Diễn văn của Luật sư
George Graham Vest tại một phiên tòa xét xử vụ kiện người hàng xóm làm
chết con chó của thân chủ, được phóng viên Wiliam Safire của báo The New
York Times (Nữu Ước thời báo) bình chọn là hay nhất trong tất cả các diễn
văn, lời tựa trên thế giới trong khoảng 1,000 năm qua.
Thưa quý ngài hội thẩm,
Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế
giới này có thể một ngày nào đó hóa ra kẻ thù quay ra chống lại ta.
Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi ra có thể
là một lũ vô ơn.
Những người gần gũi thân thiết ta nhất, những người
ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự, có thể trở thành kẻ phản bội, phụ
bạc lòng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có được, rồi
sẽ mất đi. Nó mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất. Tiếng tăm của
con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động dại
một giờ. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ
là những kẻ đầu tiên ném đá và ta khi ta sa cơ lỡ vận. Duy có một người
bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích
kỷ này, người bạn không bao giờ bỏ rơi ta, không bao giờ tỏ ra vô ơn
hay tráo trở, đó là con chó của ta.
Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như lúc
bần hàn, khi khỏe mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất
lạnh, dù gió đông cắt da cắt thịt hay bão tuyết vấp vùi, miễn sao được
cận kề bên chủ là được! Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không còn thức ăn
gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng
chịu khi va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh giấc ngủ của ta
như thể ta là một ông hoàng, dù ta có làm một gã ăn mày. Dù khi ta đã
tán gia bại sản, thân tàn danh liệt, thì vẫn còn, con chó trung thành với
tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời. Nếu chẳng may số
phận đá ta ra rìa xã hội, không bạn bè, vô gia cư thì con chó trung thành
chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó được làm kẻ
bảo vệ ta trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù. Và một khi trò
đời hạ màn, thần chết đến rước linh hồn ta đi, để lại thân xác
ta trong lòng đất lạnh, thì khi ấy, khi tất cả thân bằng quyến thuộc
đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay đi để sống tiếp cuộc đời
của họ. Thì khi ấy vẫn còn bên nấm mồ ta - con chó cao thượng của ta,
nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở ta cảnh
giác, trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã chết rồi!
