Di Sản Của Cố Hòa Thượng
Thích Thiện Minh Để Lại Cho Gia Đình Phật Tử Việt Kiêm Đạt Viết tặng Anh, Chị
Huynh Trưởng G.Đ.P.T.V.N. (chỉ trích lại từ
phần II) II. Những Năm Tháng Lịch
Sử : Hòa Thượng Thích Thiện
Minh là Tổng Vụ Trưởng Thanh Niên và GĐPT. Đầu tiên của Giáo Hội Phật
Giáo Việt Nam Thống Nhất. Người đã thiết lập nên một nền tảng vững
chắc cho GĐPTVN. Và suốt trong thập niên 1960, trải qua không biết bao
nhiêu thử thách, sóng gió, tổ chức vẫn vượt qua : cứ mỗi lần thành
công, lại có thêm những bài học kinh nghiệm bằng vàng. Lịch sử GĐPT đã được
đánh dấu bằng những biến chuyển sau đây : a) Đại Hội Huynh Trưởng
GĐPT tại Đàlạt (1955) Đại Hội Huynh trưởng
và Cựu Huynh trưởng GĐPTVN lần thứ ba đã được triệu tập tại chùa
Linh Sơn (Đàlạt) từ ngày 31 tháng 7 cho dến ngày 03 tháng 8 năm 1955. Trong
Đại Hội này, phần đông đại biểu miền b) Trại Vạn Hạnh
(1960) Vào mùa hè năm 1960, một
trại họp bạn ngành Thiếu dự định tổ chức tại Nha Trang (Vạn Hạnh)m
đang xúc tiến và được sự bảo trợ của Thượng Tọa Thích Thiện Minh,
lúc đó là Ủy Viên Thanh Niên Phật Tử, trong Ban Quản Trị Tổng Hội
PGVN. Nhưng dự tính này đã
được sự hưởng ứng nồng nhiệt của toàn thể Huynh trưởng và Đoàn
sinh Ngành Thiếu khắp các miền : Vạn Hạnh (Bắc Trung Nguyên Trung Phần), Khuông Việt (Cao Nguyên
Trung Phần), Khánh Hòa (Miền Đông Nam Phần), Huệ Quang (Tiền Giang Nam Phần),
Khánh Anh (Hậu Giang Trung Phần), Vĩnh Nghiêm (Phật tử Vĩnh Nghiêm), Quảng
Đức (Thủ đô Sàigòn) : nhưng gần đến ngày tổ chức, nhà cầm quyền
đã ra lệnh cấm, lấy cớ là lý do an ninh, không cho thực hiện. c) Đại Hội Huynh trưởng
toàn quốc tại Sàigòn (1964) Sau khi chính quyền Ngô
Đình Diệm bị lật đổ, đến năm 1964, Giáo Hội PGVNTN được thành lập,
kết hợp không những các tập đoàn PG thuộc ba thành phần vào một tổ
chức duy nhất, mà còn các Giáo phái khác : Phật Giáo Nam Tông, Giáo Phái
Theravada, Thiền Tịnh Đạo Tràng, Giáo Hội Khất sĩ Việt Nam… Trong hoàn cảnh thuận lợi
đó, một đại hội Huynh trưởng GĐPT toàn quốc đã được triệu tập vào
những ngày 28, 29 và 30 tháng 6 năm 1964 tại Trường Nữ Trung học Gia Long
đường Phan Thanh Giản Sàigòn. Trên 200 Huynh trưởng đại biểu, đại diện
cho 42 tỉnh Giáo Hội Trung-Nam-Phần và Miền Vĩnh Nghiêm (Giáo Hội Bắc Việt
tại Nam Phần). Hội nghị đặt dưới quyền chủ tọa của Thượng Tọa
Thích Thiện Minh, Trong đại hội này, vấn đề chính yếu là : Thống nhất
GĐPTVN trên mọi phương diện. Bản Nội quy chính thức GĐPT thống nhất ra
đời, đặt nền tảng trọng yếu cho việc phát triển tổ chức. d) Đại hội Huynh trưởng
toàn quốc tại Sàigòn (1965). Sau một năm phát triển
mạnh mẻ, trong xu hướng và khí thế mới, đến những ngày 23, 24 và 25
tháng 7 năm 1965 một cuộc Hội thảo Huynh trưởng GĐPT toàn quốc đã được
tổ chức tại chùa Dược Sư (Sàigòn) dưới sự Chủ tọa của Thượng Tọa
Thích Thiện Minh. Mục đích chính là : duyệt xét lại toàn bộ chương trình
tu học và huấn luyện các cấp. các ngành. Đây là một bước cải tổ
quan trọng đường lối tu học, cốt để nâng cao phẩm chất Huynh trưởng
và Đoàn sinh. e) Thượng Tọa Thích
Thiện Minh bị mưu sát ngày 01 tháng 6 năm 1966. Sau những cuộc tranh đấu
chống chế độ quân phiệt nổi lên tại Miền Trung năm 1966, nhà cầm quyền
hứa là sẽ mở rộng Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương và chuẩn bị cuộc bầu
cử các cơ quan lập pháp và hành pháp. Nhưng tất cả chỉ là hoãn kế cho
những âm mưu mới. Thế rồi, sáng ngày 01 tháng 6 nằm 1966, Thượng Tọa
Thích Thiện Minh trên đường từ Trung Tâm Quảng Đức, đường Công Lý đến
Viện Hóa Đạo, thì bị mưu sát. Một
quả lựu đạn loại tấn công ném vào xe, nổ lớn. Thượng Tọa bị
thương nặng. Tên khủng bố dùng xe gắn máy trốn thoát dễ dàng, mặc
dù, khi đó, cạnh đấy, đầu cầu Công Lý một tiểu đội Cảnh Sát đang
đóng chốt. Vụ mưu sát đã phơi bày bộ mặt phản bội của nhà cầm quyền,
để rồi phân hóa Phật Giáo. f) Đại Hội Huynh trưởng
toàn quốc tại Sàigòn (7/1967) Trong những năm 1966-67,
chính quyền đã tìm mọi cách để phân hóa Phật Giáo, dựa trên sắc luật
23/67; Phật Giáo lại bị đàn áp khắp nơi trên toàn lãnh thổ. Huynh trưởng
Nguyễn Đại Thức bị bắn chết tại Huế. Thiếu nữ Đào Thị Tuyết tự
thiêu tại Sàigòn. Tuy thế, Đại Hội Huynh trưởng GĐPT toàn quốc vẫn
được triệu tập vào những ngày 19, 30 và 31 tháng 7 năm 1967 tại Trung Tâm
Văn Hóa, Xã Hội Phật giáo, Sàigòn. Mục đích của Đại hội thảo luận
cương lĩnh mới cho đường lối sinh hoạt GĐPT : --Nêu nguyên tắc giáo dục
: Tạo ý thức Đạo pháp gắn liền với Dân Tộc. --Đào tạo con người
Phật Giáo và con người Việt --Dung hòa Đạo pháp và
Dân tộc. --Bảo vệ truyền thống
Dân tộc : Khai phóng, Sáng tạo; nhưng không hướng ngoại, mất gốc. Như vậy, chỉ trong vòng
4, 5 năm trời, với những biến chuyển khốc liệt của xã hội, những
khó khăn ngút ngàn mà PGVN đã vấp phải, nhưng tổ chức GĐPTVN dưới sự
chỉ đạo của Thượng Tọa Thích Thiện Minh, đã xác lập những đường
lối thích hợp, đứng đắn và cũng đã thành tựu mỹ mãn trong cao trào bảo
vệ Đạo pháp và Dân tộc. III. Những Di Sản Của
Hòa Thượng Thích Thiện Minh Để Lại Cho GĐPTVN: A/ Vấn đề đào tạo
Huynh trưởng: Công việc đầu tiên,
sau khi cơ cấu GĐPTVN đã được thống nhất trên mọi phương diện, là vấn
đề đào tạo Huynh trưởng. Quy chế Huynh trưởng GĐPT đã được ban hành
lần đầu tiên tại đại hội Huynh trưởng họp tại Đàlạt năm 1955, tu
chính trong những Đại hội 1964, 1967 và 1973. Quy chế Huynh trưởng đã được
thiết lập để thăng tiến tổ chức, để san định bổn phận, trách nhiệm
và quyền hạn Huynh trưởng, để thống nhất tư tưởng, ý chí, hành động
Huynh trưởng và để liên kết Huynh trưởng lại thành một khối . Thượng
Tọa Thiện Minh, trên cương vị Tổng Vụ trưởng đã minh định rằng : 1/ Trong một đoàn thể
giáo dục thanh thiếu nhi, thì cán bộ điều khiển (Huynh trưởng các cấp,
các ngành) đóng vai trò nòng cốt, và liên quan chặt chẻ đến việc thịnh
suy, hưng vong của tổ chức. Huynh trưởng giữ vai trò quyết định trong việc
phát sinh, phát triển GĐPTVN. 2/ Trong sứ mệnh giáo dục
Thanh, Thiếu, Nhi, Huynh trưởng GĐPTVN tự khoác cho mình tính chất đặc thù,
mà khả năng lãnh đạo không thể tách rời, trí thức và kinh nghiệm phải
được thực hiện nương nhau. 3/ Trong lịch sử GĐPTVN
từ khi thành lập đến nay, thì Huynh trưởng đã từng chịu đựng, gian khổ,
phấn đấu không ngừng, với mục đích là : Giữ vững và phát huy tổ chức. B/ Nguyên Lý Giáo Dục : Trong những đại hội
Huynh trưởng GĐPT thống nhất đầu tiên (1964-67), vấn đề giáo dục căn
bản của tổ chức đã được thảo luận kỹ càng, cốt để tìm cho một
đường hướng thích hợp. Đường hướng đó, ngay trong Diễn văn Khai mạc
Đại hội 64 tại Trường Nữ Trung Học Gia Long 28 tháng 6 năm 1964, Thượng
Tọa Tổng Vụ Trưởng đã minh xác rằng: Nguyên tắc căn bản : Của
đường hướng giáo dục theo chân tinh thần PG là : Rèn luyện cho con người
theo lý tưởng Giác ngộ, tự tại và giải thoát. Giác ngộ : là hiểu rõ
thực tính của sự vật và cuộc đời; tự tại là chủ động, chuyên
xoay hoàn cảnh, mà không để cho hoàn cảnh xoay đời mình. Giải thoát : Vượt ra
khỏi những phiền trước và khổ não, về bản thân con người, cũng như
xã hội loài người. Như vậy, khi đã hiểu rõ thực tính của cuộc đời,
con người sẽ chủ động được hoàn cảnh sinh sống của mình; từ đó,
hướng đến lý tưởng giải thoát cho mình, cho xã hội mình. Phương pháp giáo dục GĐPT
: Phương pháp giáo dục của PG cũng phải linh hoạt, tùy thuận theo căn cơ
và nghiệp cảm, để giáo dục con em chúng ta. Có 4 phương pháp căn bản :
Phương pháp huân tập; phương pháp lý giải; phương pháp quán niệm và phương
pháp hoạt động. Nhưng nguyên tắc chung của
4 phương pháp giáo dục GĐPT là : a.
–Chia ngành và sinh hoạt
theo ngành. b.
–Dựa theo những yếu
tố sinh lý và tâm lý mà áp dụng các phương pháp đó. c.
–Phát huy nhận xét,
trau dồi sáng kiến, kinh nghiệm trong phương thức áp dụng những phương
pháp trên. d.
–Luôn luôn gần gũi và
tìm hiểu các em và những kết quả mà phương pháp mang lại. C/ Tư Cách và Vai Trò của
Người Đoàn Trưởng : Tư cách : của người
Đoàn trưởng GĐPT bao hàm : Tác phong bên ngoài và đạo đức bên trong.
Tác phong bên ngoài thể hiện ở cách phục sức (áo, quần, nón, giầy, cấp
hiệu, phù hiệu) ở cử chỉ, ngôn ngữ, cách đi đứng; đức độ bên
trong của người Huynh trưởng thể hiện bằng : Tình thương, đức Hy sinh,
tánh kiên nhẫn, sức trung kiên chịu đựng. Khi đã đeo đuổi một lý tưởng,
những đức tánh kể trên sẽ giúp cho anh, chị Huynh trưởng thành công dễ
dàng. Vai trò : Người Huynh
trưởng có 4 trách nhiệm chính: Trách nhiệm với Giáo hội, trách nhiệm với
GĐPT, trách nhiệm trước phụ huynh đoàn sinh và trách nhiệm với đoàn
sinh. Vấn đề tự đào luyện
: Muốn thể hiện tư cách và vai trò người đoàn trưởng, người Huynh
trưởng phải quán triệt những nguyên tắc tự đào luyện. Nguyên tắc đó gồm có
: Thấu đáo lý tưởng cao cả của mình; phải hiểu kỹ tâm lý thiếu nhi,
phải biết những phương pháp giáo dục. Ý Nghĩa Những Di Sản
Đó: Sinh ra và lớn lên trong
hoàn cảnh đất nước tang tóc, chiến tranh, đau thương, tổ chức GĐPTVN vẫn
đứng vững, phát triển không ngừng, có khi lên đến 3.200 GĐPT, trên
40.000 Huynh trưởng và Cựu Huynh trưởng (1975). Tổ chức cũng đã sản sinh
những thế hệ ưu tú trong những cuộc tranh đấu 1963, 64, 66, 67, 73… Những
gương sáng Đặng Văn Công, Quách Thị Trang, Nguyễn Đại Thức, Đào thị
Phi Yến, Nguyễn Thị Vân, Đào Thị Tuyết, Nguyễn Văn Chức, đến nay vẫn
là linh hồn cao khiết cho Huynh trưởng và Đoàn sinh GĐPTVN. Có được thế, là nhờ
tổ chức GĐPT có đường lối vững chắc, lý tưởng sáng ngời, những bậc
thầy gương mẫu, sáng suốt. Những di sản của Hòa Thượng Thích Thiện
Minh để lại cho chúng ta, những người áo lam, bằng cả cuộc đời tranh
đấu của Người, đạo đức của Người và nhất là đường lối của
Người vạch ra tỉ mỉ cho Huynh trưởng và Đoàn sinh từng cấp, từng
ngành noi theo. Kho tàng vô giá đó đi vào trong huyết quản, trong tim gan, để
chúng ta khỏi phải hoài nghi : Tại sao, bất luận hoàn cảnh nào, GĐPTVN vẫn
phát sinh, phát triển hiên ngang nhường ấy. Viết trong mùa Huấn
luyện Huynh trưởng Lộc Uyển, A Dục 1984. Kiêm Đạt © Copyright 2006 giaodiem.com |
© Giao Điểm. Bài vở, thư từ gởi về: giaodiem@giaodiem.com