posted: 15.11.2005
Ghi chú của dịch giả:
với vần “ALLEN” của động từ “FALLEN” (rơi) cũng như “ALLEN”
trong thể dữ cách gián tiếp (dativ) của ALLE (đại danh từ : tất cả, mọi
người, mọi vật), R. M. Rilke đã đưa mùa thu vào trong nhịp điệu rơi của
lá, của trái đất tròn, và của chính con người như một thực thể chuyển
biến, vô thường, một thực thể trong thời gian, mà yếu tính là sự trở
thành, phôi pha, “rơi rắc” như “lá
đào rơi rắc lối thiên thai, suối tiễn oanh đưa…” Trong từng câu thơ
láy vần “FALLEN” (rơi) nhà thơ đã đạt mức điêu luyện thần tình
trong cách sử dụng ngôn từ cho vần điệu. Xa hơn nữa, ý thu của Rilke
mang tính cách của một ân sủng, ân sủng của thiên nhiên lộng lẫy bi ai
giữa huy hoàng và chợt tối, giữa tuyệt hảo sắc màu và linh cảm hư vô
phủ định, giữa đỏ vàng rực rỡ đang hiển hiện nơi đây bây giờ và
đen trắng im lắng vô hồn đang lưỡng lự nay mai bên kia: ở nơi “giữa”
ấy, hé mở một cảm nhiệm linh thiêng về sức sáng tạo siêu việt, một
cảm nghiệm tôn giáo nâng ý thức hội nhập trở thành nhất thể với
thiên nhiên, một gạch nối chuyển tiếp qua bờ bên kia của thanh sắc. Và
mùa thu của Rilke không còn nhỏ nhẻ than
thở “những là vàng rơi em có nghe, thu đi người cũ cũng chưa về” mà
vượt lên, trở thành âm hưởng hòa ca, trang trọng báo tin một mùa thu
hoài mãi đi -về, tàn phai, “rơi” trong vĩnh cửu hóa nhập muôn sắc với
ý thu. Và mùa thu dừng lại không đi,
mùa thu tuyệt đối của thi ca.
|
