tnt - dich: exploring the science

Đọc Báo Dùm Bạn:
Khám phá Khoa học về Các phép mầu nhiệm

TNT chuyển từ

Exploring the Science of Miracles
Channeling Galileo, an Italian Chemist Conjures Reason to Debunk Myth

By Daniel Williams

Washington Post Foreign Service
Saturday, November 5, 2005; Page A14


Luigi Garlaschelli, một nhà hóa học đang cầm một phó bản của tượng David do Michelangelo tạc dựa vào đó ông ta cho thấy các phép lạ có thể tái diển một cách khoa học. [Photo courtesy of the Washington Post]

-PAVIA, Italy.

Ở Ý đại lợi, xứ chuyên cung cấp các phép mầu nhiều đến độ nếu một tháng trôi qua mà không có phép lạ thì đúng là phép lạ.

Nào là mẹ Maria (Madonnas) khóc, máu thánh chuyển từ đặc sang lỏng rồi từ lỏng sang đặc, nào là bói số lô-tô bằng cách nhìn vào ảnh người chết, bệnh được lành tức khắc nhờ chạm vào thánh vật: Phép mầu, một hiện tượng ở Ý xưa lắm rồi, cái xứ mà thánh Francis thuần thục con chó sói và bầy chim bồ câu, và tấm khăn liệm lấy từ mộ của thánh Agatha chận đứng được thạch nham lỏng chảy từ núi lửa.

Nhưng đây cũng là xứ của khoa học vượt trội, quê hương của Galileo, da Vinci, Fermi và Marconi. Vì thế đã có người lên tiếng: “Gượm tí đã nào!”

Luigi Garlaschelli là một nhà hóa học từ trường đại Pavia đã nhìn cái màng diễu hành các phép lạ này một cách đầy hòai nghi. Ông thuộc một nhóm được gọi là Ủy ban Điều tra Ý đại lợi về những nhìn nhận khác thường, gồm nhiều nhà khoa học kể cả hai vị với giải Nobel, quyết dùng khoa học để giải thích những sự kiện xem ra không thể giải thích được.

Ông nói “Phép lạ chỉ là những sự cố khác thường dưới lớp áo tôn giáo. Tôi là một nhà hóa học; tôi tìm kiếm những hóa chất bên sau sự kiện.” Ông không cố tình hủy họai đức tin tôn giáo khi giải thích rằng: “Chúng tôi chỉ cố nghiên cứu các hiện tượng. Nếu có một câu trả lời không mầu nhiệm thì tôi sẽ bảo thế.”

Ông quyết đóan rằng ngày nay với những sự công kích của các giới chức tôn giáo và kẻ cuồng tín thì việc đấu tranh cho những phương pháp khoa học càng thêm phần quan trọng. Sự tấn công vào thuyết tiến hóa của Charles Darwin ở Hoa Kỳ bởi những kẻ đề xướng một lối giải thích đối nghịch gọi là thiết kế thông minh là một triệu chứng nguy hiễm. Ông bảo “Khoa học không nên bị làm mê muội”

Công việc của ông thường không dây mơ rễ má gì với Vatican. Các giới chức ở đấy cũng giữ một khỏang cách, không thắc mắc và cũng không theo hùa với những sự cố thường được hành lễ như là các phép mầu trong các nhà thờ. LM. Peter Gumpel, một nhân viên trong Giáo đòan Vatican cho Sự nghiệp của các Thánh, chuyên điều tra các báo cáo về phép mầu tạo ra bởi các ứng viên mong được phong thánh. Ông bảo “Niềm tin của chúng tôi là có một vị Chúa xen vào mọi chuyện trên đời.”

Garlaschelli là một người đàn ông có râu hàm rậm, ngậm ống điếu, mặc chiếc áo phòng thí nghiệm trắng. Ông không những nghiên cứu về những hiện tượng tôn giáo mà còn về cả trò bịp. Ông đã viết một cuốn sách về phù thủy và phi thân, và về một thanh kiếm cổ Ý dính cứng trong một tảng đá, có thể là tiền thân của câu chuyện cổ tích về Vua Arthur.

Thật là khác xa những nghiên cứu thường xuyên của ông vốn tạo ra những báo cáo hoc thuật với tựa đề “Tiến bộ gần đây trong môi trường N-acylalanines như Chất diệt nấm trong cơ thể.” Garlaschelli vừa hòan thành một cuộc mô phỏng định kỳ về phép mầu của San Gennaro, một sự cố đã được làm lễ kỹ niệm tại Naples từ thế kỷ thứ 14. Giám mục của thành phố lôi ra từ chiếc hộp một cái lọ chứa một chất đặc màu đỏ sẩm, rồi xoay và lắc cho đến khi chất chứa bên trong trở thành chất lỏng.

Chất lỏng được bảo là máu của San Gennaro, một giám mục ngoan đạo đã bị hòang đế La mã Diocletian chặt đầu vào năm 305 TL. Sự hóa lỏng ấy hứa hẹn an bình cho Naples –lời cam kết quen thuộc với cư dân của một thành phố nằm dưới bóng của ngọn núi lửa Vesuvius. Việc lắc cái lọ San Gennaro lôi kéo một đám khán giả mê cuồng.

Những cuộc nghiên cứu khoa học về hợp chất đã không xác nhận dứt khoác đó là máu, tuy có người cho là tìm được dấu vết của huyết sắc tố. Những người cất giữ cái lọ thì không chịu giao ra một mẫu vật để được xét nghiệm đầy đủ.

Garlaschelli đã thu nhặt được một hổn hợp tìm được gần Naples – vốn có rất nhiều vào thời Trung Cổ - để tái diễn trò phép mầu. Hổn hợp của ông gồm bột vôi, sắt và chất màu nếu để yên thì đặc cứng nhưng hóa lỏng nếu quậy hay lắc. Phương pháp gọi là “thixotropy” (thường đối với chất gel). Garlaschelli giải thích ketchup là một chất tương tự.

Vào những năm 1990s, Garlaschelli đã thách đố một trong những thánh tích được tôn kính nhất của giới Ki-tô, Tấm vải kiệm ở Turin. Nó mang hình ảnh của Jesus mà tín đồ cho là đã để lại dấu ấn một cách mầu nhiệm khi che phủ xác Jesus sau khi bị đóng đinh. Định ngày theo phóng xạ carbon cho thấy mẫu vải làm ở thế kỷ 14, nhưng những kẻ bào chữa vẫn cho là cuộc xét nghiệm không được chính xác vì tấm vải có thể đã bị vấy phải những dị chất trong khi di chuyển qua nhiều nhà thờ khác nhau ở châu Âu.

Garlaschelli làm những thử nghiệm với một tấm vải của ông ta mà ông cho rằng đủ để mọi người hòai nghi. Này nhé, nếu tấm vải liệm được quấn quanh gương mặt thì những nét vẻ sẽ bị méo mó, tương tự như phóng đồ của đại lục lên trên một mặt phẳng – Greenland có vẻ rộng hơn Nam Mỹ, nhưng thực ra lại nhỏ hơn. Trên tấm vải liệm Turin gương mặt lại có tỉ lệ tòan mỹ.

Để chứng minh điểm này, Garlaschelli cho một nam sinh viên mặc áo tắm rồi nằm dài trên mặt bàn xong đổ sơn lên khắp người rồi phủ một lớp vải liệm. Hình ảnh trên tấm vải trông giống như tấm vải liệm Turin chỉ khác là gương mặt bị méo mó.

Garlaschelli còn thách đố thêm những phép mầu mới tinh. Thập niên vừa qua, ông từng trăn trở với những báo cáo về một tượng đức Mẹ bằng thạch cao khóc ra máu tại Civitavecchia, một thành phố nằm về phía bắc của Rome.

Garlaschelli đã tạo ra nhiều bức tượng thạch cao biết khóc. Dựa vào nguyên lý là dịch màu đỏ có thể thấm qua thạch cao tráng men, chảy ra ở chỗ mà chất men bị cạo đi. Một phương pháp khác là bôi một ít chất màu đỏ bên dưới mắt của tượng. Để tượng giữa trời sương thì chất màu sẽ tuôn ra cứ như thuốc bôi mi mắt (mascara).

Garlaschelli nghĩ rằng máu trên tượng đức Mẹ ở Civitavecchia là do bôi lên. Ông đã ghi thêm, kẻ báo cáo sự khám phá ra máu đã từ chối cung cấp mẫu DNA của anh ta

Gumpel, viên chức của Vatican bảo là ông đã thảo luận với vị giám mục địa phương về tượng đức Mẹ ở Civitavecchia khóc. Nhưng khái quát thì Vatican không muốn dính líu vào việc quyết đóan thẩm quyền về vụ ấy.

Gumpel phân biệt giữa phép mầu liên hệ đến đồ vật và phép mầu dính dấp đến những ứng viên để được phong thánh mà nhiều cá nhân đã được chữa khỏi nhiều bệnh hiễm nghèo. Những báo cáo như thế cũng đang được điều tra bởi các hội đồng bác sĩ để xem có đúng là có lý do y học trong sự bình phục.

Gumpel bảo: “Chúng tôi không đòi hỏi các bác sĩ tuyên bố một phép mầu. Chúng tôi đòi hỏi họ xem có một lời giải thích nào khác cho sự lành bệnh.” Nhưng rồi ông ta dè dặt: “Những gì xem ra có vẻ là phép mầu bây giờ chưa chắc là như thế trong một trăm năm sau. Đó là sự tến bộ của khoa học. Những công bố về phép mầu không phải là những huấn từ không sai sót.”

Gumpel thêm: Để điều tra mỗi báo cáo về phép mầu như tượng đức Mẹ ở Civitavecchia đòi hỏi sự triệu tập các hội đồng các chuyên gia để giám định về điều chưa chắc đã hiện hữu.

Ông ta nói: “Vì những lý do thực tế, sự khám nghiệm y khoa về những phép mầu cũng đủ rồi… Còn hội đồng nào thêm nữa cần cho các báo cáo phép mầu? Hẳn phải vô số.”

Về phần của Garlaschelli, thì ông ta ra vẻ triết lý về phản ứng của quần chúng trước những cuộc điều tra của ông. Người dân thường thích phép mầu, và khó làm cho họ lay chuyển. Ông nói: “Anh xem những tiết mục TV. Ngay khi họ điều tra các vụ việc khác thường, họ chừa lại một tí bí mật. Tuồng tích luôn đòi một dấu hỏi. Nhưng tôi tin rằng cuối cùng rồi khoa học cũng sẽ thắng.”

Có thể nói rằng ông ta đang có những khám phá mới. Ông đang cố giải thích hiện tượng “ma trơi” (will-o-the-wisp), ánh sáng lạ chập chờn ở các nghĩa địa, nhất là ở Anh quốc. Garlaschelli đã tái tạo được ánh sáng khí trong một cái bình chai nhỏ cổ, bằng cách thay đổi những chất khí có thể đã phát ra từ các thi thể bị thối rữa. Ông nói: “Dĩ nhiên vài người vẫn tin rằng đó là linh hồm vất vưỡng trên những nấm mồ. Nhưng ít ra tôi đang đưa ra những lối giải thích khác.”