Phần hai : Người Mỹ và ông bà Cố vấn Ngô Đình Nhu

8

     Vào lúc tám giờ mười lăm phút tối đó, sân thềm khách sạn Continental Palace tấp nập đám khách Mỹ thường đến vào ban đêm từ Toà Đại sứ, các cơ quan viện trợ và Phái bộ Cố vấn Quân sự Hoa Kỳ.  Giữ đúng lệnh trên về việc chỉ mặc binh phục trước công chúng trong những trường hợp thật cần thiết, hầu hết quân nhân Hoa Kỳ đều mặc thường phục.  Thấp thoáng đâu đó trên sân thềm, vài người Việt béo tốt thuộc giới trung lưu và có quan hệ với chính quyền, đang háo hức trò chuyện với các ân nhân da trắng của mình.

      Guy Sherman đến sớm để bảo đảm độc chiếm chiếc bàn trong góc tầng trệt, nơi hắn có thể ngồi quay lưng vào vách và đưa mặt nhìn ra, quan sát tường tận cả hai phía vĩa hè đường Tự Do — tên mới đặt cho đại lộ Catinat thuở trước, từ lúc người Pháp ra đi.  Cũng từ vị trí thuận lợi đó, Guy có thể xem xét mọi lối ra vào khách sạn mà khỏi phải nhớm người trên ghế, và hắn lập tức nhận ra người nữ phóng viên truyền hình ngay lúc nàng vừa từ bậc cuối cầu thang bước xuống sân thềm.

      Mái tóc màu hung nhạt thường được buộc túm lại đằng sau gáy lúc này mềm mại xoả xuống vai, và khi Naomi đi tới, Guy thấy trên thân thể nàng không còn bộ đồ săn bốn túi mặc khi làm việc thường ngày, thay vào đó là bộ y phục hợp thời trang, bằng lụa Sơn đông màu kem tự nhiên mà có vẻ như nàng đã đặt may cắt riêng cho mình tại Paris. 

      Naomi chân bước nhẹ nhàng, thoải mái tự tin, rõ ràng là biết có nhiều cặp mắt đàn ông đang dồn về phía mình, và chỉ dừng lại một lần để nói câu gì đó với người phục vụ.  Nàng chưa tới bàn của Guy thì hắn đã vội vàng đứng lên, kéo chiếc ghế bành bằng mây mời nàng và mỉm cười khoát tay khi nàng thì thầm lời xin lỗi vì xuống trễ.

      - Đừng bận tâm tới cái đó — mười lăm phút ấy cho tôi có dịp tìm cách giải thích lý do cô chọn trọ ở đây, nơi khách sạn kiểu Pháp đang xuống cấp này, khi cô có thể lấy một lô phòng xinh đẹp và hiện đại, có gắn máy lạnh tại khách sạn Caravelle ngay con đường bên kia.  Tôi kết luận rằng chắc hẳn mấy khung sườn thép phai màu cùng với mấy chùm đèn treo nứt nẻ kia gợi nhớ những sung sướng về vẻ vĩ đại đế quốc từng ăn sâu vào tâm tư các dân tộc thực dân châu Âu, cái mà người ta thường gọi là hội chứng hoài niệm đế quốc, có đúng vậy không ạ?

      Guy vừa nói vừa cười mỉm trêu chọc rồi kinh ngạc thấy Naomi ngồi xuống ngay, không trả lời.  Trong một chốc nàng nhìn quanh sân thềm đông đúc, tươi cười đón nhận những cái vẫy tay thân mật trong đám lu bu các thông tín viên hải ngoại người Mỹ thường trú tại Sàigòn đang ngồi quanh chiếc bàn đằng xa.   Nhưng khi quay nhìn Guy, mặt Naomi nghiêm trang trở lại.  Nàng giải thích với giọng xa vắng:

      - Lá thư cuối cùng tôi nhận của cha tôi được viết trên một tờ giấy có tiêu đề Khách sạn Continental Palace này.  Từ nơi này cha tôi viết cho tôi đúng một ngày trước hôm ông bị sát hại vào mùa thu năm 1945.  Lúc đó tôi chín tuổi và vừa trải qua năm năm trời trông ngóng ông trở về nhà — tôi nghĩ rằng đó chính là lý do tại sao tôi trọ ở khách sạn này.

      Nụ cười trên môi người Mỹ lập tức nhạt hẳn:

      - Naomi, tôi xin lỗi, tôi không hiểu biết chút nào.  Tôi mong cô bỏ qua cho sự bất cẩn kém xã giao của mình.

      Ngay lúc đó, người phục vụ bước tới với ly rượu vang trắng mà rõ ràng Naomi đã tự gọi cho mình trên đường đi tới bàn của Guy.  Trong hồi lâu, nàng im lặng nhắp rượu.  Kế đó, Naomi thở ra, mỉm cười mệt mỏi với Guy:

      - Tôi cũng xin lỗi — tôi hoàn toàn không có ý nói những lời làm phật lòng như thế.

      Nàng nhắm mắt, ấn ấn nắm tay lên lên chỗ giữa hai mi mắt:

      - Tôi e rằng các biến cố hôm nay khiến tôi không giữ được chừng mực cảm xúc của mình.

      Guy nói thật lẹ:

      - Có gì đâu mà xin lỗi.  Chắc cô đang gặp lúc bực bội và phiền toái.  Cô gởi phim đi êm thắm rồi chứ?

      Naomi gật đầu:

      - Tôi phải chịu tốn kém để đặc biệt phái anh chuyên viên quay phim đi Hongkong với mấy cuốn phim đó giấu trong áo sơ-mi — tôi không dám liều, sợ chúng bị tịch thu ở sân bay.  Nhưng từ lúc nổ ra tin đó tới giờ này, phòng làm tin của tôi ở Luân đôn đang ầm ỉ đòi phải có thêm lời giải thích và bình luận qua điện thoại.

      - Họ không chỉ là những người duy nhất.  Ở bên nước tôi, những tấm ảnh do một thông tín viên truyền về đã chiếm trang nhất các ấn bản báo buổi chiều — tại Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao lẫn Lầu Năm Góc, cơ quan khốn nạn nào cũng đang gào lên đòi thật gấp những lời giải thích có thẩm quyền.

      Naomi tiếp tục nhắp rượu, mắt không rời khuôn mặt Guy:

      - Và sứ quán của anh nói với họ như thế nào?

      Guy liếc chung quanh một hai giây với vẻ mặt làm như tình cờ quan sát rồi chăm chú nhìn ly rượu của mình:

      - Tôi ao ước có được một câu trả lời giản dị và rành mạch cho câu hỏi ấy — nhưng không có.

      - Guy ạ, tôi tưởng sáng nay anh đã nói rằng đây là một cuộc giao dịch hai chiều.

      Qua việc lần đầu tiên gọi hắn bằng tên riêng, trong giọng nói Naomi dường như phảng phất chút dấu vết thân mật, và Guy nhìn lên thấy nàng đang hóm hỉnh mỉm cười với hắn.  Hắn nói chầm chậm:

      - Đúng thế Naomi, tôi có nói như vậy.  Nhưng trong trường hợp này, sự phỏng đoán của cô cũng y hệt của tôi.  Ngay cả những kẻ được gọi là chuyên viên tôn giáo phương đông trong sứ quán Mỹ cũng dường như không đồng ý với nhau về những điều hết sức đơn giản.  Thí dụ trong cái xứ sở này, chính xác có bao nhiêu tín đồ Phật giáo.  Cô có thể lấy bất kỳ con số nào giữa hai mươi và tám mươi phần trăm dân số — lúc đó con số nào cũng đúng nếu tính cả những người theo đạo Khổng, đạo Lão và thờ cúng thần thánh.  Dường như người ta chỉ có thể chắc chắn một điều là có khoảng một triệu rưỡi người Việt Công giáo — và hầu hết họ đều làm việc cho chính phủ hoặc ở trong quân đội.

      Guy cáu kỉnh thở hắt thành tiếng và nói tiếp:

      - Cô tường thuật như thế nào với khán giả của cô ở Anh?

      - Tôi đã bỏ ra hàng giờ lui tới chùa Xá Lợi và một hai ngôi chùa khác nhỏ hơn, trò chuyện với mấy hoà thượng cao niên, những vị không có ý tìm gặp các nhà báo phương tây.  Một vị nói với tôi rằng tại Việt Nam, việc tự sát để cúng dường không bao giờ bị nhìn như một hành động tuyệt vọng — theo truyền thống, đó là một phương thế đầy vinh dự và không thể phản bác nhằm thành tựu công đức của mình và chứng minh nghiệp chướng của một đối thủ quá đổi mạnh mẽ.  Sư cụ ấy còn nhắc nhở tôi rằng con sông lớn thường không dâng tràn thành lụt vì nó xuôi dòng chảy tới trước mà chính khối lượng nước khổng lồ đẩy từ đằng sau mới gây nên lũ lụt.  Khi tôi hỏi chính xác ông muốn nói gì qua hình ảnh đó, ông chỉ cười thật tươi với tôi và nói các tăng lữ Phật giáo không bao giờ tính chuyện lãnh đạo dân chúng nếu họ không biết chắc chắn, một cách tuyệt đối, rằng cảm xúc của dân chúng đã tới điểm bùng nổ.

      Ngưng một chút, Naomi nói thêm:

      - Một nhà sư còn nói với tôi rằng sự hưng thịnh của dân tộc Việt Nam gắn liền với sự hưng thịnh của Phật giáo Việt Nam.  Từ hai ngàn năm nay, vận mệnh của Phật giáo là vận mệnh của dân tộc họ.  Các nhà sư đã có những đóng góp cực kỳ lớn lao suốt bốn trăm năm qua hai triều đại Lý Trần, khi Việt Nam mới thu hồi độc lập, phải dựng nước, giữ nước và mở nước.  Từ đó, Phật giáo thấm sâu vào phong tục tập quán và cuộc sống tâm linh của người dân qua bao nhiêu triều đại khác.  Họ nói rằng chỉ phát triển được đất nước khi tôn trọng văn hoá dân tộc mà trong đó Phật giáo là một yếu tố cực lớn.  Họ còn nói rằng nỗ lực Công giáo hóa, nghĩa là ngoại lai hóa và âm mưu tìm cách biến Công giáo Vatican thành quốc giáo  của anh em Ngô Đình chỉ khiến cho cuộc chiến tranh giữa cộng sản và phương tây này thêm khốc liệt và kéo dài.  Họ cũng gợi ý tôi là không nên lấy quan niệm về tôn giáo thờ phượng thượng đế của phương tây khi nhận xét tôn giáo á đông, nhất là tam giáo đồng nguyên của Việt Nam mà trong đó cốt lõi là Phật giáo; cũng như không thể lấy tiêu chuẩn phê phán cộng sản của phương tây mà đánh giá cộng sản Việt Nam.  Họ tin rằng giáo lý vi diệu của đạo Phật có khả năng dung hợp và hóa giải những người Việt Nam theo cộng sản.  Chỉ có Phật giáo mới có thể kết thúc chiến tranh bằng sự hòa hợp và hoà giải dân tộc, vì các Phật tử chiếm 80% dân chúng ở cả hai bên chiến tuyến.  Nhà sư ấy còn đọc cho tôi nghe câu thơ: Mái chùa che chở hồn dân tộc.

      - Và có phải cô đã xây dựng bài phóng sự của mình xoay quanh những ý kiến đầy tham vọng ấy?

      Naomi gật đầu:

      - Vâng.  Thực tế là những thông tin và lập luận đại loại như thế đang rất phổ biến trong Phật giáo, đặc biệt trong các nhà sư trẻ và giới cư sĩ có học hành, ít hoặc nhiều; nhất là hai năm trước đây, khi người anh của tổng thống, Tổng giám mục Địa phận Huế Ngô Đình Thục, dâng miền nam cho Đức Mẹ La Vang ở Quảng Trị.  Đối với chúng ta thì sự kiện ấy chỉ là tượng trưng cho niềm tin tôn giáo và có chút gì đó mê tín, nhưng xét theo khía cạnh thực tế chính trị nhạy cảm của Việt Nam  thì nó gây sốc cho người Phật giáo, đặc biệt tại Huế.  Thêm nữa, tôi nghĩ người em hung hản của tổng thống Diệm là Ngô Đình Cẩn, Cố vấn Chỉ đạo Miền Trung, đã làm hại chính quyền khi tại Huế ông ta để yên cho xe thiết giáp đàn áp các Phật tử đang biểu tình khiếu nại việc cấm treo giáo kỳ của họ.  Rồi tới vụ nổ plastic làm chết bảy tám Phật tử ở ngoài đài phát thanh Huế.   Những biến cố ấy dường như khiến nhiều Phật tử trước đây không mộ đạo lúc này lũ lượt kéo nhau đi chùa trở lại, hàng ngàn hàng vạn người, và đẩy lên cao điểm mối phẫn uất chống đối Diệm vốn đã ngày càng tích tụ trong suốt bao nhiêu năm nay.  Mấy tuần lễ trước đây, một số nhà sư nói riêng với chúng tôi rằng họ đang dự tính một cuộc tự sát trước mặt công chúng. 

      Guy nhìn thẳng vào mắt của nguòi nữ phóng iên Anh:

      - Cô nghĩa sao về vụ nổ tại đài phát thanh Huế?

      Naomi trả lời lẹ làng:

      - Tôi không ở trong vị trí trình bày ý nghĩ riêng của mình.  Tôi đã phỏng vấn viên thiếu tá phó tỉnh trưởng Huế, hiện bị ngưng chức và đang ở Sàigòn.  Ông ta bảo loại plastic cực mạnh nổ hôm đó thì quân đội VNCH chưa hề được cung cấp, cũng chưa thấy Việt Cộng dùng loại chất nổ nào mạnh đến thế.  Tại đài phát thanh Huế, để giải tán đám đông, quân đội chỉ dùng MK 3 là loại lưu đạn hơi, không có khả năng gây tử vong. Ông ta còn đưa ra bản sao y chứng của bác sĩ Giám đốc Bệnh viện Huế, một Phật tử rất nổi tiếng, rằng “không có vết đạn, vết đả thương hay xe cán... trên cơ thể nạn nhân.”  Trong một cuộc phỏng vấn, Thượng tọa Thích Tâm Châu cũng chỉ trả lời tôi là “đột nhiên có tiếng nổ, làm cho 8 em Phật tử chết và một số bị thương”.

      Guy im lặng.  Naomi chỉnh lại thế ngồi, nhìn thẳng trở lại mắt Guy:

      - Dĩ nhiên ai cũng có thể sai lầm, kể cả lúc này — biết đâu Việt Cộng có thể bằng cách này hoặc cách khác đạo diễn toàn bộ cái chuyện đó.  Vì thế, tôi nghĩ chúng tôi cần một người CIA thân hữu để nói với chúng tôi về những cốt lõi của vấn đề.

      Naomi vừa lém lỉnh mỉm cười vừa nhún vai, cởi áo khoác và Guy thấy bên dưới áo khoác, nàng mặc áo lụa thật mỏng.  Trong khi Naomi nghiêng mình máng áo khoác lên lưng ghế thì làn lụa mỏng của chiếc áo trong căng ra bó sát bầu ngực nàng làm đường viền đăng-ten mỏng mảnh và dây đeo nịt ngực chợt ánh lên màu trắng lấp lánh như chờn vờn trước mắt hắn, tương phản với màu da sạm nắng của nàng. 

      Trong khoảnh khắc đó, toàn thân Guy bị siết chặt bởi một sự thèm muốn mãnh liệt được nhìn bộ mặt khinh khỉnh và xinh đẹp của Naomi se lại trong cực điểm ngây ngất nhục cảm, được nghe cái giọng Anh nền nếp gia phong của nàng rên lên hổn hển trong cơn khoái lạc bên dưới thân thể hắn; và Guy chầm chậm hít vào một hơi thật dài trong khi chờ nàng ngồi ngay ngắn trở lại, đối mặt với hắn thêm lần nữa. 

      Khi Naomi làm như thế, Guy nhìn thẳng vào mắt nàng, cố nén giọng xuống thật trầm:

      - Naomi ạ, cho tới giờ này, hoàn toàn không có bằng chứng nào về sự can dự của Việt Cộng — dù chắc chắn một trăm phần trăm rằng bọn chúng rất thích giật dây ba cái trò ma mảnh đó.

      Hắn ngừng nói và khoé miệng dịu lại thành một nụ cười tâm phúc:

      - Chúng tôi chỉ mới có cảm tưởng rằng một vài cư sĩ thân cận với các nhà sư miền trung sử dụng phương pháp bá đạo.  Thí dụ như “vừa đánh vừa đàm”, vụ Hòa thượng Thích Quảng Đức xảy ra khi chính quyền và các thượng tọa đang họp thương lượng tìm giải pháp.   Nhưng nếu chúng tôi có được bất cứ cái gì cụ thể liên quan tới vấn đề Việt Cộng thì tôi xin bảo đảm rằng cô chính là người đầu tiên được biết — dĩ nhiên không thể nói ra đó là nguồn tin của ai.

      - Dĩ nhiên.

      Naomi tiếp tục nhìn Guy trong khi uống cạn ly và khi ly không còn rượu, nàng để yên cho hắn nhón chiếc ly trên tay nàng.  Trong khi Guy gọi người hầu bàn, Naomi trầm ngâm nhìn ra quảng trường tấp nập xe cộ bao quanh Nhà Hát Lớn thuở trước nay được đổi thành Toà Nhà Quốc Hội. 

      Trong trời đêm, từng đàn xe hơi và xe vét-pa vốn được nhập tới tấp vào Sàigòn theo chương trình viện trợ kinh tế của Hoa Kỳ, lúc này đang làm không khí ẩm ướt ban đêm đầy mùi khói xe nồng nặc.  Nhiều thiếu nữ Việt Nam mảnh mai cỡi trên những chiếc mini-lambretta xinh xắn, ơ hờ để hai tà áo dài nhẹ như tơ bay giập dờn đằng sau thân mình như cánh bướm.

      Dọc hai bên đường Tự Do, Naomi có thể thấy thêm nhiều bằng chứng thay đổi.  Các bảng hiệu đèn nê-ong loè loẹt bằng tiếng Anh chỉ đường tới vô số quán rượu đèn sáng lờ mờ với những cái tên như “The Shack”, “The Capitol”, “Fifth Avenue”... và qua cánh cửa mở toang, người ta có thể suốt ngày suốt đêm nghe âm thanh chói tai và khản đặc của nhạc kích động phương Tây.  Naomi biết bên trong những quán rượu tối tăm đó, các nữ chiêu đãi viên người Việt, mặt đầy son phấn, đang chờ đón tiếp các chàng trai Thủy quân Lục chiến Mỹ mà số lượng đang ngày càng tăng, vào bất cứ lúc nào những người lính ấy được nghỉ phép sau khi đụng độ với Việt Cộng. 

      Và Naomi cảm thấy đang tự hỏi nếu cha mình còn sống, không biết ông nhận thấy Sàigòn lúc này khác ra sao so với cái thủ đô thuộc địa của Pháp mà ông từng biết tới hồi năm 1945.  Liệu ông có còn nhận ra cái thành phố lúc này hào nhoáng, đầy dẫy những hộp đêm rẻ tiền, lai căng nửa á nửa âu và càng lúc càng hư hoại thêm mà theo nàng, hình như là do bởi viện trợ Mỹ và khả năng tiêu xài phung phí.

      - Naomi! Nào, ta uống mừng cuộc hợp tác Anh-Mỹ!

      Giọng Guy cắt ngang dòng nghĩ tưởng của Naomi.  Nàng xoay mặt lại, thấy hắn đang cầm trong tay một ly rượu mới rót.  Nâng lên ly rượu vang trắng mà người hầu bàn vừa đặt xuống mặt bàn, nàng cụng ly hắn:

      - Chúc cho nó được phát đạt và lâu bền!

      Naomi vừa nói như thế vừa cười đáp lại nụ cười của Guy.  Uống xong, nàng thò tay vào túi xách, dò dẫm cho tới khi tìm được mảnh giấy nhỏ có tiêu đề Khách sạn Continental Palace trên đó nàng ghi pháp danh nhà sư sáng nay đã tới báo cho biết vụ tự thiêu.  

      Naomi đặt sấp mảnh giấy trên mặt bàn, miệng tiếp tục mỉm cười, đẩy nó tới phía Guy nhưng tay vẫn đè lên lưng giấy:

      - Đây là phần trả góp đầu tiên của nước Anh — nhưng trước khi trao, hẳn tôi muốn được hỏi anh một đôi câu.

      - Xin cứ tự tiện.  Cô muốn hỏi bao nhiêu câu cũng được.

      - Tại sao anh cần các nguồn tin của tôi một cách ghê gớm như vậy?  Tại Toà Đại sứ, chắc chắn anh có đường dây của mình.

      - Chắc chắn chúng tôi có ít nhiều — nhưng tình hình này hết sức bấp bênh và thật khó dò xét tới nơi tới chốn.  Vì thế, mỗi sợi dây dọi mà chúng tôi có thể chạm được tay mình vào đều rất quan trọng.

      - Nhưng bộ tình hình hoang mang đó không làm cho anh và các đồng sự cảm thấy có phần nào bứt rứt?  Và các biến cố giống như hôm nay không làm cho quí vị băn khoăn về tính chất khôn ngoan của Hoa Kỳ tại đây sao?

      - Naomi ạ, tại sứ quán, chúng tôi không vạch ra chính sách.  Chúng tôi chỉ cố gắng cung cấp hình ảnh rõ nét về những gì đang xảy ra tại đây.  Chính những người khác tại Washington mới là kẻ lập quyết định — cô biết điều đó mà.

      - Nhưng như vậy đâu có nghĩa là quí vị không có ý kiến.

      Guy đặt ly rượu xuống, háo hức chồm người lên cạnh bàn, nhìn thẳng vào mặt Naomi:

      - Dĩ nhiên là có.  Nhưng tin tôi đi, hết thảy mọi người trong sứ quán đều ủng hộ một trăm phần trăm nỗ lực quân sự mà chúng tôi đang tiến hành tại đây — đặc biệt là tôi.  Naomi ạ, những gì đang xảy ra ở đây đều thuộc toàn bộ cuộc xâm lấn của cộng sản trên khắp thế giới mà Việt Nam là tiền đồn, hiểu theo nghĩa điểm phòng ngự của bên này đối diện với mũi dùi xuất kích của bên kia.  Theo lối nói lập lờ của cộng sản, chúng gọi đây là “chiến tranh giải phóng” — nhưng chúng cũng đang sử dụng tại đây cùng một loại các kỹ thuật xâm nhập và khuynh đảo y hệt chúng hiện sử dụng trên khắp thế giới.  Bằng sách lược ấy, cộng sản tại Mát-cơ-va và Bắc Kinh có thể làm vỡ vụn nền an ninh từ xứ sở này tới xứ sở khác của phương Tây mà không có nguy cơ phải chịu một cuộc đối đầu lớn lao.  Nếu chúng tôi không mạnh mẽ xác quyết lập trường tại Nam Việt Nam và tại bất cứ nơi nào khác mà cộng sản lựa chọn để đụng độ thì bọn chúng có thể đánh bại phương tây mà không cần phóng hỏa tiễn hoặc tràn qua biên giới của một nước nào.  Chủ nghĩa Cộng sản phải bị chận đứng Naomi ạ.   Đặc biệt, Nam Việt Nam còn là một tiền đồn chận đứng giấc mộng bành trướng xuống Đông Nam Á của Trung Hoa, kẻ thù truyền kiếp của người Việt.  Sâu bên trong chủ nghĩa Mao Trạch Đông vẫn là tham vọng thiên triều vốn ám ảnh các hoàng đế Trung Hoa từ thời cổ đại.  Cô đừng để cho mình bị đánh lừa mà nghĩ rằng đây là một cuộc chiến tranh không quan trọng; thậm chí nó còn có thể quan trọng hơn cả cuộc Thế Chiến Hai nữa.

      - Guy ạ, tôi không nghĩ rằng mọi người trong chính phủ Anh đều đồng ý như thế — dĩ nhiên họ không nghiên cứu vấn đề với nhiều thiện cảm và xác tín như anh, nhưng hẳn họ cùng chung đường lối với lý thuyết tổng quát đó.

      Nói tới đây Naomi mỉm cười và qua giọng điệu cũng như cung cách nói của mình, nàng ngụ ý ngưỡng mộ nghị lực của Guy:

      - Điều mà quả thật tôi đang tự hỏi là không biết có thể thắng cuộc chiến theo kiểu như thế này không — đặc biệt sau kinh nghiệm của tôi tại Mộc Linh.

      Guy trả lời lẹ làng:

      - Mộc Linh không phải là điển hình; không phải đơn vị lính Cộng hoà nào và sĩ quan Việt Nam chỉ huy nào cũng giống như thế.  Cuộc chiến tranh này được chiến đấu trong cùng một lúc trên hai mặt trận và đang chiến thắng cả hai — tin tôi đi, đó là quan điểm bên trong của những ai tiếp cận được tất cả những dữ liệu quan trọng.  Hiện nay, chúng tôi đang dồn Việt Cộng vào thế bị động với những cuộc dàn quân nhanh chóng của QĐQGVN bằng máy bay trực thăng và giang thuyền vũ trang.  Cô từng thấy máy bay trực thăng Huey với đại liên 7.62 li và hoả tiễn.  Cô cũng đã thấy máy bay khu trục T-28 và hiệu quả của những cuộc oanh kích bằng đại bác và bom na-pan.  Và trên mặt trận chính trị, hiện nay chúng tôi có mười triệu người dân đang sống an toàn bên trong vòng rào Ấp Chiến Lược, giống như các thôn ấp kiên cố mà người Anh của cô đã dùng để chiến thắng cuộc chiến mười năm chống cộng sản ở Mã Lai.  Cô từng thấy các hàng rào tre đó, phải không?  Có phải chúng có vẻ khá giống các đồn lũy kị binh của chúng tôi ở miền Viễn Tây Hoa Kỳ thuở trước?  Vậy tin tôi đi, Naomi, chúng tôi đang chiến thắng ở đây, tại Viễn Đông này, chắc ăn không kém chúng tôi đã chiến thắng tại Viễn Tây thuở ấy.

      - Nhưng người Pháp từng đánh nhau ở đây suốt tám chục năm và có thể họ đã giết tới một triệu Việt Minh — mà rồi họ vẫn bị thua trận.  Liệu cái đó có bao giờ khiến cho anh mất ngủ nhiều đêm không?

      - Naomi ạ, người Pháp không chiến đấu đúng cách.  Và họ không có những kỹ thuật tiên tiến như chúng tôi.  Thêm nữa, họ là thực dân; họ không thật tâm xây dựng một chính quyền bản địa vững mạnh.  Xin cô nhớ cho rằng người Mỹ chúng tôi là quốc gia đầu tiên cởi được ách nô lệ thực dân.  Chúng tôi không bị lem luốc với một quá khứ thực dân.

      Nói ngang đây, Guy hóm hỉnh đảo mắt:

      - Thật tức cười là người Anh quí vị quá mau quên điều đó!

      - Có thể trong chúng tôi không có người nào suy nghĩ đầy đủ về lịch sử!

      Guy lắc đầu một cách dứt khoát:

      - Tôi nghĩ là không đúng như thế.  Tôi tin rằng việc quan tâm quá nhiều tới lịch sử sẽ gây trở ngại cho hành động.  Ý chí và quyết tâm hành động, chính là hai thành tố chủ chốt trong một tình hình như thế này.  Đó là hai phẩm chất phân biệt rõ rệt Hoa Kỳ với các dân tộc khác.  Tôi nghĩ rằng đó là cái chủ yếu mà cha tôi đã dạy cho tôi.  Ông đại diện cho tiểu bang Virginia tại Thượng nghị viện Hoa Kỳ suốt bốn chục năm nay và lúc này ông vẫn sống đúng theo nguyên tắc đó.

      Naomi hất đầu về phía các phóng viên Mỹ thường trú tại Sàigòn:

      - Nhưng theo các vị ngồi đằng kia thì hiện nay “ý chí và quyết tâm hành động” không đạt thắng lợi trong công việc, phải không?  Họ đi theo các cuộc hành quân còn nhiều hơn tôi và họ không gởi về cho các chủ bút bên nhà những bài tường thuật đầy thiện cảm, đúng không?  Còn nữa, theo họ, người Mỹ không thể thắng được cuộc chiến tranh này nếu chính quyền Việt Nam Cộng Hoà không thật sự tôn trọng các nguyên tắc tự do dân chủ, những cái làm thành hoài bão và sức mạnh của thế giới không cộng sản.

      Guy liếc nhanh về phía đám ký giả Mỹ trẻ rồi vẻ mặt hắn đanh lại:

      - Naomi ạ, rủi thay là tại Sàigòn không chỉ diễn ra một cuộc chiến tranh độc nhất.  Đội ngũ báo chí và toà đại sứ gần như không phát biểu chung một lời lẽ.

      - Tại sao vậy?

      - Có thể họ là bạn của cô nên tốt hơn tôi phải lựa lời cẩn thận.  Hãy chỉ nói rằng chúng tôi hoài nghi họ đang tìm kiếm tin tức xấu — những tin nhạy cảm — lúc nào cũng vậy, vì đó là loại tin tức có thể giúp họ đoạt giải báo chí Pulitzer.  Họ không thích gì hơn việc viết các bản tin lệch lạc rằng cuộc chiến đang diễn ra tồi tệ biết bao và chính quyền Diệm độc tài tới ngần nào!

      Naomi vừa nhẹ nhàng mỉm cười vừa nói để hoá giải vẻ nhức nhối trong ý kiến mình sẽ phát biểu:

      - Nhưng Guy này, như thế tại sao anh tiếp tục xây dựng tình thân hữu với tôi?   Có phải anh kỳ vọng rằng ít nhất tôi cũng sẽ tường thuật cuộc chiến này theo cách mà sứ quán của anh muốn người ta kể?

      Đang nâng ly rượu lên môi, Guy ngừng lại và trầm ngâm nhìn nàng.  Rồi vẻ mặt gay gắt của hắn dịu lại thành một nụ cười nửa miệng:

      - Naomi ạ, cô không chỉ là một phụ nữ rất xinh đẹp và quả quyết — mà rõ ràng cô còn là một người rất bén nhạy.  Đúng vậy, Toà Đại sứ quan tâm tới việc các tin tức được xử lý đúng — tới việc các sự kiện được tường thuật đúng theo cách chúng đã và đang xảy ra.  Nhưng có phải tôi đã hứa với cô rằng nếu cô giúp tôi thì tôi sẽ giúp cô.   Đó là cách mà tôi muốn chúng ta cùng đi với nhau — và nếu trong khi cùng đi trên con đường đó mà chúng ta trở thành bạn của nhau thì tôi không phản đối chuyện đó đâu!

      Naomi đưa tay lùa mấy sợi tóc khỏi một bên mắt và mỉm cười bí hiểm:

      - Tôi cũng thế

      Không rời mắt khỏi nàng, Guy đặt ngón tay giữa lên mảnh giấy mà nàng vẫn đè tay trên bàn, và rút mảnh giấy.  Trong một chốc, Naomi quan sát hắn và trước khi hắn lật ngửa tờ giấy, nàng đưa tay úp lên bàn tay hắn, nói nhỏ nhẹ:

      - Guy, còn một điều nữa.  Tin tức mà tôi cho anh hôm nay thì sẽ không nói rõ xuất xứ — và luôn luôn như vậy trong bất cứ cái gì tôi đưa cho anh.  Danh tính và địa chỉ trong mảnh giấy này thì bảo mật tuyệt đối.

      - Đương nhiên, khỏi phải nói.

      Khi Naomi dựa lưng vào ghế, Guy gấp mảnh giấy lại mà không đọc, rồi nhét vào túi bên trong áo vét-tông.  Kế đó, hắn uống cạn ly và đứng lên:

      - Naomi, cuộc trò chuyện của chúng ta thật thú vị.  Tôi hy vọng mình sẽ còn gặp nhau nhiều lần.

      Hắn để ánh mắt mình nấn ná lâu hơn một chút trên thân thể nàng, rồi bước thật lẹ xuống tầng cấp sân thềm, đi vào những đám đông đang nối đuôi nhau trên đường Tự Do buổi tối. 

      Naomi chưa uống xong ly rượu của mình thì đám thông tín viên Mỹ đã giải tán và sắp tản ra người mỗi ngả.  Đi ngang bàn nàng, họ mỉm cười, và người đi cuối, thông tín viên trẻ tuổi của một hãng thống tấn nổi tiếng, đứng lại bên Naomi, rút chiếc kính dâm ra khỏi túi áo.  Kéo cổ áo khoác lên che kín hai vành tai, anh ta đeo kính và giả bộ ngó quanh quất sân thềm trước khi cúi xuống thì thầm bên tai nàng.  Anh cố ý nói suỵt soạt, lơ lớ như giọng kẻ không quen nói tiếng Anh, với vẻ hài hước:

      - Cô Boyce-Lewis ạ, hết sức cẩn thận đấy nhá!  Hết thảy chúng tôi đều nghi ông Sherman là con ma đấy.  Chúng tôi nghĩ cô cũng phải biết như vậy — để giữ cho yên thân mình!

      Naomi toét miệng cười trước lối nửa kín nửa hở như đóng kịch câm đó:

      - Cớm?

      Anh ký giả rụt hai tai, nhô hai vai lên thật cao và ghé sát hơn nữa:

      - Chuyên viên chống xâm nhập và liên lạc Lực Lượng Đặc Biệt — toàn những cái thứ tăm tối mà CIA [ Central Intelligence Agency: Cục Tình Báo Trung Ương] dàn ra ở đây.   Cô Boyce-Lewis ạ, cô phải cảnh giác mới được!

      Naomi thì thầm lại:

      - Chẳng việc gì phải lo lắng.  Chính tôi đây cũng biết rõ cái đó rồi.

      Người Mỹ gỡ kính đeo mắt xuống, nhướng cặp lông mày lên làm bộ sửng sốt.  Kế đó anh ta hoác miệng ra cười và lật đật bước đi cho kịp mấy đồng nghiệp, lưng khòm xuống, đầu chúi nhủi, đi nhanh gấp đôi người thường qua sân thềm đông đúc.

9

      Dinh Gia Long – nơi tạm dùng thay cho Dinh Độc Lập đang đại tu nhân cuộc oanh tạc của hai phi công phản loạn năm ngoái – êm dịu và mát mẻ với các đại sảnh sàn lót đá hoa cương, trần cao vời vợi, trái hẳn với cái nóng hầm hập ban trưa giữa trung tâm Sàigòn rộn rịp khi Guy Sherman bước qua ngả cổng chính ở mặt tiền, đi vào dinh.  Hắn nhấc chiếc kính mát sậm màu xuống trong vài giây, đủ thời gian cho việc kiểm soát thẻ ra vào.  Vừa nhận lại thẻ từ tay người lính mắt xếch thuộc đơn vị Lực Lượng Đặc Biệt Việt Nam do Hoa Kỳ huấn luyện mà nay được trưng dụng làm lính bảo vệ Phủ Tổng thống, Guy lập tức đeo lại kính, nhanh nhẹn rảo bước tới cầu thang rộng, bằng đá cẩm thạch, dẫn thẳng lên tầng hai.

      Guy biết phòng của tổng thống Ngô Đình Diệm được đặt nơi tầng ba, đi lên thêm một đoạn cầu thang nữa.  Phòng đó bày biện đơn giản đúng theo truyền thống khắc khổ của giới quan lại An Nam, với bàn giấy, chiếc giường cứng bằng gỗ tếch, mấy kệ sách và tủ tài liệu.  Nó được dùng làm phòng ngủ, phòng ăn lẫn phòng làm việc cho con người tịch mịch ấy, kẻ suốt chín năm nay làm nguyên thủ quốc gia Nam Việt Nam, cũng là kẻ có lời đồn rằng đã khấn hứa sống độc thân trọn đời tại một tu viện Đa minh nào đó ở châu Âu.  

      Trong căn phòng nhỏ ấy, tổng thống Diệm tiếp xúc với mọi khách người Việt và chỉ một ít người nước ngoài có chọn lựa cùng những kẻ mà ông muốn gặp riêng, thí dụ viên chức CIA Mỹ cỡ Guy Sherman. Còn khách nước ngoài thì ông tiếp kiến chính thức tại đại khách sảnh đồ sộ ở tầng trệt, nơi trước đây thống đốc Pháp ở Nam kỳ từng chủ tọa các buổi tiếp tân.

      Nhưng vào một dịp như hôm nay, Guy Sherman, không đi vượt quá tầng hai, nơi đặt văn phòng của Cố vấn Tối cao Ngô Đình Nhu, bào đệ của tổng thống và đặc biệt là một kẻ đa mưu, tổ chức giỏi, sính lý thuyết, thường tâm đắc câu “Kẻ thù của chúng tôi không chỉ cộng sản mà còn những người ngoại quốc xưng là bằng hữu”.  Tới bên ngoài cửa văn phòng ấy, Guy đứng chịu trận cho một thiếu tá LLĐB mặc đồng phục trắng khám xét tỉ mỉ khắp người.  Khi viên thiếu tá mặt lạnh như tiền thấy người khách Mỹ không lận trong mình một thứ vũ khí nào, y mới bằng lòng đưa Guy vào một phòng thênh thang, rộng gấp mấy lần căn phòng của tổng thống. 

      Phòng được trang trí bằng các đầu cọp, trâu và nai nhồi bông hoặc mạt cưa mà Guy đoán chừng là chúng bị hạ chung quanh Đà Lạt, vùng đất săn bắn Ngô Đình Nhu ưa thích.  Trên tường treo đường bệ một bức tranh chân dung sơn dầu lớn bằng người thật, vẽ một phu nhân Việt Nam chất ngất những đường nét kiêu hãnh và mặc áo dài bó sát da thịt. 

      Guy có cảm tưởng dường như họa sĩ phóng đại những đặc điểm cốt lõi của đối tượng, tạo cho vóc dáng nhỏ nhắn của giai nhân ấy một bộ ngực hấp dẫn đầy ăm ắp và rất khêu gợi nhục cảm; đồng thời còn tô vẽ thêm để mỹ nhân ấy có cặp mắt long lanh kiêu kỳ theo kiểu nhân vật phản diện trong kinh kịch Bắc Kinh.  Bức tranh nhìn xuống còn bản thân người chồng an tọa sau chiếc bàn giấy khổng lồ bằng sơn mài màu đen, mặc quần đen vừa vặn thân mình cùng áo sơ mi lụa ngắn tay màu vàng nhạt, đang cắm cúi đọc hồ sơ trong khi miệng ngậm điếu thuốc lá.

      Rồi làm như vô tình ngẩng đầu và bất chợt thấy Guy, Ngô Đình Nhu từ từ đặt điếu thuốc xuống mép cái gạt tàn, đứng dậy chìa tay.  Bộ mặt da khô ấy nứt ra thành một nụ cười:

      - A, Monsieur Sherman đây rồi.  Rất hân hạnh được gặp ông.  Thì ra gia đình ông không xa lạ gì đối với đất nước của chúng tôi.

      Trong khi bắt tay, Guy ngó xuống thấy một tập hồ sơ bìa màu vàng đậm có in tiêu đề: “Sở Nghiên Cứu Chính Trị & Xã Hội”, và Guy quá rõ đó là lối nói trại danh xưng của cơ quan mật vụ Nam Việt Nam mà ai cũng biết là do Ngô Đình Nhu cầm đầu.  Nhìn gần hơn, Guy có thể đọc ra tên của hắn ở góc phải, được đánh bằng máy chữ sát ngay dưới con dấu phân loại “Tối Mật”.  Bên cạnh là cuốn sách của Joseph Sherman trong đó có phần nghiên cứu lịch sử bang giao giữa Việt Nam và Bắc Kinh thời phong kiến.   Ngô Đình Nhu vừa đi quành bàn giấy, hướng dẫn Guy tới bộ xa-lông, vừa nói:

      - Tôi vừa đọc thấy vào giữa thập niên hai mươi, vị thượng nghị sĩ thân phụ anh có mang gia đình sang đây săn bắn tại vùng tôi thường đi săn — và người anh cả của anh tử nạn tại đó, thật là bất hạnh.  Người anh thứ hai của anh mà tôi tin rằng từng có lý do để trở lại đây nhiều lần cũng là tác giả một cuốn sách rất công phu và có thiện cảm đối với lịch sử của xứ sở chúng tôi.

      Ngô Đình Nhu nói tiếng Pháp với giọng nghèn nghẹt, chậm rãi và khó chịu.   Guy mỉm cười đón nhận lối vào chuyện cố làm ra vẻ thân thiện ấy.  Vừa ngồi xuống ghế bành, Ngô Đình Nhu châm một điếu thuốc khác:

      - Anh xuất thân từ một gia đình chính khách và học giả, cái đó thuận lợi cho chúng ta trò chuyện.  Monsieur Sherman ạ, có phải đó là lý do khiến CIA chọn anh để điều tra cách thức mà chúng tôi đang dự tính đối phó với những xúc phạm trắng trợn của Phật giáo?

      Câu hỏi đột ngột đó dồn Guy vào thế thủ.  Trong khi tìm câu trả lời, Guy nhìn kỹ hơn nét mặt của Ngô Đình Nhu.  Là người Việt Nam duy nhất, cho tới nay, tốt nghiệp thủ thư từ một học viện cổ thuộc lại khó theo học nhất của Pháp, sau đó về làm việc tại Thư viện Quốc gia Hà Nội cho tới ngày nổ ra cuộc chiến tranh Việt-Pháp, người em của tổng thống Diệm từng có thời tuấn tú đẹp trai, thần tượng của nhiều tiểu thư Hà Thành, nhưng hiện nay, với tuổi năm mươi hai, da mặt ông tái xám, khô và nhăn trông như hậu quả của thói quen hút á phiện.  Nụ cười của ông lạnh lẽo, mắt ông long lanh vẻ lấp lánh khác thường, và Guy kết luận rằng lời đồn đãi ông ta dùng thuốc phiện có lẽ cũng không ngoa chút nào.

      Guy nói bằng tiếng Pháp, cẩn thận chọn từng lời:

      - Thưa ông cố vấn, quan tâm hàng đầu của thân phụ tôi là sự đóng góp của người dân Virginia trong mọi lãnh vực sinh hoạt của Hoa Kỳ; anh Joseph của tôi thì giới hạn những nghiên cứu có tính hàn lâm của anh ấy vào chuyên đề Việt Nam thời quá khứ.  Cũng như mọi viên chức khác phục vụ trong ngành ngoại giao tại đây, tôi chỉ quan tâm tới hiện tại của quí quốc.  Chúng tôi cố gắng cung cấp cho những người hoạch định chính sách ở bên nhà những thông tin đáng tin cậy.

      Cầm lên tách trà bốc khói mà người phục vụ vừa mang ra, Ngô Đình Nhu ra hiệu mời Guy rồi nhắp trước một hớp:

      - Monsieur Sherman ạ, thảo luận về các nhiệm vụ của CIA không phải là việc của anh hay của tôi.  Tôi vui vì anh tới đây hôm nay.  Một cuộc gặp gỡ không chính thức thuộc loại này với một người như anh cho phép tôi có thể thoải mái thổ lộ những ý nghĩ riêng tư của mình.  Với ông đại sứ của anh thì có quá nhiều ràng buộc vào nghi thức.  Mời anh dùng nước.  Ta đi vào đề ngay. 

      Vị cố vấn tối cao của Ngô tổng thống hút chưa hết điếu thuốc này đã nối thêm điếu khác:

      - Tôi chỉ có thể trình bày nguyên tắc các dự tính của chúng tôi đối với Phật giáo.  Hẳn anh biết rất rõ, suốt chín năm qua, Phật giáo phát triển không thua gì thời Pháp thuộc với việc thành lập thêm gần hai chục Hội Phật giáo.  Họ hiện có bốn nguyệt san không bị kiểm duyệt.  Con số các giáo phái và hiệp hội Phật giáo hiện sinh hoạt có giấp phép là 35.  Trên hai ngàn rưỡi ngôi chùa được xây dựng thêm.  Chính phủ cấp hàng chục triệu để xây cất hoặc trùng tu chùa, trong đó có chùa Xá Lợi.  Chính người em của tôi tại Huế cũng giúp trùng tu chùa Từ Đàm.  Chúng tôi dự tính sẽ đẩy mạnh hơn những hỗ trợ đó, nhưng từ xưa tới nay, các ngôi chùa tại Việt Nam sinh hoạt vừa đa dạng vừa đặc trưng theo từng tông phái và không phải tông phái nào cũng chấp nhận nằm trong một tổ chức Phật giáo chặt chẽ về giáo pháp, phẩm trật và tài sản như giáo hội Công giáo. 

      Ngô Đình Nhu phà một hơi thuốc lên trần nhà:

      - Việc tự thiêu hôm qua thật đáng tiếc, nhất là nó xảy ra khi chính quyền đang chính thức thương thuyết với Ủy ban Liên Phái của Phật giáo qui tụ mười một Giáo phái và Hiệp hội hoạt động tích cực nhất.  Có điều chết cho một nguyên cớ thì chưa hẵn đã biến được nguyên cớ ấy thành chính đáng.  Chúng tôi sẽ tiếp tục thương lượng và tìm cách nắm thế chủ động.  Nguyên tắc của anh em chúng tôi từ năm 1955 tới nay vẫn là không nhượng bộ các tôn giáo để cho họ có cơ hội biến thành một thực thể chính trị có tổ chức và đầy tham vọng.  Phật giáo, cũng như mọi tôn giáo, sở trường của họ là tôn giáo, tu học, hoằng pháp, văn hóa giáo dục và từ thiện xã hội.  Sinh hoạt chính trị đòi hỏi những định chuẩn nghiệt ngã về trình độ, tổ chức, chuẩn bị, mưu chước và lãnh đạo.  Anh thừa biết rằng bất cứ tín hữu nào cũng có triển vọng làm một chính khách lão luyện nhưng đã là tu sĩ thì dẫu có muốn làm thủ lãnh chính trị cũng chỉ là một thứ tay mơ; y như nữ tu dạy mẫu giáo mà cứ đòi làm giám đốc một vũ trường.  Tôn giáo, kể cả cái giáo hội được kể là có kinh nghiệm chính trị nhất như Công giáo La mã, nếu với sự lãnh đạo của giới tu sĩ thuần thành mà trực tiếp lao vào đấu trường chính trị đầy phản trắc thì không sớm thì muộn cũng sẽ phân hóa, hư hoại và tự sát.

      Nói tới đây, Nhu nhìn thẳng vào mặt Guy và làm như kềm lại tiếng thở dài:

      - Cũng thật đáng tiếc là cách đây một giờ, tôi vừa nhận được báo cáo rằng các chỉ huy trưởng quân sự của quí vị đã hạ lệnh cho tất cả cố vấn Mỹ rút khỏi các đơn vị được phái đi kiểm soát Phật giáo.

      Guy trả lời ngay:

      - Chắc ông cố vấn thừa biết rằng sự hiện diện của các cố vấn Mỹ tại đây là chỉ để hỗ trợ các đơn vị QĐQGVN trong cuộc chiến đấu chống cộng sản.

      Bằng bàn tay cử động lừ đừ uể oải, Ngô Đình Nhu dụi điếu thuốc vào gạt tàn rồi lập tức rút một điếu khác từ chiếc hộp đồi mồi trên bàn.  Châm xong điếu thuốc mới, trên mặt ông thêm lần nữa xuất hiện nụ cười không vui:

      - Ai có thể đoan chắc rằng không có bàn tay của cộng sản đằng sau những hoạt động mệnh danh là đấu tranh cho tôn giáo của các nhà sư?

      - Trong tình hình này, thưa ông cố vấn, hình như chưa ai có thể trả lời dứt khoát cho câu hỏi đó.  Nhưng nếu ông cố vấn có bằng chứng đáng tin cậy nào để hỗ trợ cho luận điểm ngược lại thì tôi sẽ sung sướng chuyển ngay nó cho Toà Đại sứ Hoa Kỳ.  Trong khi chờ đợi, chúng tôi buộc lòng phải cho rằng hai vấn đề ấy chẳng chút nào liên quan nhau.  Tôi tin rằng ông đại sứ của chúng tôi đã thông báo cho bào huynh của ông cố vấn là Washington quan ngại rằng cuộc khủng hoảng Phật giáo có thể gây bất ổn cho xứ sở của quí vị tới một mức độ rộng lớn khiến cho các nỗ lực quân sự bị xói mòn tới tận nền tảng.  Và cuối con đường đó, các quân nhân Mỹ ở đây có thể bị lâm nguy.

      Ngô Đình Nhu im lặng đứng lên, đi mấy bước tới bức vách đối diện, rồi đột ngột quay lại:

      - Tôi khá mệt mỏi vì thường nghe luận điểm lấy sinh mạng của các quân nhân Mỹ làm thước đo mức độ bất ổn của Nam Việt Nam.  Có quá nhiều người Mỹ quên rằng đây là cuộc chiến tranh của chúng tôi, và máu người Việt cũng đỏ không thua gì máu người Mỹ. Chúng tôi nhận được nhiều báo cáo từ các địa phương và các đơn vị gởi về kèm theo những lời than phiền người Mỹ.  Khi người Mỹ mới tới, người Việt rất kính nể họ vì họ làm việc chăm chỉ, có kỷ luật và không gấu ó và không lên giọng với chúng tôi.   Tuy nhiên tác phong ấy đang sa sút theo với thời gian và nhân số.  Lực Lượng Đặc Biệt Mỹ cũng chẳng nể nang gì chủ quyền của chúng tôi khi họ tự do tung hoành ở cao nguyên. Chúng tôi biết ơn sự hỗ trợ của các bằng hữu trong thế giới tự do, nhưng có phải đã tới lúc người Việt nên chủ động giải quyết cuộc chiến tranh của mình.

      Giật mình, Guy hít vào một hơi thật sâu và thấp giọng hỏi:

      - Ông cố vấn nói như thế là có ý gì ạ?  Theo như tôi biết thì khó mà nói rằng có thể tách rời cuộc chiến tranh tại đây ra khỏi khung cảnh cuộc xâm lấn của chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới.

      Ngô Đình Nhu dừng bước ngay trước mặt Guy:

      - Vấn đề là ở chỗ đó, thưa anh.  Đôi khi tôi nghĩ có lẽ tốt hơn cho người Việt chúng tôi nếu cuộc chiến tranh này không được đánh giá như thế.  Kẻ nào có đủ thẩm quyền để quyết định rằng cuộc chiến này phải là một bộ phận trong toàn bộ cuộc chiến tranh lạnh trên thế giới, cả cứu cánh lẫn thời gian.  Rồi một ngày chắc chắn phải tới, Hoa Kỳ của anh cùng Trung Cộng nọ và Nga Sô kia dàn xếp được quyền lợi với nhau thì lúc đó, ai đảm bảo rằng các vấn đề của chúng tôi được giải quyết thỏa đáng.  Người Mỹ vẫn thường nói tôn trọng quyền tự quyết của các dân tộc.  Vậy tại sao chúng tôi không đi trước một bước để tự giải quyết vấn đề của mình.

      Ngồi xuống ghế và uống cạn tách trà, Nhu nói tiếp:

      - Hồ Chí Minh với anh tôi không phải là chưa từng đối mặt nhau và không tôn trọng nhau. Những thành quả của Ấp Chiến Lược đang dồn MTGPMN vào thế bị động. Từ ba năm nay, Việt Cộng không mở được một trận đánh qui mô lớn nào.  Vụ Ấp Bắc chỉ là một biệt lệ. Để xây dựng miền nam, chúng tôi có chủ nghĩa Cần Lao Nhân vị, một lý thuyết đủ sức tranh luận với chủ trương toàn trị của cộng sản và tự do phóng túng của tư bản.  Để nắm vững quân công cán chính, chúng tôi có đảng Cần Lao.   Hàng ngũ hóa quần chúng thì có các Liên đoàn, Tập đoàn, Phong trào Thanh niên, Phụ nữ, v.v..  Nga sô và Trung Cộng sắp sửa xung đột nhau, như thế, Hà Nội không có khả năng theo đuổi lâu thêm nữa cuộc chiến tranh này.  Đã tới lúc Hà Nội có thể thấy c