN
PHONG LAN
-
- cơ hồ yêu
phong lan
- như yêu thương
tuổi nhỏ
- lan cần cành
nâng đỡ
- lá mát chỗ lan
nằm
-
- bé con như phong
lan
- dâng hoa vào tay
mẹ
- lan cũng thích
ru nôi
- gió đưa hương
nhè nhẹ
-
- ai cũng yêu
phong lan
- như yêu thời tấm
bé
- thời có quyền
như thế
- bởi còn là trẻ
con
-
- và còn thương
phong lan
- thương thời hoài
hoài nhớ
- ôm một nỗi
đau thầm
- sống mòn đời
vắt sổ!
-
- thương đời thực
phong lan
- một cuộc đời
tầm gửi
- lan cố giữ là
mình
- trả hương cho
cây núi
-
- thương đời thực
phong lan
- phải sống xa mặt
đất
- hương thơm đến
không thật
- như thể là vô
tâm
-
- càng yêu thêm
phong lan
- đẹp sao thời
tuổi nhỏ
- càng thương thêm
phong lan
- một niềm tâm
sự vỡ
-
- lan, nhìn từ
hai phía
- càng thương mấy
quãng đời
- may sao mình
không thể
- không đành trẻ
con thôi
-
- nhưng vẫn mê
phong lan
- mắt thơ, buồn
cười quá
- lan níu cây ngó
đời
- trên khí cầu,
tìm tôi?
-
- đây, nhà văn dở
hơi!
- cũng một đời
tầm gửi
- cố giữ mình
là mình
- trả hương cho
cây núi.
-
-
1988
-
- NHẶT NHỮNG
CÂU BÃO THỔI
-
- ba trục tơ vắt
sổ
- sao chẳng dệt
thành nắng thành mưa
-
xôn
xao trong hồn ai rạng rỡ
- bao năm ước
mơ
-
để
chỉ thành người thợ
-
bình
thường
- anh nhìn anh,
thôi chẳng buồn lòng
- thực tế lạnh
lùng!
-
thì
bình thản lau đi đôi mắt
- cảm ơn đời,
anh còn sống thật
- chưa hề chết,
anh thử nghe anh hát
- ô ồ! hẳn hoi
anh hát chính thơ anh
- khi như máy, đôi
chân đạp và đạp!
- thôi, sống. Sống!
- đó là điều
vui nhất.
-
-
12.05.1987
-
- THẬT THÀ CHUYỆN
TRÒ VỚI CON
- KHI CÒN PHÔI
THAI
-
- người cha như
người thơ
- mẹ, chính là sức
sống
- khát khao và hi
vọng
- mong hoài một tứ
thơ
-
- bổi hổi với
đợi chờ
- sau mấy lần cứ
ngỡ
- giờ hoài thai rồi
đó
- từ thăm thẳm
giấc mơ
-
- con sẽ là bài
thơ
- hương ngọt niềm
ao ước
- làn nắng tan
rét buốt
- lòng ba lại lập
xuân
-
- hay sáng niềm nhân văn
- thơ phải cùng
nghĩa ấy
- dòng máu thơm
thắm mãi
- con trai ba thật
người
-
- ngọn bút tưởng
buông xuôi
- rụng nỗi thơ,
lở dở
- giờ vượt qua
phần số
- cũng nhờ con đó
thôi
-
- bài thơ, nhân văn
ơi
- tên con ba mẹ gọi
- tia nắng đọng
trên môi
- ngọn nắng xua
bóng tối
-
- dẫu là gì
trong đời
- (thơ ca, không
say đắm!?)
- vẫn nụ cười
sâu thẳm
- trán ngẩng cao
dưới trời
-
- sống rất thơ
rất người
- như cái tên,
con nhé
- cựa mình vui
lòng mẹ
- có phải con trả
lời?
-
-
1987
-
- NHẶT NHỮNG
CÂU BÃO THỔI KHÁC
-
- lẽ đâu bây giờ
- thơ còn khổ sở
- thơ vờ mù chữ
- hát hỏng bâng
quơ?
-
- bức bối cùng
thơ
- ném thơ vào lửa
- giữ chút phẩm
giá
- sống giữa đời
tù
-
- trời ơi phẩm
giá
- quý vạn lần
thơ
- nhưng chẳng còn
thơ
- chẳng còn gì cả!
-
- quê hương quanh
ta
- nhưng ngàn cách
trở
- thơ thành con thỏ
- lịm trong chuồng
nhà!
-
-
16.09.1988
-
- TRẦM UẤT,
- BÀNG HOÀNG LÍ
GIẢI VỀ MÌNH
- KHI CÁI NHÌN ĐÃ
KHÁC
-
- vắt sổ, gò lưng
đạp
- được đôi
phút thong dong
- tự dưng nhớ
ngôi trường
- một thời cơm
với bắp
- dằn vặt văn với
chương
- chữ, nghĩa chỉ
còn xác
- dạy, học sao
ra hồn!
- giấy bút không
dám thật
- phấn bảng
càng thêm buồn?
-
- văn chương
trong tháp sắt
- đời không thể
bít bùng?
-
- đã qua thời
ngây ngất
- trước tầm cao
núi rừng?
-
- đã qua thời ngơ
ngác
- trước tay khoa
mắt trương?
-
- bao lần đứng
trên bục
- giá như được
khóc ròng
- phải cười!
-
xuống
tựa vách
- bảng trắng
đen chập chờn
- dạy chữ và dạy
hồn
- áo cơm và nghề
nghiệp
- cái nhục và văn
chương...
- gió mấy luồng,
xoáy lốc
- chỗ đứng hóa
bão bùng?
-
- có nơi nào oan
nghiệt
- bằng trên bục
giảng không?
-
- ơi đôi điều
ấm áp
- cứ khiến lòng
ngập ngừng?
-
- kiệt lòng vẫn
gắng sức
- chẳng muốn ai
coi thường?
- ngỡ bôi vôi đóng
tuồng
- vở tồi vẫn
luyện hát
- hát cho hay, dẫu
nhạt
- đời có đỡ
đau không...
- dạy chữ còn hơn
không...
-
- ôi đóng tuồng,
đóng tuồng?
- phải vui dù
chán chường
- phải mừng dù
phẫn uất
- nên tinh thần
chia cắt?
- nên đau đớn tận
óc
- đến phát điên
phát cuồng?
- đến hoang tưởng
lạ lùng?
- như tấn trò
kì quặc
- cái ghê tởm,
độc ác...
- niềm khát vọng
cháy bùng
- tự do và sự
thật
- nhân phẩm và
tình thương...
-
- cả một thời
chứa chất
- những lực đời
dồn ép
- ám thành bức hại
cuồng?
-
- ôi chút lòng
trinh bạch
- Kiều chừa,
còn ngập bùn?
- ơi những kẻ
đóng tuồng
- trong cơn đau bùn
ngập?
- còn đó, giữa
đời thường
- những trái tim
tội nghiệp
- đau thương với
đau thương
- có trách gì
nhau không
- vẫn còn đây lồng
ngực
- trước bạn bè,
mở tung
-
- sáu năm dài xa
lắc
- bạn bè hiểu
nhau hơn?
- giữ mình, ai thường
nhắc
- nhớ chi cho đau
lòng!
-
- nhớ chi cho muốn
khóc
- nhiều học trò
quá ngoan
- hót rất kêu kế
hoạch
- ca rất hay tổng
kết
- thầy giật
mình, kinh ngạc?
- cô giật mình,
ôm mặt?
- ngỡ thấy mình
trong gương!
-
- sau nhiều năm
ra trường
- trò nhớ thầy,
tặng sách
- ''Con Voi'' và ''Sống
Mòn''(*)
- cho thầy trào nước
mắt
-
- phân tích bao
nhân vật
- liên hệ phải
sượng sùng
- cán bộ còn đến
trách
- sao con mình đi
rong!
-
- chút niềm tin vỡ
nát
- hoang mang hóa
ngông cuồng?
- một khi lòng
đi lạc
- bến bờ đâu
mà dừng!
-
- giữa bao điều
cấm ngặt
- che mắt nhau
như bưng?
- cũng tự mình
che mắt
- chẳng ai nhìn
xa hơn?
-
- ai cúi đầu thấp
nhất
- trong thời sám
hối chung?
-
- dăm bài thơ
đau xót
- gửi vọng cao
nguyên hồng
- xin gửi đến sân
trường
- có cây thông
tím ngắt
- đã chết nghìn
hoàng hôn
- xin đọc thầm
và đốt
- trên đất chôn
nhau con
-
- xin hát ru, mãi
hát
- đến ngày con lớn
khôn
- chút lòng ba tan
nát
- có ám đời con
không?
- lớn lên, mở rộng
mắt
- và lật xuôi ngược
lòng
- lật trở cho
sâu sắc
- con trả lời
cho con!
-
- ôi, đôi mắt
đã khác
- cái nhìn cũng
đen hơn?
- sao trĩu hồn trầm
uất
- tắt niềm tin,
yêu thương?
- biết đâu là sự
thật
- ba sững tim, ngơ
ngác
- cái Tâm, cần tĩnh
hơn
- hư cấu, trúng
là trật
- bệnh nặng -
nghiệp văn chương?
-
- có ai hòng gỡ
gạc
- nhuộm đen cái
nhìn hồng
- có ai hòng gỡ
gạc
- gieo vào ba vết
thương
- bàn tay ai đánh
bật
- trái tim thơ khỏi
trường
- có viên đạn
trầm uất
- bắn vào lương
tâm không?
- nửa đen là sự
thật?
- nửa đỏ có thật
không?
-
- ôi cái nhìn, đôi
mắt
- cũng có thể đổi
khác
- kính đỏ hay
đen ngòm?
- độc dược hay
hạt cơm?
-
- cái đau, thơ mộc
mạc
- quên tuốt văn
vẻ luôn
- thơ trào ra đến
ngạt
- khi đôi chân đạp
ngừng
- một mình cất
tiếng hát
- chỉ vắt sổ rối
bung
- ta nghe lòng rưng
rưng!
-
-
23.09.1988
-
- (*) Con voi: một truyện ngắn châm biếm của
nhà văn Ba Lan, Mrozech.
- Sống mòn: tiểu thuyết của
nhà văn Việt Nam, Nam Cao.
-
- NHỮNG CÂU BẤT
CHỢT THỞ RA
- KHI GÒ LƯNG VẮT
SỔ
-
- I. NÉT DUYÊN
VÀ THƠ
-
- dễ dàng chi giọt
nắng ngời ánh mắt
- trang thơ nào
làm sâu thêm nét duyên?
-
- II. ĐÁNG SỢ
-
- có thể máu,
máu đỏ bầm sự thật
- làng quê ơi, lẽ
nào không đổi khác
- đã sợ hãi
cái tĩnh lặng bề ngoài,
-
càng
sợ hơn nỗi câm nín bên trong
- vâng, mừng sao,
thời buổi này,
-
phải
sợ hãi những bài thơ màu hồng
- giấu giếm đằng
sau bao niềm ngột ngạt.
-
- III. NÓN LÁ
-
- cô đi xa lắm rồi
- nón bài thơ để
lại
- hồn quê hương,
cô mơ
- che đời con đẹp
mãi.
-
- IV. NGHỆ THUẬT
VÀ CỨU RỖI
-
- đôi khi
- thơ là nén hương
sám hối
- thơ là tòa giải
tội
- cho nhà thơ cứu
rỗi chính mình
- cho mọi người
trong sạch lại niềm tin
- cúi xuống đền
thờ trong mỗi trái tim:
-
Đất
Mẹ và Cuộc Sống.
-
- V. CÕI THƠ DÂN
GIAN
-
- trăm năm đâu
phải hư vô
- cõi thơ dân dã
ai ngờ có ta!
- trăm câu vung
vãi xó nhà
- thời gian kết
lại, hát ca dâng đời.
-
- VI. THOẢNG HƯƠNG
CA DAO
-
- đêm đêm em đứng
ngóng trời
- mong sao sớm nắng,
gặp người em thương
- ngày ngày em
ngóng ra đường
- mong sao được
thấy người thương đi về.
-
-
tự
ghi lại, 20 - 22.02.1989
- BỞI BỊ XÔ
VÀO VỞ KỊCH HOANG TƯỞNG
- BỊ BỨC HIẾP
VÀ BỊ BÔI NHỌ
-
- xin tạ lỗi niềm
đau nào
- giọt lệ nào
và trời cao đất dày
- sống điên nói
dại bao ngày
- ngờ đâu gieo rắc
đắng cay giữa đời
-
- tâm hồn đâu
phải lành rồi
- thêm niềm đau
đớn cứ khơi máu trào
-
- (lắng sâu hồn
hậu ngọt ngào
- vào vai hoang tưởng
rủa gào oan khiên
- đành nhắc lại
-
nhớ
-
để quên
- cho tâm thanh
thoát hồn bền cùng thơ)
-
- qua bao tháng nắng
ngày mưa
- lỗi chưa tạ
được vẫn chưa yên lòng
- nên thơ luẩn
quẩn bao dòng
- không sao thoát
được khỏi vòng quẩn quanh
-
- xin tạ lỗi với
trời xanh
- với đất đen
với cây cành với hoa
- thấm niềm đau
cõi người ta
- thơ tôi nay phải
chính là hồn tôi.
-
1990
|
In ra @ 