1963 - Trang Huyet 5

Phần năm: Đảo chánh giữa thủ đô Sàigòn


Mr. Ngô Đình Nhu before coup d' état.
Photo courtesy of Gettyimages

Trong văn phòng trang hoàng công phu trên tầng hai Dinh Gia Long, Ngô Đình Nhu, Cố vấn Tối cao của Tổng thống Ngô Đình Diệm, ung dung mỉm cười khi nghe giọng nói lập cập và khẩn trương của một người Việt Nam khác qua máy điện thoại. Ngữa hẳn người ra ghế, ông gác chân lên mặt chiếc bàn giấy sơn mài màu đen, thoải mái rít một hơi thuốc rồi chầm chậm nhả thành một làn khói chập chờn bay lơ lửng trên trần nhà. Trên bức vách đằng sau, người ta vừa treo bức chân dung của ông. Cao hơn một chút, ở bên phải là lá quốc kỳ VNCH màu vàng ba sọc đỏ; bên trái là đảng kỳ Cần Lao Nhân Vị hình chữ nhật, nền chia làm hai phần theo chiều dọc, một nửa mầu đỏ và một nửa mầu xanh lá mạ trên đó có ba ngôi sao đỏ thẩm xếp theo hình tam giác.

Ngô Đình Nhu rộng miệng cười tươi tắn và nói với giọng khản đặc:

- Vâng, vâng, đại úy thân mến ạ, đương nhiên là tôi biết rõ một trăm phần trăm! Xe thiết giáp và lính Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến đang bao vây đồn cảnh sát của anh — chuyện đó hoàn toàn chẳng có gì lạ. Họ thực hiện đúng theo kế hoạch của tôi đó. Rán giữ bình tĩnh nhá, không việc gì phải lo lắng cả. Cứ giả bộ sửng sốt khi họ tràn vào và cứ để họ nắm quyền kiểm soát nhá.

Vẫn mỉm cười ung dung tự tại, Ngô Đình Nhu gác ống điện thoại lên giá máy rồi nhè nhẹ búng bụi tàn thuốc dính trên ống quần đen ủi thẳng nếp, không một vết nhăn. Trong một lúc, ông ngồi yên lắng nghe tiếng súng xa xa và rời rạc vọng vào qua cửa sổ dinh tổng thống, kế đó, ông mở hộp đồi mồi trên bàn, rút ra một điếu thuốc mới và châm nối vào mẩu tàn thuốc cũ.

Ngô Đình Nhu đang mồi thuốc thì cửa văn phòng bật mở, xuất hiện hình dáng vừa thấp vừa mập của tổng thống Ngô Đình Diệm trong bộ đồ vét ưa thích của ông, may bằng vải mịn, hơi láng, màu xanh đậm. Dáng đi của tổng thống vốn lắc lư kỳ cục nay càng thêm khó coi vì vẻ lật đật, khiến người em bật cười thành tiếng khi nhìn anh mình hấp tấp bước qua sàn phòng mênh mông, trải thảm, hai bên kê rải rác những chiến lợi phẩm săn bắn nhồi bông gòn hay mạt cưa. Nhưng Ngô Đình Diệm không cười lại với em; ông dừng chân trước bàn giấy rộng thênh thang của Ngô Đình Nhu, thở hổn hển và bộ mặt đầy đặn của ông đầy vẻ lo lắng, mồ hôi toát ra nhễ nhại:

- Chú Nhu này, chính xác thì ngoài kia đang diễn ra cái gì vậy? Lần này chú tính làm chuyện gì nữa đây? Chú phải cắt nghĩa thật rõ ràng cho tôi nghe.

Ngô Đình Nhu nhún hai vai một cách thú vị và nói:

- Kể từ lúc anh nói chuyện với em qua điện thoại mười lăm phút trước đây cho tới phút này, không có gì thay đổi. Cũng chẳng có việc gì khiến cho anh phải lo lắng, lật đật chạy xuống cầu thang như thế. Anh thường nói với em là em muốn làm gì thì cứ làm, miễn sao đạt được mục đích thì thôi. Mọi sự đang diễn ra trên đường phố ngoài kia đều hoàn toàn nằm trong kế hoạch của em.

Đột nhiên, một chiếc xe tăng bảo vệ dinh khai hỏa, tiếng súng gầm lên rung rền rền kính cửa. Ngô Đình Diệm quay phắt người, lo âu nhìn qua khung cửa sổ, ngó xuống các vườn hoa thẳng tắp bên ngoài. Ông trông thấy xa xa bên kia hàng rào sắt quanh dinh hình dáng lờ mờ xe tăng và thiết vận xa của quân nổi loạn án ngữ dưới bóng mát hai hàng cây dọc theo các đại lộ. Trong khi tổng thống quan sát thì một máy bay C-47 của Không quân bay chầm chậm, ì ạch lê mình qua các mái nhà xa xa, rải truyền đơn xuống thành phố.

Giận dữ, Ngô Đình Diệm quay lại nói với em:

- Nếu cái đó quả thật nằm trong một ý đồ liều lĩnh nào đó của chú thì tôi không chấp nhận. Chính xác thì nó đang dẫn tới cái gì?

Bằng một cử chỉ đầy kịch tính, Ngô Đình Nhu vẩy vẩy điếu thuốc như có ý nói mình cảm thấy nhọc lòng khi phải giải thích những dàn dựng đầy mưu trí của mình:

- Thưa anh, để chỉ một cú ra tay thôi là quất sụm, là đánh gục hết tất cả các kẻ thù của chúng ta! Chúng ta đều biết rõ rằng trước sau gì chúng nó cũng tung ra một cú đảo chánh lật đổ chúng ta nên em quyết định mình ra tay trước — cái đích mà em nhắm tới chỉ có vậy thôi!

Ngô Đình Diệm nhìn chằm chặp người em đang mở miệng cười trống rỗng:

- Chú nói “mình ra tay trước” là có ý nghĩa gì?

Ngu Đình Nhu bật cười lớn:

- Dĩ nhiên là với “cuộc đảo chánh của chính chúng ta”. Thậm chí nó còn có mã danh: Bravo Một! và sau đó, Bravo Hai! Tới thời điểm kết thúc của nó, những đứa phản bội như thằng Minh Cồ và thằng Trần văn Đôn sẽ thấy hai tay của chúng nằm trong còng sắt.

Ngô Đình Diệm hít vào một hơi thật dài, cố kiểm soát cơn giận:

- Đối với tôi, những xe tăng ngoài kia đang chỉa thẳng họng súng vô chúng ta không có vẻ giả vờ chút nào.

- Anh Diệm ạ, dĩ nhiên nó rất thật, chẳng giả tí nào cả. Điểm then chốt là ở cái đó. Nó phải giống như một cuộc đảo chánh thật sự chống lại chúng ta. Các binh sĩ ngoài kia thuộc Sư đoàn 5 của đại tá Nguyễn văn Thiệu nhưng do Tôn Thất Đính điều động. Hắn thừa lệnh em đưa bốn tiểu đoàn tới vây Dinh Gia Long để làm như thật tình lật đổ chúng ta. Thậm chí em còn ra lệnh cho bốn trong năm tiểu đoàn thuộc Lực Lượng Đặc Biệt của chúng ta đi khỏi Sàigòn, để tạo thời điểm cho phe đảo chánh ra tay...

Vẻ mặt của Ngô Đình Diệm bỗng tái mét:

- Vậy có nghĩa là mình chỉ còn một tiểu đoàn LLĐB lo bảo vệ dinh? Còn thằng Đính, cái thằng lấc cấc, xin chức bộ trưởng quốc phòng hoài mà anh không cho, liệu có tin nổi nó không?

Ngô Đình Nhu nói, đều đều và rất chậm rãi:

- Anh yên chí! Để em trình bày chi tiết cho anh nghe. Đầu tháng này em đã nới rộng phạm vi tư lệnh biệt khu thủ đô của Tôn Thất Đính ra gồm cả quyền điều động Sư đoàn 7 ở Mỹ Tho và Sư đoàn 5 ở Biên Hòa. Nắm vững tin tức Dương văn Minh và Trần văn Đôn sẽ làm đảo chánh, em tương kế tựu kế. Khi làm đảo chánh, thế nào hai thằng Minh Cồ và Đôn cũng sẽ sử dụng Lữ đoàn Thủy quân Lục Chiến, Lữ đoàn Nhảy dù và Không quân. Theo Chiến dịch Bravo Một, Lê Quang Tung điều bốn tiểu đoàn LLĐB và Tôn Thất Đính điều binh sĩ của Sư đoàn 7 ra Vũng Tàu Bà Rịa; rồi Tôn Thất Đính giả vờ theo phe đảo chánh, điều bốn tiểu đoàn còn lại của Sư đoàn 7 tới bao vây Dinh tổng thống.

Ngô Đình Diệm hấp tấp hỏi tiếp:

- Rồi sao nữa?

Ngô Đình Nhu rít một hơi thuốc, phà khói, nói tiếp:

- Chúng ta phải để cho bọn đảo chánh có vẻ như thành công trong một lúc. Sau đó mở màn Chiến dịch Bravo Hai! Các đơn vị LLĐB và binh sĩ của Sư đoàn 7 sẽ từ Vũng Tàu Bà Rịa quay về đánh đuổi bọn tấn công, giải cứu chúng ta. Lúc đó anh em mình sẽ từ cái dinh bị bao vây này tái xuất hiện trong chiến thắng. Nếu thế giới thấy chúng ta dập tắt được cuộc nổi loạn và họ nhận dạng ra Dương văn Minh và Trần văn Đôn là chính danh thủ phạm thì vị trí của chúng ta sẽ vững mạnh thêm lên và bọn chống đối chúng ta sẽ bị rối loạn, anh có thấy như vậy không. Lúc này, thằng Đính đang chờ lệnh của em để mở màn Chiến dịch Bravo Hai.

Nét lo âu trên mặt của Ngô Đình Diệm giản ra phần nào:

- Nhưng làm thế nào chú biết là Tôn Thất Đính thật sự đáng tin và chắc chắn hắn sẽ tới đây giải cứu mình?

- Anh biết không kém gì em rằng thằng quân trấn trưởng Sàigòn kiêm tư lệnh biệt khu thủ đô đó rất tự cao tự đại và đầy tham vọng. Em đã hứa khi thành công, sẽ tưởng thưởng hắn và cho hắn một ghế bộ trưởng trong nội các — và như vậy, hắn sẽ làm bất cứ điều gì em sai bảo!

Ngô Đình Diệm vẫn ngần ngại:

- Nhưng nếu Tôn Thất Đính trở mặt thì sao?

- Nó không dám trở mặt; em biết chắc, và đại tá Đỗ Mậu cũng đã báo cáo rõ ràng. Vì ta còn có Lê Quang Tung với LLĐB, còn có Sư đoàn 7 ở Mỹ Tho, và nhất là Quân đoàn IV của Huỳnh Văn Cao ở Cần Thơ, Quân đoàn II của Nguyễn Khánh ở Cao Nguyên. Đề phòng trường hợp xấu nhất, em đã chuẫn bị sẵn người và xe cộ cho anh em mình rút vào Chợ lớn trong thời gian chờ phản công.

Ngô Đình Diệm rút trong ngực áo ra chiếc khăn tay xếp gọn gàng, ông đưa lên lơ đãng lau lông mày. Ngô Đình Nhu tiếp tục nói, nhưng lần này với giọng trách móc:

- Anh Diệm ạ, từ bây giờ, anh nên tin em cho quen. Hồi năm 1960, khi tụi nhảy dù đảo chánh có phải chính em đã phản công phá tan bọn chúng, và hồi năm 1962, khi hai thằng phi công Quốc Dân Đảng dội bom Dinh Độc lập, có phải chính tay em đã làm cho chúng ta thoát ra khỏi cơn khủng hoảng chính trị lúc đó? Anh thấy chưa, cứ thêm một âm mưu mới mẻ nhằm lật đổ chúng ta thì đòi hỏi từ phía chúng ta phải có một đáp ứng tân kỳ hơn nữa — một loại thiên tài khác nữa!

Ngô Đình Diệm chăm chú nhìn bộ mặt nghiện ngập của em một cách nghi ngại, rồi quay mình chầm chậm đi ra cửa. Ngay lúc ấy, đèn điện thoại chớp nháy, Ngô Đình Nhu cầm ống liên hợp lên, lắng nghe mà không nói gì, rồi đưa tay bịt ống nói, gọi anh mình:

- Anh Diệm, anh có điện thoại. Thằng Minh Cồ có điều gì đó quan trọng muốn nói với anh, hắn không chịu nói cho em nghe.

Bộ mặt của Ngô Đình Diệm bỗng tràn ngập vẻ bồn chồn lo lắng khi ông quay lại cầm ống điện thoại. Ngay khi ông vừa xưng danh, Minh Cồ nói với giọng lâm chiến, tuôn ra một hơi những lời đã chuẩn bị sẵn:

- Nhân danh tổng chỉ huy các lực lượng quân sự đang bao vây Dinh Gia Long, tôi kêu gọi ông và em ông đầu hàng chúng tôi. Dân chúng Việt Nam chịu đau khổ lâu nay như vậy là đủ rồi — lúc này, dưới sự lãnh đạo của Bộ Tổng Tham Mưu Liên Quân, toàn thể quân đội đã đứng lên giải cứu dân chúng.

Tổng thống rít vào một hơi thở thật mạnh:

- Đừng lường gạt tôi. Này trung tướng Minh, tôi ra lệnh cho trung tướng và tất cả tướng lãnh, các sĩ quan cao cấp lập tức trình diện phủ tổng thống ngay.

Dương văn Minh lãnh đạm trả đũa:

- Ông phải đầu hàng — bằng không, chúng tôi không thể bảo đảm an toàn cho ông. Đã qua rồi cái thời ông có thể ra lệnh cho tôi hoặc cho bất cứ người nào khác!

Tổng thống nói với giọng lạnh lẽo:

- Này trung tướng, khi việc này xong xuôi, chúng tôi sẽ không tỏ chút khoan hồng nào đối với anh. Ngay lúc này, Tôn Thất Đính với Sư đoàn 5 và Lực Lượng Đặc Biệt đang chuẩn bị phản công các đơn vị chung quanh dinh tổng thống. Một khi bọn chúng bị dẹp tan, anh và bọn đồng lõa sẽ bị nghiêm trị.

Dương văn Minh nói, giọng nhẹ nhàng:

- Tướng Đính hiện ở đây với chúng tôi tại bản doanh Bộ Tổng Tham Mưu. Chúng tôi đã đề nghị với anh ấy cùng với một ngôi sao mới trên cổ áo là chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong chính phủ mới và anh ấy đã đứng về phía chúng tôi. Đại đa số các sĩ quan tham mưu đều đã thề hứa cùng nhau lật đổ ông.

Giọng của Ngô Đình Diệm cất cao, giận dữ:

- Anh nói dối! Tôi không tin anh!

- Cũng đứng về phía chúng tôi có cả đại tá Lê Quang Tung, chỉ huy trưởng Lực Lượng Đặc Biệt lo việc bảo vệ ông và người em quỉ sứ của ông.

- Đại tá Tung không bao giờ phản bội chúng tôi.

Dương văn Minh nói với giọng thản nhiên:

- Có thể là không. Nhưng chúng tôi không cho anh ta cơ hội nào. Để chứng minh anh ta có mặt ở đây, tôi cho phép anh ta nói mấy lời với ông — sau đó, anh ta sẽ được chúng tôi đối xử tùy nghi và thích đáng. Xin giữ máy chờ một chút.

Ngô Đình Diệm quay bộ mặt khổ sở qua em mình:

- Chúng nó nói Tôn Thất Đính đã về phe chúng nó và chúng nó đang giam giữ đại tá Tung.

Vẻ mặt nghiện ngập của Ngô Đình Nhu thình lình rúm ró thành những đường nét cau có giận dữ. Ông vừa lên giọng đòi hỏi gắt gỏng vừa giật ống liên hợp trên tay anh:

- Anh để em nói chuyện với đại tá Tung!

Khoảnh khắc sau, giọng mũi hớt hãi của viên chỉ huy trưởng Lực Lượng Đặc Biệt, người dẫn đầu cuộc tấn công chùa chiền, vang lên trong ống điện thoại. Ông nói với vẻ khó nhọc:

- Thưa ông cố vấn, xin ông trình với cụ là tôi bị giữ lại chỗ này trái với ý muốn của mình. Tôi bị đánh lừa tới đây; tôi không hề tham dự chút nào vào diễn tiến phản loạn. Chúng nó đang kê súng vô đầu tôi để ép buộc tôi ra lệnh cho lính Lực Lượng Đặc Biệt tại bộ chỉ huy đầu hàng chúng nó...

Ngô Đình Nhu bỗng nhiên thét lên, giọng the thé điên tiết:

- Anh an tâm nghỉ ngơi. Không bao lâu nữa cuộc nổi loạn sẽ bị nghiền nát. Đại tá Tung, anh đừng sợ gì cả. Anh sẽ được giải thoát an toàn.

Tiếng nói của Dương văn Minh lại cất lên, điềm tĩnh và tự chế như lúc nãy:

- Tôi lặp lại mệnh lệnh của tôi là ông và người anh của ông phải đầu hàng lập tức. Và nếu hai ông không tin rằng toàn thể quân đội đang chống lại các ông thì tôi đề nghị các ông bật máy phát thanh lên.

Đường dây đột ngột tắt lịm. Sau khi dương mắt tròn xoe nhìn chằm chặp anh mình trong một hai giây, Ngô Đình Nhu lật đật bước tới mở máy phát thanh đặt trên mặt bàn bên cạnh. Ông đưa mắt trống rỗng nhìn lên đảng kỳ Cần Lao Nhân Vị rồi nhìn bức chân dung đầy quyến rũ và to lớn như người thật của vợ trên bức vách trước mặt trong khi tiếng của các tướng lãnh và sĩ quan tham mưu tuyên bố trung thành với cuộc nổi loạn vang lên tràn ngập căn phòng. Hai anh em chăm chú lắng nghe trong vài phút cho tới khi có giọng nói của tướng Tôn Thất Đính thề từ bỏ họ, Ngô Đình Nhu tắt máy và lầm bầm nguyền rủa. Sau đó, ông lại mở miệng, lần này giọng trầm xuống một cách bất thường:

- Chúng ta đi xuống trung tâm truyền tin thì tốt hơn. Một khi chúng ta liên lạc được với Mỹ Tho và Cần Thơ thì chẳng bao lâu Sư đoàn 7 và Quân đoàn IV sẽ kéo quân lên Sàigòn và đập tan những kẻ phản trắc quị lụy thằng Minh Mập.

Trong hành lang bản doanh cạnh Tân Sơn Nhứt của Bộ Tổng Tham Mưu. Guy Sherman đứng đưa mắt thản nhiên ngó khi lính vũ trang túm lấy đại tá Lê Quang Tung, kéo ông ra xa chiếc máy điện thoại vừa được dùng để nói chuyện với Dinh Gia Long. Ông vẫn mặc trên mình bộ đồ trận rằn ri, hai tay bị khoá ngược ra sau lưng, hai chân bị chằng dây ngang mắt cá, đi khập khểnh. Lúc sắp ra khỏi phòng, ông ngoái cổ lại mắng vào mặt các tướng lãnh:

- Tụi bây có nhớ ai móc sao cho tụi bây không?

Bất chợt mắt ông rơi đúng vào đại tá Đỗ Mậu lúc đó đang lom khom thì thầm một bên tai của Tôn Thất Đính. Trong óc ông chợt lóe sáng lý do sự phản bội của viên quân ủy đồng hương với tổng thống, kiêm Giám đốc Nha Quân đội. Đã nhiều lần ông trình với tổng thống lời năn nỉ của Đỗ Mậu xin được lên thiếu tướng nhưng ông Diệm nguây nguẫy lắc đầu, bảo rằng cho hắn đeo lon đại tá là quá đáng rồi vì hắn chưa học hết bậc tiểu học và xuất thân lính khố xanh.

Bị lính lôi đi xềnh xệch, Lê Quang Tung vùng vẩy, lết hai bàn chân sền sệt dọc hành lang tới phía cầu thang dẫn xuống chiếc sân bên trong bộ tư lệnh, chung quanh có tường bao bọc. Guy bước sang một bên nhường lối cho toán người áp tải. Khi viên đại tá chỉ huy trưởng Lực Lượng Đặc Biệt bị kéo đi ngang và sát Guy, mắt ông bắt gặp ánh mắt hắn, vẻ mặt thườn thượt của ông xoắn lại, môi bỉu ra khinh bỉ:

- Lý ra ta phải biết bọn Mỹ khốn nạn bẩn thỉu đáng tởm tụi bay đứng đằng sau bọn phản bội đê hèn này!

Lê Quang Tung thét lên lời ấy bằng tiếng Anh rồi trước khi quay mặt đi, ông nhỗ một bãi nước bọt trúng ngay chóc và văng tung toé trên má người CIA. Một người lính nhấc báng súng M-16 nện xuống lưng Lê Quang Tung và ông vấp chân, chúi người loạng choạng. Lính phải lật đật đẩy ông xuống cầu thang, gần như nhấc bổng người ông lên. Guy bước tới cửa sổ, rút khăn tay lau mặt và đứng ngó toán áp tải kéo Lê Quang Tung vô sân sau, bên dưới.

Ở đó, Lê Quang Tung đứng choáng váng nhìn quanh sân, và trong cùng một lúc, cố xem xét mấy lối ra, nhưng ông không để ý tới một đại úy QĐQGVN thình lình từ một cửa trong góc sân, tất tả đi vào với vẻ mặt khốc liệt. Vừa tới nơi, viên sĩ quan rút súng lục ra ngay. Vào khoảnh khắc cuối cùng ấy, chỉ huy trưởng LLĐB quay đầu qua và bắt gặp cử chỉ đó của viên đại úy nhưng anh ta đã kê súng lên thái dương của Lê Quang Tung không một chút khó khăn. Cò vừa bấm là người của đại tá Tung lập tức rũ xuống trong tay những kẻ áp tải, và họ lẹ làng lôi thân thể không còn sinh khí của ông ra ngoài, qua một vòm cửa trống.

Trong trung tâm truyền tin dưới đất ngay bên dưới Dinh Gia Long, tổng thống Ngô Đình Diệm và người em của ông cởi áo vét-tông, mặc sơ-mi trần, tất bật làm việc suốt một giờ kế tiếp. Đằng sau cửa thép đóng kín mít, hai anh em đích thân điều khiển hệ thống điện thoại và các máy truyền tin, cố sức liên lạc nhiều lần với các tỉnh trưởng và chỉ huy trưởng các đơn vị đồn trú gần Sàigòn, nhưng mỗi lần như thế, họ chỉ nói chuyện được với các phụ tá cấp dưới. Sau hơn chục lần cố sức mà không kết quả, Ngô Đình Nhu quyết định liên lạc với bộ tư lệnh Sư đoàn 7 ở Mỹ Tho, cách phía nam Sàigòn khoảng bảy mươi cây số.

Tổng thống bồn chồn đứng một bên khi người em của ông nghe tiếng lốp bốp trong ống liên hợp. Nhưng dù Ngô Đình Nhu thét lên, từ lớn lối hăm dọa tới xuống giọng dụ dỗ, cuối cùng ông tắt máy truyền tin mà không đưa ra được một mệnh lệnh cụ thể nào, rồi phờ phạc sụm người xuống lòng ghế.

Ngô Đình Diệm hỏi, giọng run rẩy:

- Sao rồi? Xảy ra chuyện gì?

Ngô Đình Nhu trả lời đờ đẩn:

- Chỉ huy trưởng các đơn vị ở Mỹ Tho đều bị quản thúc. Sáng nay, thằng Đính cử thằng đại tá Nguyễn Hữu Có xuống nắm tư lệnh Sư đoàn 7.

- Vậy còn Quân đoàn IV thì sao?

- Nguyễn Hữu Có cho dàn quân bên này sông Tiền Giang và rút hết tất cả các phà qua bên này sông. Quân của Huỳnh văn Cao từ bên kia không qua sông được.

Một phút sau, có tiếng gõ dồn dập lên cửa thép. Khi tổng thống mở ra, một tùy viên hốt hoảng đi vào, thở hổn hển:

- Thưa cụ, quân nổi loạn hiện bao vây các ba-rắc của Lữ đoàn Phòng vệ Phủ Tổng thống. Họ đang di chuyển pháo binh và súng cối tới — rõ ràng họ dự tính chẳng bao lâu nữa sẽ bắt đầu pháo kích liên tục.

Nói xong sĩ quan tùy viên vẫn không hết căng thẳng, tay run rẩy đưa bản công điện đánh máy cho tổng thống. Vẻ mặt của Ngô Đình Diệm bắt đầu trầm ngâm khi ông gài cửa lại:

- Giờ đây chỉ còn một con đường cuối cùng mở ra cho chúng ta.

Tổng thống điềm tĩnh nói và ngồi xuống bên một máy điện thoại. Nhìn đồng hồ đeo tay, ông thấy lúc này đã bốn giờ rưỡi chiều. Lấy ra cuốn sổ nhỏ ghi địa chỉ riêng, ông dò tìm số điện thoại tư thất của Henry Cabot Lodge, đại sứ Hoa Kỳ. Ngay sau khi Ngô Đình Diệm quay số, một người Việt Nam giúp việc trả lời, và hai anh em căng thẳng chờ cho tới khi nghe tiếng của đại sứ Mỹ liến thoắng vang lên trên đường dây.

Ngô Đình Diệm nói bằng tiếng Anh, cố giấu cảm giác lo lắng trong lòng:

- Tổng thống đang nói đây. Vài đơn vị quân đội và không quân đang làm loạn; tôi muốn biết thái độ của Hiệp chúng quốc Hoa Kỳ ra sao?

Đại sứ Mỹ không trả lời ngay, kế đó ông ta mở miệng với lối nói thượng lưu kiêu kỳ và kiểu cách:

- Tôi cảm thấy mình không được thông báo đầy đủ tin tức để có thể⠰hát biểu với Ngài. Tôi có nghe tiếng nổ nhưng không được biết hết các sự kiện. Hơn nữa tại Washington lúc này là bốn giờ sáng nên chính phủ Hoa Kỳ không thể nào có ngay quan điểm.

Giọng của tổng thống xúc động với âm điệu hoài nghi và buồn bã:

- Nhưng hẳn ông đại sứ có vài ý tưởng khái quát! Xét cho cùng, tôi là một nguyên thủ quốc gia. Tôi đã và đang ra sức thi hành nhiệm vụ của tôi, và lúc này, tôi muốn làm những gì mà nhiệm vụ và lương tri đòi hỏi.

Ngô Đình Diệm lưỡng lự rồi cao giọng kiêu hãnh:

- Tôi tin vào nhiệm vụ của mình trên tất cả.

Cuối đường dây bên kia, phía ông đại sứ, nín lặng khá lâu rồi có tiếng nói:

- Chắc chắn Ngài đã và đang làm nhiệm vụ của Ngài — tôi ngưỡng mộ lòng can đảm và sự đóng góp lớn lao của Ngài cho xứ sở Ngài. Không ai có thể lấy đi uy tín của Ngài về tất cả những gì Ngài đã làm. Lúc này tôi lo âu về sự an toàn thể lý của Ngài. Tôi có tin tức rằng những người có trách nhiệm trong hoạt động hiện nay đề nghị đưa Ngài và quí bào đệ an toàn ra nước ngoài nếu Ngài từ chức. Ngài có nghe nói tới điều đó chưa?

Tổng thống ngấm cú sốc một cách chầm chậm: việc đại sứ Mỹ sử dụng thuật ngữ chính trị “hoạt động hiện nay” — chứ không gọi là “đảo chánh” hay “nổi loạn” — đã làm lộ rõ, không còn chút nghi ngờ nào nữa, rằng những kẻ bảo hộ chính yếu của ông cuối cùng đã quay lưng lại với ông. Sau cùng, Ngô Đình Diệm bật lên thành tiếng một cách ngỡ ngàng:

- Tôi không nghe nói tới điều đó.

Tiếp đó, tổng thống ngừng một lúc khá lâu, rồi ngập ngừng nói thêm:

- Ông có số điện thoại của tôi chứ?

- Vâng.

Viên đại sứ trả lời và liền sau đó, lại im lặng bối rối. Kế đó, ngại có thể mình nói chưa đủ rõ, Henry Cabot Lodge nhắc lại thêm lần nữa:

- Nếu tôi có thể làm được gì cho sự an toàn thể lý của Ngài, xin cứ điện thoại cho tôi.

Vị Tổng thống Việt Nam cảm thấy cơn giận bốc lên khi nghĩ tới lời đề nghị sỉ nhục vừa được đưa ra cho ông — lánh nạn tại chính cái sứ quán mà lúc này ông nhận ra đó chắc chắn là nơi ngấm ngầm bao che cho cuộc lật đổ ông. Đột nhiên, toàn bộ tính cách kiêu hãnh đầy thách thức và khí phách từng làm Ngô Đình Diệm nổi tiếng, và thậm chí còn có thêm một chút khinh bỉ, tất cả loé lên trong giọng nói của ông:

- Tôi sẽ tiếp tục các nỗ lực của chính mình để vãn hồi trật tự.

Ông nói như thế một cách dữ dội — và ngay khi nói xong, tổng thống Ngô Đình Diệm cắt đứt hẳn mọi liên lạc tối hậu với Hiệp chúng quốc Hoa Kỳ.

Cũng như tất cả các ký giả nước ngoài đang săn tin về cuộc đảo chánh, Naomi Boyce-Lewis trải qua tình trạng căng thẳng kéo dài từ giữa trưa cho tới sẩm tối, cố gắng một cách tuyệt vọng để có cái nhìn xuyên suốt tình hình hoang mang như sương mù dày đặc đang phủ kín thủ đô Sàigòn. Những nỗ lực để tổng kết hay để lập thành hệ thống các đơn vị quân đội trung thành với phủ tổng thống hay với những tướng lãnh âm mưu đảo chánh đều hoàn toàn không đưa tới kết luận nào vì tin tức không đầy đủ và không có cách thức đảm bảo nào để kiểm tra lời loan báo được phát thanh tới phát thanh lui nhiều lần của quân nổi loạn rằng cuộc nổi dậy của họ đã đạt kết quả hoàn toàn.

Khoảng sáu giờ tối, quân nổi loạn mở cuộc pháo kích ồ ạt bằng đại bác và súng cối vào doanh trại của Lữ đoàn Phòng vệ Phủ Tổng thống, cách Dinh Gia Long vài khu phố, và các ba-rắc lính ấy bị cháy rụi nhanh chóng. Nhưng dù cuộc bắn phá với tiếng đạn pháo dồn dập ấy cung cấp cho Naomi và các đồng nghiệp khác trong đội ngũ báo chí những hình ảnh và những thước phim gay cấn, tác động của nó rất nhỏ bé vì trước đó, hầu hết binh lính của Lữ đoàn Phòng vệ đã được kéo sang bố phòng bên trong khuôn viên Dinh Gia Long.

Qua đài phát thanh, giọng nói được ghi âm của tướng Dương văn Minh tiếp tục tuyên bố rằng các lực lượng vũ trang đã giải thoát dân tộc khỏi chín năm cai trị của một chế độ độc tài gia đình trị, và hễ lúc nào hoạt động quân sự lắng xuống là có các đám đông người Việt tưng bừng xuất hiện, vây kín xe tăng và thiết vận xa của phe nổi loạn. Thậm chí còn có vài cuộc cướp phá cửa tiệm để ăn mừng nhưng vì Dinh Tổng thống và lính phòng vệ vẫn cương quyết cố thủ chống cự nên khi màn đêm bắt đầu buông xuống, khắp thành phố tràn ngập bầu không khí căng thẳng và bất ổn.

Đóng chốt trong một ô cửa lỏm, Naomi và toán truyền hình có thể quan sát các lối vào dinh nhưng những giờ chờ đợi dài dằng dặc ấy chỉ mang lại phần thưởng quá ít ỏi. Thỉnh thoảng họ thấy một chiếc xe tăng trung thành với tổng thống chạy ầm ầm trong mặt sân trước dinh, lắc lư trên các luống hoa mềm mại, bắn đại bác vào vòng đai bên ngoài được làm thành bởi những con đường bọc quanh dinh, nơi quân tấn công đang đào chiến hào. Lâu lâu lại có một tràng súng liên thanh bắn ra từ một khung cửa sổ nào đó, giữa hàng cột đầy hoa văn phía mặt tiền bằng đá sơn màu kem trắng của Dinh Tổng thống.

Đôi khi, qua hệ thống loa phóng thanh phát ra bên ngoài, có tiếng nói nghe có vẻ như giọng của tổng thống Ngô Đình Diệm ra sức cổ động tinh thần binh sĩ với lời hứa hẹn mơ hồ rằng các đơn vị trung thành đang cấp tốc kéo về thủ đô giải cứu. Nhưng dần dà đã trở thành rõ nét rằng thời gian tạm lắng ấy sẽ kéo ra thật dài, và tới lúc trời tối mịt, một cơn mưa bụi thật mỏng và thật mát bắt đầu rơi lất phất trên thành phố. Cuộc thiết quân luật từ bảy giờ tối được tuyên bố qua đài phát thanh và bắt đầu lan man lời đồn rằng những kẻ cầm đầu cuộc đảo chánh đã tỏ ra e sợ, bắt đầu chia rẽ ý kiến về việc nên hay không nên tung ra một cuộc tấn công toàn lực và tối hậu vào Dinh Tổng thống.

Naomi quay về phòng mình ở khách sạn Continental tới hai lần, cố liên lạc với Guy Sherman tại Toà Đại sứ nhưng lần nào nàng cũng chỉ nhận được một câu trả lời cộc lốc giống nhau: “Ông ấy không rãnh”. Khi gác ống điện thoại vào lại chỗ cũ lần thứ hai, nàng nghe có tiếng chân nhè nhẹ trong hành lang bên ngoài lô phòng mình. Ngước mắt nhìn, Naomi thấy một bì thư trắng chuồi vào khe cửa bên dưới. Mở ra, nàng thấy bên trong bì thư có một mảnh giấy với hàng chữ viết loằng ngoằng như chân nhện, chỉ ghi vắn tắt: “Hãy nghỉ ngơi và ngủ đôi chút cho tới ba giờ rưỡi sáng — Guy.”

Chữ trên mảnh giấy rõ ràng không phải là của Guy. Naomi kéo tung cửa, thấy một người hầu Việt Nam lầm lủi đi dọc hành lang. Nghe nàng gọi, anh ta quay lại rồi giải thích rằng chính tay anh ta ghi lại lời nhắn đó qua điện thoại của “một nhà quí tộc Mỹ” không xưng danh tính. Naomi cám ơn người hầu, cho anh ta tờ giấy năm trăm đồng rồi lật đật trở xuống phố, bảo toán truyền hình đi nghỉ một lúc. Sau đó, Naomi uống một ly whisky lớn mừng cho mình rồi phóng người lên giường, ngủ vài giờ.

Tiếng chuông đồng hồ báo thức dựng Naomi dậy lúc ba giờ sáng. Nàng đánh thức toán truyền hình và cả ba lại tất tả nhào ra đường để chỉ thấy một bầu không khí im lặng kỳ quái đang úp chụp lên thành phố. Vào giờ đó, không khí ẩm ướt vẫn chưa hết ngột ngạt nhưng khung cảnh đã có phần bớt tối tăm nhờ ánh lửa sáng rực phát ra từ vài chiếc xe tăng đang cháy và từ một toà nhà nào đó tình cờ trúng đạn lạc.

Toán truyền hình lao qua Công trường Lam Sơn chạy sang Khách sạn Caravelle. Khi lên tới nóc, họ thấy rất nhiều người bị kẹt lại vì giới nghiêm, đang tập trung đông đảo trên sân thượng. Rồi trong ánh sáng bập bùng của các đám cháy, họ thấy trên một số mái nhà và ban-công khác trong thành phố cũng đầy người. Hàng ngàn bộ mặt người, im lặng quan sát, như những khán giả trong một khán đài vĩ đại đang chờ xem cực điểm của vở kịch. Thỉnh thoảng, bên trên đầu họ, một trái hỏa châu lơ lửng dưới cánh dù bùng sáng như hoa nở giữa bầu trời đen sẩm, và hễ mỗi khi xuất hiện một máy bay thì họ lại thấy từ Dinh Gia Long các vạch hình cầu màu đỏ rực phọt lên trời theo hình vòng cung.

Ở sân thượng trên nóc khách sạn Caravelle, những người hầu mặc áo vét trắng vẫn đi lại giữa đám đông, phục vụ bánh và thức uống. Naomi để ý thấy trong số những người có mặt có các nhà ngoại giao, các thông tín viên, khách doanh gia và nhân viên khách sạn — những kẻ uống rượu gần như hủ chìm. Họ quan sát cảnh tượng ảm đạm đó suốt trong nhiều giờ, và đối với vài người, nó có vẻ đang trở thành một cuộc giải trí. Đâu đó, từ máy phát thanh vang lên điệu nhạc twist và be-bop. Suốt đêm, quân nổi loạn bắt đầu cho loan đi các thông cáo, lặp đi lặp lại nhiều lần, xen kẽ giữa các điệu nhạc ấy vì trước đây chúng bị Madame Nhu cấm ngặt. Một nhóm nhân viên trung cấp Toà Đại sứ Hoa Kỳ và các nữ thư ký đang khiêu vũ theo nhạc máy phát thanh. Họ cố tình lắc lư thân mình một cách quá đáng và từng chặp rồi từng chặp, phá lên cười ngặt nghẻo.

Tiếng bùm bụp âm trầm của súng 75 li trên xe tăng, tiếng uỳnh uỵch của đạn súng cối, đạn đại bác và tiếng lắp bắp của đại liên 50 li, tất cả quyện vào nhau làm thành tiếng gầm rú liên tục và rõ ràng báo hiệu đang bắt đầu cuộc xung phong tối hậu vào dinh tổng thống. Súng lớn súng nhỏ bắn như tưới lên các con đường dẫn tới Dinh Gia Long. Mặt tiền dinh lỗ chỗ vết đạn lúc này đang nứt rạn và kêu răng rắc dưới tác động của cuộc bắn phá. Chẳng mấy chốc, các súng đại liên đằng sau bao-lơn trên nóc dinh, xe tăng trung thành với tổng thống và các ụ súng cối đặt dưới lòng hố bên trong khuôn viên dinh, cất tiếng tham gia cuộc diễn đinh tai nhức óc đó.

Từ nóc khách sạn Caravelle nhìn quanh thấy đêm dường như sống động hẳn lên với triệu ánh chớp loé ra từ đầu họng súng. Trong khi Naomi mải mê ngắm, vòm kính bát úp trên mái Dinh Tổng thống bỗng rực sáng với những ngọn lửa đang nhảy múa bên trong, và nàng đoán rằng khu vực nội thất ở tầng cao nhất đang phát hỏa.

Jock vừa nheo mắt nhìn hoạt cảnh ấy qua ống kính máy quay phim vừa thở phào:

- Tuyệt đẹp, không chê vào đâu được. Tôi chưa thấy có quang cảnh nào sánh nổi với cái này.

Cuộc chạm súng liên tục đó không ai ngờ lại kéo dài ra tới hai tiếng đồng hồ. Và sau cùng, khi tiếng súng im bặt, các vệt sáng tinh sương bắt đầu le lói rồi lấp lánh soi xuống cuộc xung phong tối hậu của quân nổi loạn vào Dinh Tổng thống. Dưới bầu trời thấp đầy những hạt mưa bụi bay lất phất, xe tăng, xe thiết giáp, thiết vận xa chạy nối đuôi nhau. Những bóng người lom khom cách nhau vài tấc, chầm chậm tiến về mấy hàng rào chấn song sắt. Và sau cùng, khoảng sáu giờ rưỡi sáng, Naomi thấy phía bên ngoài một khung cửa sổ cao trên Dinh Tổng thống bay giập giờn một lá cờ đầu hàng, màu trắng muốt.

Khi nhìn thấy lá cờ trắng, lính Thủy quân Lục chiến — quấn quanh cổ khăn quàng đỏ tươi để phân biệt với lính Lữ đoàn Phòng vệ và LLĐB — nhào ra khỏi chỗ núp, đồng loạt thét vang chiến thắng và đua nhau đạp lên bãi cỏ xơ xác, chạy ào vào Dinh Gia Long điêu tàn đang bốc khói. Naomi và toán truyền hình nằm trong số ít ỏi các ký giả có đủ can đảm chạy theo quân nổi loạn. Vẫn còn vài loạt đạn bắn ra rải rác, kêu lào rào trên trên các vườn hoa thẳng tắp khi họ lao mình vào tầng trệt tan nát.

Các bậc thềm đông ngẹt vì lính Thủy quân Lục chiến chạy ào vào xô đẩy với lính bảo vệ phủ tổng thống chạy tuôn ra. Jock dẫn đầu toán truyền hình chui qua lỗ đạn một bên vách dinh. Vô tới bên trong, họ thấy sàn nhà cẩm thạch ngổn ngang vôi vữa trần nhà và mảnh kính của các chùm đèn treo bị đập vỡ nát. Lính Lực lượng Đặc biệt bị thương vì mảnh đạn đại bác, đang nằm rên la trên mấy bậc cầu thang rộng, lẫn lộn với thi thể người tử trận. Vữa trần nhà phủ đầy lên các ghế bành thêu kim tuyến và các chậu cau kiểng. Không khí sặc sụa khói và nồng nặc mùi thuốc súng. Cuộc tấn công đã phá huỷ hệ thống điện. Các binh sĩ hân hoan của phe nổi loạn không từ chối các chiến lợi phẩm. Họ đốt đèn cầy lên soi. Với thái độ tưng bừng hào hứng, họ bắt đầu lấy và mang đi các vật dụng trang trí, kể cả sách.

Trước đây khá lâu Naomi đã được Guy giải thích về cách bố trí phòng ốc trong Dinh Tổng thống, lúc này, nàng dẫn toán truyền hình chạy theo cầu thang rộng, lên phòng của Tổng thống Ngô Đình Diệm và Cố vấn Tối cao Ngô Đình Nhu. Họ lên chưa hết cầu thang thì thấy một đại tá Thủy quân Lục chiến chồm người qua lan can, thảng thốt hét lớn với một thiếu tướng và nhóm sĩ quan cao cấp đang chờ bên dưới:

- Họ không có ở đây — trong phòng không có ai cả!

Viên thiếu tướng nhỏ thó gật đầu chán nản:

- Cũng chẳng có ai trong hầm truyền tin! Xuống đi!

Naomi chạy ngược trở xuống cầu thang, túm cánh tay viên thiếu tướng:

- Họ có thể đang ở đâu?

Ông lắc đầu và nói:

- Chúng tôi thấy bên dưới dinh có ba đường hầm ngầm. Cả ba đều dẫn ra ống cống. Họ chạy thoát hết rồi!

Naomi gật đầu cám ơn rồi lại dẫn toán truyền hình chạy trở lên cầu thang tới phòng của Tổng thống Ngô Đình Diệm trên tầng ba. Chung quanh họ, không khí tưng bừng sôi động với tiếng rào rào cướp phá dinh của quân nổi loạn. Một nhóm Thủy quân Lục chiến chạy ào ào ôm theo các chai huýt-ki và cô-nhắc lấy từ hầm rượu của Ngô Đình Nhu, một số khác dùng mũi nạy cạy các đồ trang trí chạm lộng bằng vàng trên vách rồi nhét vô túi, trong khi một số khác nữa cười sặc sụa, giương súng bắn vào những chiếc gương Pháp kiểu cổ dựng áp vách.

Khi Jock và Naomi vô tới nơi được dùng vừa làm phòng ngủ, phòng ăn, phòng khách lẫn văn phòng của tổng thống Ngô Đình Diệm, họ chỉ thấy đó là một căn phòng nhỏ, cũ kỹ, giản dị, xám xịt và tẻ nhạt. Chiếc áo vét-tông của tổng thống bằng vải mịn, khuy cài chéo trước ngực, đang máng nơi lưng ghế xích đu ọp ẹp. Trên bàn giấy bừa bộn đang để mở một cuốn sách bằng tiếng Pháp với cái tên kỳ dị như một lời tiên tri. Naomi đưa mắt nhìn quanh phòng, cau mặt tỏ vẻ không ưa vì chẳng có gì đặc biệt để thu hình, rồi nàng im lặng cầm cuốn sách đưa bìa lên trước máy quay phim của Jock cho người ta thấy rõ nhan đề. Nó có cái tên mĩa mai là: “Ils Arrivent – Chúng nó tới.”

Trong văn phòng lớn thênh thang của Ngô Đình Nhu ở tầng hai, toán truyền hình thấy những kẻ cướp phá hôi của đã hoàn tất công việc. Trên bàn giấy của Ngô Đình Nhu, lạ lùng thay, có mấy bản của một cuốn sách tiếng Anh với nhan đề rùng rợn: “Shoot to Kill – Bắn cho chết.” Những con thú nhồi, kỷ niệm các chuyến đi săn của chủ nhân, bị rạch banh và kéo tuột khỏi vách, khỏi kệ chưng bày. Mạt cưa và bông gòn văng tung toé khắp phòng. Bức chân dung đầy nhục cảm của Madame Ngô Đình Nhu treo đối diện bàn giấy của chồng bị rạch nát và đâm một cách tục tỉu bằng chiếc lưỡi lê vẫn còn để lòi chuôi ngay chỗ thấp phía dưới bụng của bà. Và trong lô phòng bà ở, một số áo dài bằng lụa mỏng dính bị xé tan từng mảnh, rải quanh phòng. Một số áo khác vẫn treo ngăn nắp trong tủ áo bên trên mấy dãy giày cao gót. Naomi chỉ cho Jock thu hình các hàng giày đó và những chai nước hoa hiệu Vent Vert bị đập vỡ, ném lăn lóc khắp phòng tắm thật lớn, sàn trũng, màu hồng và bể tắm bằng đá hoa cương đen nhập cảng từ Venice, Ý.

Trên đường trở xuống tầng trệt, thêm lần nữa đoàn quay phim băng ngang văn phòng của Ngô Đình Nhu. Naomi phải lội giữa các đống hồ sơ nằm bừa bãi mà những kẻ cướp phá vất lung tung trên thảm trải sàn. Bất giác nàng đứng lại, cúi xuống nhìn một số hồ sơ và chợt bắt gặp một ít có bìa màu da trâu đóng dấu tiêu đề Sở Nghiên Cứu Chính Trị & Xã Hội nức tiếng của Ngô Đình Nhu.

Dưới ánh đèn lấp lánh của máy quay phim mà Jock dọi theo, Naomi vẩn vơ xem lướt vài ba xấp. Bên trong chúng hình như chủ yếu gồm các bản báo cáo của mật vụ về các chính trị gia Sàigòn và các sĩ quan quân đội, được viết bằng tiếng Pháp và tiếng Việt, nhưng nàng bỗng giật mình khi lật tới một xấp có tên Guy Sherman được đánh bằng máy chữ ở ngoài bìa màu vàng đậm.

Naomi mở ra và đứng tròng khi thấy trước mắt mình, nằm ngay đầu xấp hồ sơ, một mảnh giấy ghi tiêu đề Khách sạn Continental Palace trong đó có hàng chữ viết tay của chính nàng. Pháp danh và địa chỉ của nhà sư đã báo trước cho nàng vụ tự thiêu của hoà thượng Thích Quảng Đức nhảy lên khỏi mặt giấy, lao thẳng vào mặt Naomi. Nàng khuỵu đầu gối tại chỗ, ngay trên sàn nhà, chết lặng ngó mảnh giấy trong khoảng nửa phút, không còn nghe ra tiếng răng rắc của cửa kính đang vỡ, cũng không còn nghe ra tiếng cười the thé lanh lãnh điên dại của quân nổi loạn đang cướp phá chung quanh mình, khắp Dinh Tổng thống.

à Đọc tiếp phân đoạn 6 à