- PHẬT GIÁO
CÓ HẠI CHO
- VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ?
- Bùi Kha
Đất nước hiện nay cần phải phát triển kinh tế để dân
giàu nước mạnh. Muốn vậy, người dân Việt phải tăng gia sản xuất tất
cả các ngành nghề, cần phải cạnh tranh trong tất cả các lãnh vực kinh
tế. Chăn nuôi gia súc, nuôi cá, nuôi tôm là các ngành không thể thiếu để
cung ứng thị trường nội địa và xuất khẩu để thu ngoại tệ.
Nhưng phần lớn dân Việt Nam lại theo đạo Phật. Phật
khuyên con người nên giữ giới không sát sanh và không tham lam trộm cắp
thì làm thế nào để phát triển kinh tế? Vì nuôi gia súc nuôi cá, nuôi
tôm mà không làm thịt để đóng thành hộp – xuất khẩu. Không tham lam
làm sao cạnh tranh với thị trường? Do đó có thể nói giáo lý Phật trở
thành vô dụng trong lãnh vực kinh tế, hay nói cách khác, đạo Phật là tảng
đá cản đường cho việc canh tân đất nước.
Trên đây là lời phát biểu nửa thật nửa đùa của tôi
lúc gặp 40 tăng ni sinh của trường Cơ Bản Phật Học về ở lại tối thứ
Bảy tại Chùa Phúc Viên Biên Hòa để chuẩn bị ngày giỗ tổ Liễu Quán,
tuần cuối tháng 12, 2000.
Bị "tấn công" bất ngờ , tôi đọc được phần
nào sự lúng túng trên khuôn mặt trẻ trung của một số tăng ni sinh hiện
diện. Mỗi người hầu như đều có câu trả lời cho những lời chỉ
trích thẳng thừng của tôi, nhưng không ai dám nói ra, ngoại trừ một sư
chú bận y phục tiểu thừa muốn chứng minh lời phê bình của tôi là sai
nhưng sư vẫn còn thiếu nhiều lý lẽ do tuổi đạo và tuổi đời chỉ quá
độ trăng tròn.
Sự chỉ trích đầy tính động não và bất ngờ làm cho
không khí trong phòng trai soạn có vẻ nặng nề, ít ai nói chuyện với ai.
Tôi cũng từ giả phòng nầy đi bộ ra trước sân chùa, mặc cho ai có thể
bàn tán hoặc suy tư những lời "đả kích" Phật Giáo như thế.
Chưa chịu bỏ cuộc, một sư chú khác, tuổi dưới 20 theo
tôi ra ngồi trên cái ghế đá cạnh hòn long bộ và yêu cầu tôi giải tỏa
thắc mắc điều tôi mới phê bình ban nảy. Tôi trịnh trọng thưa rằng:
"Đó là công việc của bậc trưởng tử Như Lai, còn hàng cư sĩ chúng
tôi xin y giáo phụng hành. Đâu dám múa rìu qua mắt thợ". Sau vài lời
trao đổi thân tình, tôi bắt buộc phải đóng vai thí sinh, và việc trả lời
được tóm lược như sau:
Về giới không sát sanh.
Nếu ôn lại hai cuộc Thế Giới Chiến Tranh, chúng ta có biết
được bao nhiêu chục triệu người chết? Cuộc chiến tại Việt Nam trước
đây cũng có trên ba triệu sinh linh ra đi không có ngày trở lại. Và hiện
nay những cuộc chiến tranh tôn giáo, giữa Tin Lành và Công Giáo vẫn còn
tiếp diễn tại Ái Nhĩ Lan, giữa Hồi Giáo và Công Giáo tại Indonesia. Nội
chiến còn âm ỉ tại Tích Lan, Colombia, Nam Tư ... Nếu tất cả nhân lọai,
hoặc ít nhất là thủ lảnh các đại cường, nguyên thủ các quốc gia, cấp
lãnh đạo các tôn giáo Tây phương đều giữ giới không sát sanh như Phật
đã khuyên thì chiến trranh đã không thể xảy ra, và hàng trăm triệu người
đã không bị chết một cách vô lý. Đó là chưa nói đến các hệ quả
đau thương do chiến tranh để lại.
Đức Phật không những khuyến khích đừng sát sanh, mà
còn khuyên nên tôn trọng mạng sống của tất cả vạn loại hữu tình và
vô tình như cây cối, môi trường thiên nhiên, rừng núi, ao hồ, sông biển...
Trong cuộc chiến Việt Nam, Hoa Kỳ thả thuốc khai quang trên vùng rừng
núi. Hậu quả của thuốc khai quang, có chất độc Da Cam trong đó, đã làm
cho nhiều người Việt bệnh ung thư, nhiều trẻ em sinh ra bị khuyết tật.
Thảm cảnh nầy còn kéo dài nhiều thế hệ cho cả con người lẫn động
vật và cây cối vì chất độc Da Cam (Orange Agent) đã thấm vào lòng đất
.
Nạn phá rừng, nạn hóa chất bị thải vào không khí, vào
đất, vào nước từ các nhà máy kỹ nghệ, làm môi trường thiên nhiên bị
tàn phá bị ô nhiễm. Vì thế, khí hậu xung quanh quả địa cầu đã nóng
thêm 10 độ F. Hậu quả của nạn phá rừng và bầu khí quyển nóng thêm
đã tạo ra những nạn lụt lớn khắp thế giới trong năm qua. Nhiều ngàn
người chết, cây màu, hoa quả bị tàn phá thiệt hại hàng ngàn triệu
USD.
Do đó, mục đích của đức Phật khuyên không nên sát sinh
và tôn trọng sự sống của vạn vật chủ yếu là nhắm vào các vấn đề
mà tôi vừa mô tả, nhắm vào việc ngăn ngừa chiến tranh, tôn trọng mạng
sống của con người. Và các hành động này thuộc về "trọng giới".
Còn như nuôi gia súc, nuôi cá, nuôi tôm để sản xuất đồ hộp là thuộc
về "khinh giới" (ít quan trọng hơn). Phật khuyên con người nên giữ
cả trọng lẫn khinh giới. Hoặc ít nhất là giữ trọng giới trước, sau
đó sẽ giữ thêm khinh giới lúc hoàn cảnh cho phép. Ngoài ra, con người có
thể xử dụng khoa học kỹ thuật để chế biến các thảo mộc thành những
món ăn giống thịt cá, bổ dưỡng và ngon hơn thịt cá nữa là khác, thì
việc nuôi gia súc, cá, tôm có lẽ không còn quá cần thiết.
Thật vậy, ngày nay các bác sĩ tại các quốc gia tân tiến
thường khuyên con người nên ăn nhiều rau cải trái cây thay thế thịt cá
để tránh bệnh tật. Tại Hoa Kỳ, nhiều năm qua, bác sĩ Dean Ornish đã chữa
cho những người mắc bệnh tim trầm trọng bằng ba phương pháp: Ăn chay, tập
thể dục và ngồi thiền. Kết quả đạt được 85%. Nhiều hãng bảo hiểm
sức khỏe như Blue Cross, Blue Shield, Mutual of Omaha... tài trợ mỗi bệnh
nhân 3.500 USD để chữa trị theo phương pháp này. Xem thế, giới không sát
sanh sẽ tạo cho thế giới hòa bình, muôn dân an lạc, kinh tế phát triển,
dân giàu nước mạnh, người người hạnh phúc.
Tôi "trả bài" đến đây, thầy "chủ khảo"
có vẻ đắc ý lắm, và muốn tôi trình bày về giới Không Tham Lam Trộm
Cắp trong tương quan về việc phát triển kinh tế.
Giữ giới không tham lam trộm cắp không những đã
không có hại cho việc phát triển kinh tế, mà còn làm cho dân giàu nước
mạnh. Tham có mấy loại chính: tham tài, tham sắc, và tham quyền.
Ôn lại vài nét lịch sử thế giới, chúng ta thấy rõ.
Các phong trào chiếm thuộc địa trong thế kỹ 19 chủ yếu là phát xuất từ
lòng tham của các quốc gia tư bản. Họ xử dụng sức mạnh khí giới và
kỷ thuật khoa học để xâm chiếm các quốc gia yếu kém hơn, nhằm thu về
các món lợi quí giá như: tơ tằm, đồng chì, gỗ qúi, vàng bạc. Thêm
vào đó, các nước thuộc địa có các nguồn lợi béo bổ khác như nhân
công rẻ, thị trường tốt, tài nguyên phong phú mà các con buôn tư bản sẽ
làm giàu nhanh chóng trên xương máu của người dân bị trị. Dân trong các
quốc gia thuộc địa cũng không chịu kiếp sống nô lệ đọa đày bởi
ngoại bang. Các phong trào giải thực đã rầm rộ nỗi lên cùng khắp. Những
cuộc kháng chiến và đàn áp kháng chiến đã làm cho nhiều vùng đất bị
tắm máu, triệu triệu con người thiệt mạng, nhà cửa bị đốt cháy, ruộng
vừơn bỏ hoang, nhân công chết, nhà máy sản xuất bị tàn phá. Đứng về
phương diện kinh tế thì đó là một thảm họa!
Ngày nay, nhiều quốc gia đang nội chiến vì tham lam tranh
giành quyền lực, tranh giành tín đồ tranh giành đủ thứ. Nhiều kẻ cuồng
tín trong quá khứ toa rập với các phong trào chiếm thuộc điạ để cưỡng
bách dân chúng trong các quốc gia bị trị cải đạo. Họ nghĩ như vậy là
làm đẹp ý Chúa (God) và được lên thiên đàng lúc chết. Tham cái bánh vẽ
thiên đàng cũng đã cướp đi hàng trăm triệu mạng sống của con người.
Nhiều cuộc chiến tranh tôn giáo đang xảy ra cũng phát xuất từ lòng tham
mang tính tôn giáo.
Nước Việt ngày nay lâm vào tình trạng nguy hiểm. Tham nhũng
đã trở thành quốc nạn. Vì lòng tham, con người muốn làm giàu nhanh,
giàu lớn mà không muốn đỗ mồ hôi. Ngân khố quốc gia sẽ không bao giờ
thỏa mãn con người tham nhũng. Hậu quả của vấn đề nầy sẽ tùy thuộc
vào mức độ và địa vị mỗi người mà họ có thể bị tù chung thân
hay bị án tử hình. Các viên chức cao cấp, nếu vào đường tham nhũng, họ
có thể thanh trừng lẫn nhau vì quyền lợi. Hậu quả của nó là nước nhà
có thể bị nội chiến. Ngoại quốc sẽ bỏ tiền mua chuộc cán bộ cao cấp
nhằm lũng đoạn guồng máy chính trị để trục lợi.
Nếu con người giữ giới không tham lam, không trộm cắp
như Phật dạy thì nạn tham nhũng sẽ hết, ngân quỹ thặng dư, xã hội văn
minh tiến bộ, không bị ngoại quốc khinh rẻ chê cười.
Tham sắc là một yếu tố khác của tham lam như vừa được
trình bày. Tham sắc nên có người thấy vợ người khác đẹp hơn vợ mình,
thấy chồng bạn bảnh trai và dễ thương hơn chồng mình. Kết quả là gia
đình tan nát, hạnh phúc đỗ vỡ. Thời gian chiến tranh trước 1975 có câu
nói nữa đùa nữa thật:
"Trai thời loạn năm thê bảy thiếp,
Gái dung nhan có đến mười chồng".
Tình yêu như thế chẳng khác nào "cái chai và cái
nút chai". Nhiều vua chúa ngày xưa tham sắc đến nỗi người ta ví
sắc đẹp của người đàn bà có sức mạnh không phải làm nghiêng nước
đỗ thùng, mà "Nghiêng Nước Đỗ Thành".
Nhiều triều đại sau khi vua chết, các hoàng tử tranh nhau
ngai vàng dẫn đến cảnh anh em chém giết nhau. Ngày nay, các quốc gia tân
tiến và có nhiều dân chủ tự do, nhưng đến mùa bầu cử các ứng cử
viên thóa mạ lẫn nhau để tranh phiếu cử tri. Trông thật tồi tệ và bỉ
ổi. Ngay tại Mỹ, kỳ bầu cử tổng thống cuối năm vừa qua, cảnh gian lận
phiếu giữa hai đảng Dân Chủ và Cọng Hòa cũng làm cho chúng ta cần chú
ý đến tư cách và tác phong con người trong một xã hội tự cao về dân
chủ. Nhờ có dân chủ hơn, nên họ chỉ mới vác luật ra tòa để tranh chức,
chứ chưa phải vác súng thanh toán nhau để tranh quyền.
Nói gọn, vì không giữ giới Tham Lam, Trộm Cắp, thế
giới đã tạo ra biết bao cuộc chiến đẫm máu, quốc gia loạn lạc, xã hội
điêu linh, gia đình tan rả. Hệ quả của nó dĩ nhiên là không riêng gì đời
sống kinh tế, mà các lãnh vực khác như chính trị, xã hội... cũng đều
bị khủng hoảng. Còn như Cạnh Tranh Chính Đáng để sản xuất, để
kiếm thị trường v.v.. thì không thuộc về Tham Lam Trộm Cắp mà thuật
ngữ Phật Giáo gọi đó là Tinh Tấn, tức là tấn tới, vươn lên
trong sự trong sạch chính đáng.
Hy vọng lời chỉ trích có tính động não của tôi và sự
góp ý để trả lời cho vấn nạn ấy, sẽ góp một phần nhỏ cho những
ai chưa thấy rõ cách áp dụng thực tiễn lời Phật dạy vào sự sống cho
chính mình và cho cả quốc gia và nhân loại. Đến đây, bảng đánh báo hiệu
giờ dùng điểm tâm của tăng chúng trong chùa. Thầy trò chúng tôi chia tay
nhau trong niềm vui tương kính.
