updated: 24/25.11.2005
|
Thường
Đức
Trong lúc ngày
lễ Tạ Ơn Mỹ đang đến gần kề, đầu óc chúng ta lang bang với hình ảnh
của những người đi Hành hương dân giã và người Da Đỏ chia sẻ nhau
trong sự hòa ái chúc mừng một vụ Thu được mùa. Ngày 24 tháng Mười Một
này, trong lúc chúng ta đang bẻ miếng bánh mì chung với gia đình và bè bạn,
hãy để phút giây nào đó để suy ngẫm về số phận của những người
Mỹ-Da-đỏ trong nhiều thế kỷ qua khởi đi từ ngày lễ Tạ Ơn đầu tiên. Quốc gia này được thành lập trên
những nguyên tắc tự do dân sự và nhân quyền không thể phản bác. Tuy vậy,
dường như, khởi điểm đó chỉ được áp dụng cho những kẻ đủ may mắn
được sinh ra làm người da trắng Mỹ-Âu. Trong lúc những người Mỹ-Da-đen
vẫn còn làm thân nô lệ trên quốc gia này những năm trước đây. Người
Mỹ-da-đỏ chẳng khá gì hơn, chịu đựng hàng thế kỷ sự đàn áp kinh tế,
chính trị và văn hóa, bị ép buộc phải di cư, giam hãm trong những khu biệt
lập, bị tàn sát tập thể bởi quân lính liên bang, và phá bỏ nhiều hiệp
ước. Trong khi những kẻ viễn cư Mỹ-Âu cứ
lấn tới về phía tây trong cuối thế kỷ 18 và xuyên suốt thế kỷ 19, từ
đó sinh ra nạn cướp đất ở mức cực đại. Trong năm 1830, Quốc hội lần
thứ 23 của Mỹ thông qua “Luật Xóa sổ Người Da đỏ” [Indian Removal
Act] nhằm chính thức hóa lòng “háu đất” của dân lập nghiệp da trắng
và kết quả với sự chết chóc và tống khứ một con số dân Mỹ-Da-đỏ
không thể nào đếm hết. Pháp chế này được ký thành luật không ai
khác hơn là do chính ông Tổng thống Andrew Jackson hành động dùm cho mọi
người Mỹ. (Hãy nghĩ về điều này khi bạn lấy ra tờ giấy bạc 20 đôla
để trả tiền cho con gà tây Tạ Ơn.) Thế kỷ 20 đến nhanh cũng chẳng thấy
điều gì khá hơn. Mở màn với “Chính sách Hòa bình” của Tổng thống
Ulysses Grant năm 1869 tiếp nối ngon ơ trong thế kỷ 20, có hơn 100 ngàn người
Da-đỏ bị chính quyền Mỹ ép buộc phải theo học các trường Ki-tô, và
đôi khi bị đánh đập, tống họ ra khỏi trường học. Những em bé này
phải sống cách biệt với cha mẹ suốt thời gian học và bị cưỡng bức
từ bỏ ngôn ngữ mẹ đẻ, nền văn hóa và phong tục của họ qua nổ lực
“giết Da-đỏ để Những ai còn ở lại trong các khu biệt
lập phải đối đầu với một chuỗi thách thức riêng. Đó là loại hình
của phân chia kỳ thị chủng tộc người Mỹ-Da-đỏ về thể xác, xã hội
và kinh tế từ một thế giới bên ngoài khu cô lập. Từ một xã hội du mục
săn bắn nay bị cưỡng bức phải học canh tác để tồn tại. Bị tước
quyền công dân và với sự thất vọng, dân số của người Mỹ-Da-đỏ phải
đối diện với mức cao nhất về sự nghèo khổ, tự tử, nghiện rượu,
bỏ học ở cấp trung học, và mang thai ở dưới tuổi vị thành niên so với
các nhóm chủng tộc khác ở Mỹ. –một khuynh hướng vẫn còn tiếp nối
đến hôm nay. Lễ Tạ Ơn lần này, xin vui lòng bỏ
ra một khoảnh khắc để suy ngẫm về sự kiện mà lịch sử Mỹ Da-đỏ dàn
trãi còn nhiều-nhiều hơn là loại rập khuôn từ những thứ bạn
(*) Vì sơ xuất, chúng tôi đã à Bấm lên hàng này để đọc nguyên tác
|
